สภาวะที่เหมาะสมต่อการกระตุ้นการเพิ่มสารออกฤทธิ์ทางยาในกระบวนการเพาะเลี้ยงเห็ดถั่งเช่าสีทอง

บทคัดย่อ

การหาสภาวะที่เหมาะสมต่อการเพาะเลี้ยงเห็ดถั่งเช่าสีทองในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นการเพิ่มการผลิตสารออกฤทธิ์ทางยาของดอกเห็ดถั่งเช่าสีทอง โดยศึกษาสภาวะจากปัจจัยอาหารเสริมในสูตรอาหาร อาหารพื้นฐานและการกระตุ้นด้วยแสง LED ทั้งในระยะการเจริญของเส้นใยและระยะการออกดอกของเห็ดถั่งเช่าสีทอง ผลการทดลองพบว่าการใช้อาหารเสริมพิเศษที่มีผงดักแด้และตับอบแห้ง 10 กรัมต่อลิตร ในสัดส่วน 1:1 ในสูตรอาหารที่มีข้าวกล้องหอมดอกมะลิเป็นอาหารพื้นฐาน โดยให้ผลผลิตที่เป็นน้าหนักดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองอบแห้งมากที่สุด คือ 2.97 กรัม และมีน้าหนักมากกว่ากลุ่มที่ใช้อาหารเสริมที่มีผงถั่วเหลืองอบแห้ง 10 กรัมต่อลิตร อย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ (p < 0.05) ที่ได้ผลผลิตน้าหนักดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองอบแห้งเท่ากับ 1.83 กรัม การกระตุ้นด้วยแสง LED สีน้าเงินเพื่อให้เส้นใยเจริญและกระตุ้นต่อเนื่องให้สร้างดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองด้วยแสง LED สีต่าง ๆ พบว่ามีการเจริญของเส้นใยเห็ดถั่งเช่าสีทองได้เร็วกว่าและสามารถเกิดดอกได้เร็วกว่าในกลุ่มที่บ่มในที่มืดเพื่อให้เส้นใยเจริญและกระตุ้นต่อเนื่องให้สร้างดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองด้วยแสง LED สีต่าง ๆ ประมาณ 5 - 7 วัน และยังพบว่าผลผลิตน้าหนักแห้งของดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองในกลุ่มดังกล่าวนี้ ก็มีแนวโน้มให้ผลผลิตโดยรวมมากกว่าด้วย โดยกลุ่มที่กระตุ้นเพื่อให้เส้นใยเจริญด้วยแสง LED สีน้าเงินและกระตุ้นต่อเนื่องให้สร้างดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองด้วยแสง LED สีชมพู ให้น้าหนักดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองอบแห้งมากที่สุด คือ 5.32 กรัม ซึ่งมีน้าหนักมากกว่าอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ (p < 0.05) เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ใช้หลอดไฟ LED หลอดยาว 4.44 กรัม และด้วยแสง LED แสงสีผสม 4.42 กรัม รองลงมาได้แก่ กลุ่มที่กระตุ้นด้วยแสง LED สีแดง 5.03 กรัม แสง LED สีขาวกลม 4.93 กรัม และแสง LED สีน้าเงิน 4.98 กรัม ตามล้าดับ ปริมาณคอร์ไดเซปินจากดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองอบแห้งในกลุ่มที่กระตุ้นเพิ่อให้เส้นใยเจริญด้วยแสง LED สีน้าเงินและกระตุ้นต่อเนื่องให้สร้างดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองด้วยแสง LED สีขาวกลมสามารถผลิตปริมาณคอร์ไดเซปินมากที่สุดคือ 713.33 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม สูงมากกว่าอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ (p < 0.05) เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่กระตุ้นด้วย LED สีชมพู 643.57 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม และสีผสม 616.85 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม แต่ไม่แตกต่างกันกับกลุ่มที่กระตุ้นด้วย LED สีน้าเงิน 698.18 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม ปริมาณอะดีโนซีนจากดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองอบแห้งในกลุ่มที่กระตุ้นเพื่อให้เส้นใยเจริญด้วยแสง LED สีน้าเงินและกระตุ้นต่อเนื่องให้สร้างดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองด้วยแสง LED สีขาวกลม มีปริมาณอะดีโนซีนมากที่สุด คือ 41.58 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม สูงมากกว่าอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ (p < 0.05) เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่กระตุ้นด้วย LED สีน้าเงิน 32.03 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม และสีผสม 32.71 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม แต่ไม่แตกต่างกันกับกลุ่มที่กระตุ้นด้วย LED สีชมพู 34.80 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม การวิจัยครั้งนี้นั้น ได้การเพาะเลี้ยงเห็ดถั่งเช่าสีทองเพื่อท้าการทดสอบฤทธิ์ ทางชีวภาพและส้าหรับประยุกต์ใช้ในเชิงพาณิชย์ โดยใช้วิธีการเพาะเลี้ยงเห็ดถั่งเช่าสีทองด้วยการเสริมอาหารเสริมที่มีส่วนผสมของผงอบแห้งจากดักแด้และตับในอัตราส่วน 1:1 ในปริมาณ 10 กรัมต่อลิตร ในสูตรอาหารพื้นฐาน รวมทั้งท้าการกระตุ้นการเจริญของเส้นใยด้วยแสง LED สีน้าเงิน และกระตุ้นการเกิดดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองต่อเนื่องด้วยแสง LED หลอดกลมสีขาว ผลที่ได้พบว่าการผลิตเห็ดถั่งเช่าสีทองดังกล่าวนี้ สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตของดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองได้เร็วขึ้นประมาณ 5 – 7 วัน ทั้งนี้ผู้วิจัยได้น้าดอกเห็ดถั่งเช่าสีทองนี้ไปสกัดแบบหยาบด้วยน้าและวิเคราะห์สารออกฤทธิ์ทางยา พบว่ามีปริมาณคอร์ไดเซปินและอะดีโนซีนเท่ากับ 834.6 และ 308.86 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม ตามล้าดับ และได้ผลิตเห็ดถั่งเช่าสีทองเพื่อน้าไปสกัดสารออกฤทธิ์ทางยาในกลุ่มโปรตีนและโพลีแซคคาไรด์เพื่อน้าสารสกัดดังกล่าวไปทดสอบการออกฤทธิ์ทางชีวภาพต่อไป

คำสำคัญ