การวิเคราะห์องค์ประกอบพฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ตของครูระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบของพฤติกรรมการสอน ศึกษาพฤติกรรมการสอน และพัฒนาโมเดลริสเรลพฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ตของครูระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ทั้งโดยภาพรวม และจำแนกตามขนาดโรงเรียน โดยใช้โมเดลการวิจัยแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุ ซึ่งโมเดลที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยตัวแปรสาเหตุทั้งด้านจิตลักษณะ ด้านสถานการณ์ และด้านภูมิหลังที่มีอิทธิพลต่อตัวแปรผลพฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ตของครู ตัวแปรทั้งหมดในโมเดลจัดเป็นตัวแปรสังเกตได้ 24 ตัว และตัวแปรแฝง 8 ตัว กลุ่มตัวอย่างคือผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 120 คน ที่ได้มาโดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง และครูระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 1,200 คน ที่ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถามชนิดมาตรประเมินรวมค่า 5 ระดับ จำนวน 2 ฉบับ ฉบับแรกใช้สำหรับผู้ทรงคุณวุฒิ เนื้อหาครอบคลุมพฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ต มีความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา และมีค่าความเชื่อถือได้ของตัวแปรสังเกตได้อยู่ระหว่าง 0.83-0.96 ฉบับที่สองใช้สำหรับครู เนื้อหาครอบคลุมตัวแปรผลพฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ต และตัวแปรสาเหตุที่ศึกษา มีความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้างดี จากการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน มีค่าความเชื่อถือได้ (?) ของตัวแปรสังเกตได้อยู่ระหว่าง 0.75–0.96 และมีค่าความเชื่อถือได้เชิงโครงสร้าง (?C) ของตัวแปรแฝงอยู่ระหว่าง 0.40–0.98 ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลในปีการศึกษา 2554 วิเคราะห์องค์ประกอบของพฤติกรรมด้วยสถิติการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับที่สอง วิเคราะห์พฤติกรรมด้วยสถิติค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์โมเดลลิสเรลพฤติกรรมด้วยสถิติการวิเคราะห์อิทธิพลแบบมีตัวแปรแฝงโดยใช้โปรแกรมลิสเรล 8.72 ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบของพฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ตของครูระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ประกอบด้วยตัวแปร 10 ตัว จัดอยู่ในองค์ประกอบ 5 ด้าน องค์ประกอบแต่ละด้านมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบมาตรฐานอยู่ระหว่าง 0.36-0.96 และองค์ประกอบที่พัฒนาขึ้นมีความเที่ยงตรง สอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ เนื่องจากผลการตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนของโมเดลกับข้อมูลเชิงประจักษ์ พบว่า ค่า ?2 ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ค่า p = 0.88 ค่า RMSEA = 0.00 ค่า ECVI น้อยกว่า ค่า ECVI for saturated model ค่า model AIC น้อยกว่า ค่า saturated AIC ค่า NFI = 0.99 ค่า CFI = 1.00 ค่า SRMR = 0.04 ค่า GFI = 0.98 และค่า AGFI = 0.94 2. พฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ตของครูระดับมัธยมศึกษาตอนต้น อยู่ในระดับเหมาะสมมาก ทั้งกลุ่มภาพรวม ( =3.52, S=0.59) และกลุ่มย่อยจำแนกตามขนาดของโรงเรียนทั้ง 3 กลุ่ม โดยครูโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( =3.56, S=0.61) รองลงมาอีก 2 กลุ่ม มีค่าเฉลี่ยเท่ากันคือ ครูโรงเรียนขนาดใหญ่มาก ( =3.51, S=0.59) และขนาดใหญ่ ( =3.51, S=0.57) 3. โมเดลริสเรลพฤติกรรมการสอนโดยใช้อินเทอร์เน็ตของครูระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่พัฒนาขึ้นมีความเที่ยงตรง สอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในเกณฑ์ดีทุกโมเดล โดยมีค่าดัชนีความกลมกลืนผ่านเกณฑ์ดีทุกตัว ทั้งโมเดลกลุ่มภาพรวม และกลุ่มย่อยจำแนกตามขนาดโรงเรียน ในโมเดลกลุ่มภาพรวมมีดัชนีความกลมกลืนคือ ค่า ?2 ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ค่า p = 0.055 ค่า RMSEA = 0.013 ค่า ECVI น้อยกว่า ค่า ECVI for saturated model ค่า model AIC น้อยกว่า ค่า saturated AIC ค่า NFI = 1.000 ค่า CFI = 1.000 ค่า SRMR = 0.024 ค่า GFI = 0.990 และค่า AGFI = 0.980 ส่วนโมเดลกลุ่มย่อย 3 โมเดล มีค่าดัชนีความกลมกลืน ดังนี้ ค่า ?2 ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ค่า p อยู่ระหว่าง 0.055-0.070 ค่า RMSEA อยู่ระหว่าง 0.013-0.022 ค่า NFI อยู่ระหว่าง 0.990-1.000 ค่า CFI เท่ากับ 1.000 ค่า SRMR อยู่ระหว่าง 0.024-0.036 ค่า GFI อยู่ระหว่าง 0.970-0.990 และค่า AGFI อยู่ระหว่าง 0.930-0.980 โมเดลประกอบด้วยตัวแปรแฝง 8 ตัว จากตัวแปรสังเกตได้ 24 ตัว ตัวแปรสาเหตุทั้งหมดในโมเดลมีอิทธิพลทางบวกต่อตัวแปรผลพฤติกรรมการสอน โดยสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมได้ ร้อยละ 98 สำหรับโมเดลกลุ่มภาพรวม และร้อยละ 99, 100 และ 92 สำหรับโมเดลกลุ่มย่อยอีก 3 โมเดล คือ โมเดลกลุ่มโรงเรียนขนาดใหญ่ ขนาดใหญ่มาก และขนาดใหญ่พิเศษ ตามลำดับ โดยโมเดลกลุ่มภาพรวม พบว่า ตัวแปรแฝงที่มีอิทธิพลมากที่สุด คือ ความสามารถ รองลงมาคือ การเรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อนครู โรงเรียน บ้าน ภูมิหลัง และลักษณะนิสัย โดยมีค่าอิทธิพลรวมเท่ากับ 0.71, 0.56, 0.49, 0.47, 0.29, 0.13 และ 0.06 ตามลำดับ ซึ่งมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ทุกค่า เมื่อพิจารณาตัวแปรแฝงที่มีอิทธิพลมากที่สุดในโมเดลกลุ่มย่อยพบว่า ตัวแปรความสามารถมีอิทธิพลมากที่สุดใน 2 โมเดลต่อไปนี้ คือ โมเดลกลุ่มโรงเรียนขนาดใหญ่มาก และขนาดใหญ่พิเศษ โดยมีค่าอิทธิพลรวมเท่ากับ 0.81 และ 0.72 ตามลำดับ ส่วนในอีก 1 โมเดล คือ โมเดลกลุ่มโรงเรียนขนาดใหญ่ ตัวแปรที่มีอิทธิพลมากที่สุด คือ การเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยมีค่าอิทธิพลรวมเท่ากับ 0.66 ซึ่งมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ทุกค่า

คำสำคัญ