การพัฒนาต่อยอดอาหารท้องถิ่นบนฐานเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสำรวจ ทัศนคติ ความต้องการ ความความคาดหวังของผู้บริโภคที่มีต่อการเลือกรับประทานอาหารท้องถิ่นบนฐานเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมในเขตภาค ตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 2) เพื่อคัดสรรต้นแบบอาหารท้องถิ่นบนฐานเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 และ 3) เพื่อพัฒนาต่อยอดต้นแบบอาหารท้องถิ่นบนฐานเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 การวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยแบบวิจัยผสมผสาน (Mixed Method Research) แบบรองรับภายใน (Embedded Design) โดยใช้วิธีวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) นำและใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เพื่อการขยายความ เจาะลึกข้อมูลให้มีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเชิงปริมาณ คือ ประชาชนในอยู่ในพื้นที่ 5 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดอุดรธานี จังหวัดหนองคาย จังหวัดบึงกาฬ จังหวัดหนองบัวลำภู และจังหวัดเลย ที่เคยรับประทานอาหารท้องถิ่นอีสาน 400 คนต่อจังหวัด รวมเป็น 2,000 คน มีความเชื่อมั่นของแบบสอบถาม 0.851 ใช้การสุ่มแบบบังเอิญ (Accidental Sampling) สถิติการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หลังจากนั้นใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยกระบวนการวิจัยปฏิบัติการ (Action Research) 4 ขั้นตอน ประกอบด้วย ด้วย การวางแผน การปฏิบัติการ การสังเกต และการสะท้อนผล เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล เป็นการระดมสมองผ่านกระบวนการสนทนากลุ่ม (Focus Group) การสังเกตแบบมีส่วนร่วม (Participatory Observation) การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-structured Selection Interview) แบบประเมินการจัดงานแข่งขันอาหารท้องถิ่นบนฐานเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 ใช้สถิติพื้นฐานในการวิเคราะห์ข้อมูล และใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ทัศนคติ ความต้องการ ความคาดหวัง ที่มีต่อพฤติกรรมการเลือกรับประทานอาหารท้องถิ่นบนฐานเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 โดยรวมอยู่ในระดับมาก การคัดสรรอาหารท้องถิ่นที่ใช้เป็นต้นแบบของจังหวัดอุดรธานี ได้ชื่อรายการอาหาร ลาบเป็ด เนื้อหิดดาด ข้าวปาดมรกต ต้นแบบอาหารท้องถิ่นของจังหวัดหนองคาย ได้ชื่อรายการอาหาร เมี่ยงปลานิลน้ำโขงหนองคาย ปลาจุ่มหนองคาย มะเขือเทศเชื่อม ต้นแบบอาหารท้องถิ่นจังหวัดบึงกาฬ ได้ชื่อรายการอาหาร ซุปซาว ปลาแดกไข่/ปลาร้าไข่ มะแป่มแช่อิ่ม ต้นแบบ อาหารท้องถิ่นจังหวัดหนองบัวลำภู ได้ชื่อรายการอาหาร แกงหวาย ปิ้งตอง กล้วยบวชชีต้นแบบอาหารท้องถิ่นจังหวัดเลย เมี่ยงโค้นน้ำผักสะทอน เอ๊าะหลาม ข้าวแดกงา จากรายชื่อทั้งหมด 15 รายการ ได้มีการต่อยอดพัฒนาต้นแบบอาหารท้องถิ่นจังหวัดอุดธานี มาเป็น เมี่ยงลาบเป็ด เมี่ยงคำ เมี่ยงใจ ขนมไทยไหมมรกตนางสิ่ว จังหวัดหนองคายต่อยอดเป็น เมี่ยงปลาอินเตอร์ ปลาจุ่มบ้านเดื่อ ขนมเทียนมะเขือเทศเชื่อม จังหวัดบึงกาฬต่อยอดเป็น ซุปซาวสาวญ้อ ทอดปลาแดกสูตรโบราณมะแป่มแช่อิ่มลอยแก้วนมสด จังหวัดหนองบัวลำภูต่อยอดเป็น สาวน้อยรักระทม แกงอ่อมปิ้งตอง กล้วยบวชชีมะพร้าวอ่อน จังหวัดเลยต่อยอดเป็น เมี่ยงโค้นออนทัวร์ค็อกเทล เอ๊าะหลามหมูอบฟักทองป้อนคำข้าวแดกงา งานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนายกระดับศักยภาพผู้ผลิตอาหารในท้องถิ่น ให้มีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน เพื่อกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาาผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ ให้มีคุณค่าต่อตลาดได้อย่างต่อเนื่อง ตลอดจนมีการกระจายรายได้มาสู่ชุมชน เกิดการสร้างงานใหม่ๆ เกิดขึ้น