โครงการวิจัยและพัฒนาเห็ดไมตาเกะและเห็ดถั่งเช่าสีทอง

บทคัดย่อ

การศึกษาลักษณะทางสรีรวิทยาและปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อการเจริญของของเห็ดไมตาเกะ และเห็ดถั่งเช่าสีทอง เพื่อนาไปสู่การพัฒนาหาเทคโนโลยีที่เหมาะสมต่อการเพาะในประเทศไทย พบว่าเห็ดไมตาเกะ 3 สายพันธุ์ คือ Gf001 Gf002 และ Gf003 มีการเจริญของเส้นใยได้ดีที่สุดบนอาหาร PDA ที่ช่วงอุณหภูมิห้อง (24-27?C) และเจริญได้ดีบนอาหารที่มี ฟรุคโตส แป้ง เดกซ์โตส กลูโคส และมัลโตส เป็นแหล่งคาร์บอน เชื้อเห็ดไมตาเกะ Gf001 และ Gf002 มีการเจริญได้ดีบนอาหารที่มีแหล่งไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบหลายชนิดใกล้เคียงกัน ในขณะที่ Gf003 เจริญได้ดีที่สุดบนอาหารที่มีแอมโมเนียมคลอไรด์เป็นองค์ประกอบ การศึกษาสูตรอาหารสาหรับการเพาะเลี้ยงเห็ดไมตาเกะ โดยใช้วัสดุเพาะเลี้ยง 3 สูตร ในสภาพโรงเรือนสภาพธรรมชาติ พบว่าเห็ดไมตาเกะ Gf003 เท่านั้นที่สร้างตุ่มดอกและเจริญพัฒนาจนเก็บผลผลิตได้ โดยรอบที่ 1 น้าหนักดอกเห็ดเฉลี่ย 53.50, 49.89 และ 48.20 กรัมต่อก้อน บนวัสดุเพาะสูตร 2, 3 และ 1 ตามลาดับ การเพาะรอบที่ 2 น้าหนักดอกเห็ดเฉลี่ย 52.60, 49.13 และ 47.57 กรัมต่อก้อนบนวัสดุเพาะสูตร 2, 3 และ 1 ตามลาดับ และการเพาะเลี้ยงเห็ดไมตาเกะในสภาพโรงเรือนเพาะเห็ดอุณหภูมิต่า พบว่าเห็ดไมตาเกะ Gf003 เท่านั้นที่ตุ่มดอกเจริญพัฒนาเป็นดอกเห็ดที่สมบูรณ์และสามารถเก็บผลผลิตได้ โดยรอบที่ 1 น้าหนักดอกเห็ดเฉลี่ย 99.75, 96.25 และ 92.80 กรัมต่อก้อนบนวัสดุเพาะสูตร 2, 3 และ 1 ตามลาดับ การเพาะรอบที่ 2 น้าหนักดอกเห็ดเฉลี่ย 97.85, 95.18 และ 91.03 กรัมต่อก้อนบนวัสดุเพาะสูตร 2, 3 และ 1 ตามลาดับ การศึกษาเห็ดถั่งเช่าสีทอง พบว่าอาหารที่เหมาะสมต่อการเลี้ยงเส้นใยเห็ดถั่งเช่าสีทองคืออาหาร PYPDA และ PDA เส้นใยเจริญได้ดีและมีความหนาแน่นบนอาหารที่มี Starch เป็นแหล่งคาร์บอน และเจริญได้ดีรวมทั้งมีเส้นใยหนาแน่นบนอาหารที่มี Peptone เป็นแหล่งไนโตรเจน อุณหภูมิที่เส้นใยเจริญได้ดี คือ 25 องศาเซลเซียส และ 20 องศาเซลเซียส ตามลาดับ ส่วนที่อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียสและอุณหภูมิห้องเส้นใยไม่เจริญเติบโต เลี้ยงเส้นใยเห็ดถั่งเช่าสีทองบนอาหารบนอาหารวุ้น PYPDA ในสภาพแวดล้อมที่ได้รับแสงสว่าง 12 ชม./วัน และในสภาพแวดล้อมที่ไม่ได้รับแสงตลอดการทดลอง พบว่าการเจริญเติบโตของเส้นใยไม่มีความแตกต่างกัน เส้นใยเห็ดถั่งเช่าสีทอง เจริญได้ดีและเส้นใยมีความหนาแน่นมากที่สุดบนถั่วเขียวและลูกเดือย บนอาหารธัญพืชที่ใช้ผงดักแด้เป็นอาหารเสริมเส้นใยเจริญได้ดีและมีความหนาแน่นมากที่สุด และเจริญเติบโตได้ดี มีความหนาแน่นมากที่สุด บนหนอนเยื่อไผ่ รองลงมาคือ หนอนยักษ์ และหนอนกินไขผึ้ง กระตุ้นการสร้างตุ่มดอกและการพัฒนาเป็นดอก (stroma) ที่สมบูรณ์ โดยใช้ กรรมวิธีที่1 นั้น สามารถใช้เห็ดถั่งเช่าสีทองสายพันธุ์ PH1 PH2 และ GP มาใช้ในการเพาะเลี้ยงได้เนื่องจากผลผลิตน้าหนักแห้งที่ได้ไม่แตกต่างกัน คือ 2.86 กรัม 2.82 กรัม และ 2.40 กรัม ต่อขวด ตามลาดับ ส่วนกรรมวิธีที่ 2 เมื่อเปรียบเทียบจากค่าเฉลี่ยของผลผลิตน้าหนักแห้งของทั้ง 3 สายพันธุ์ พบว่าไม่แตกต่างจากกรรมวิธีที่1 ส่วนกรรมวิธีที่3 นั้น เมื่อเปรียบเทียบจากค่าเฉลี่ยของผลผลิตน้าหนักแห้งของทั้ง 3 สายพันธุ์ กับ กรรมวิธีที่ 1 และ 2 พบว่าผลผลิตน้าหนักแห้งที่ได้มากกว่าเล็กน้อย ส่วนสายพันธุ์ที่ให้จานวนดอกน้อยแต่มีขนาดดอกใหญ่ คือ สายพันธุ์ GP และสายพันธุ์ที่ให้จานวนดอกเยอะแต่มีขนาดดอกเล็กคือ PH1 และ PH 2 และการทดลองเพาะเลี้ยงเห็ดถั่งเช่าสีในอาหารเหลว พบว่า สายพันธุ์ PH1 ให้ผลผลิตน้าหนักแห้งมากที่สุด คือ 1.69 กรัมต่อขวด

คำสำคัญ