ความหลากหลายทางชีวภาพของไก่เขียวพาลีในพื้นที่อำเภอพิชัย เพื่อการใช้ประโยชน์และการอนุรักษ์เป็นสัตว์ประจำถิ่นอย่างยั่งยืนของจังหวัดอุตรดิตถ์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ไก่เขียวพาลี เป็นสัตว์พื้นเมืองประจำถิ่นของจังหวัดอุตรดิตถ์ นับว่าเป็นแหล่งพันธุกรรมที่มีคุณค่าแหล่งหนึ่ง การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับข้อมูลทั่วไปของเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่เขียวพาลี ข้อมูลทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และเทคนิคในการเลี้ยงไก่เขียวพาลีของเกษตรกรในพื้นที่อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 30 ราย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรมีอายุเฉลี่ย 51.50 ปี จบการศึกษาสูงสุดระดับประถมศึกษา ร้อยละ 72.70 ทำนาเป็นอาชีพหลัก มีพื้นที่ถือครองเป็นของตนเอง ร้อยละ 93.30 เฉลี่ย 15.09 ไร่/คน สมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 3.79 คน แหล่งเงินทุนในการเลี้ยงส่วนใหญ่เป็นของตนเอง ร้อยละ 58.30 ประสบการณ์เลี้ยงไก่เฉลี่ย 8.13 ปี เลี้ยงเป็นอาชีพอิสระ เพื่อไว้รับประทานในครัวเรือน ร้อยละ 84.70 จำนวนไก่ที่เลี้ยงโดยเฉลี่ย 10-30 ตัว หลากหลายสายพันธุ์ทั้งไก่ไทย พม่า ก๋อย และอื่นๆ พ่อแม่พันธุ์ได้มาจากคนรู้จัก และญาติพี่น้อง หลักการคัดเลือกพันธุ์ไก่ดูจากลักษณะปรากฏภายนอก ปล่อยผสมพันธุ์ด้วยวิธีธรรมชาติ เลี้ยงแบบปล่อยลาน กึ่งขังกึ่งปล่อย อาหารส่วนใหญ่ใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติ ข้าวเปลือก ปลายข้าว เศษอาหาร โดยใส่ในภาชนะ การให้วัคซีนพื้นฐานที่ใช้ในไก่ โดยทำการให้ด้วยตนเอง ด้านภูมิปัญญาการเลี้ยงพบว่า มีความคล้ายคลึงกันเนื่องจากได้มีการแลกเปลี่ยนภูมิปัญญากันอย่างต่อเนื่อง ซึ่งภูมิปัญญาที่พบส่วนใหญ่จะเป็นภูมิปัญญาด้านการจัดการสุขภาพ และภูมิปัญญาด้านอาหารไก่พื้นเมือง การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของไก่เขียวพาลีในพื้นที่อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ ซึ่งถือเป็นพื้นที่แหล่งกำเนิดของไก่เขียวพาลี ด้วยการใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ของไมโตคอนเดรียดีเอ็นเอบริเวณไซโตโครมบี โดยทำการเก็บตัวอย่างเลือดจากไก่เขียวพาลีทั้งหมด 11 ตัว จากนั้นทำการสกัดดีเอ็นเอและเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอบริเวณไซโตโครมบี ด้วยเทคนิค PCR พบว่า ลำดับ นิวคลีโอไทด์ของ ไมโตคอนเดรียดีเอ็นเอบริเวณไซโตโครมบีของไก่เขียวพาลีมีความยาวประมาณ 560 คู่เบส และทำการวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยการสร้าง phylogenetic tree เปรียบเทียบกับไก่พื้นเมืองจาก แหล่งอื่นๆ จากฐานข้อมูล GenBank พบว่า ไก่เขียวพาลีจัดอยู่ในกลุ่ม Gallus gallus มีความใกล้ชิดกับ ไก่พื้นเมืองจากจีนและเวียดนาม และเมื่อพิจารณาเฉพาะไก่เขียวพาลีด้วยกันพบว่า มีความหลากหลายทางพันธุกรรมของไก่เขียวพาลีในพื้นที่อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ แต่การวิเคราะห์การเรียงลำดับนิวคลีโอไทด์ในบริเวณไซโตโครมบีไม่เพียงพอต่อการใช้แยกความแตกต่างระหว่างไก่เขียวพาลีกับไก่พื้นเมืองสายพันธุ์อื่นๆ ดังนั้นการศึกษาในครั้งนี้จึงเป็นเพียงข้อมูลพื้นฐานทางพันธุกรรมที่จะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนการอนุรักษ์ และปรับปรุงพันธุ์ไก่เขียวพาลีของจังหวัดอุตรดิตถ์ต่อไป