การยกระดับมาตรฐานการผลิตไก่เหลืองหางขาว เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรในจังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพิ่มจำนวนการผลิตไก่เหลืองหางขาวตรงตามมาตรฐาน (2) ส่งเสริมและพัฒนาประสิทธิภาพการผลิต ได้แก่ การคัดเลือกพันธุ์ การรีดน้ำเชื้อ การผลิตอาหารเพื่อการจัดการที่ลดต้นทุน และการแปรรูป เป็นต้น และ (3) ยกระดับเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่เหลืองหางขาวในการเข้าสู่มาตรฐานการผลิต เช่น ฟาร์มที่มีระบบการป้องกันโรคและการเลี้ยงสัตว์ที่เหมาะสม (GFM) หรือการเตรียมความพร้อมเข้าสู่มาตรฐาน GAP เพื่อเป็นเกษตรกรต้นแบบที่มีศักยภาพในการขยายผลเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบต่อไป โดยทำการคัดเลือกประชากรได้แก่ เกษตรกรผู้เลี้ยงไก่เหลืองหางขาวในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก และกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เกษตรกรที่ทำการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Sampling) จากเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่เหลืองหางขาวในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก จำนวน 200 ราย ที่เข้าร่วมโครงการ ซึ่งมีทั้งหมด 6 โครงการย่อย ได้แก่ (1) โครงการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้เพื่อรวบรวมและเพาะขยายพันธุ์ไก่เหลืองหางขาว (2) โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการการคัดเลือกสายพันธุ์และจำแนกลักษณะอุดมทัศนีย์ของไก่เหลืองหางขาว (3) โครงการการส่งเสริมและยกระดับมาตรฐานฟาร์มที่มีระบบการป้องกันโรคและการเลี้ยงสัตว์ที่เหมาะสม (GFM) และเตรียมความพร้อมเข้าสู่มาตรฐาน GAP (4) โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตอาหารสัตว์อัดเม็ดและการคำนวนสูตรอาหารไก่พื้นเมืองโดยใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น (5) โครงการแปรรูปผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเกษตรกรร่วมกับผู้ประกอบการเพื่อเพิ่มมูลค่าการผลิต และ (6) โครงการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเทคนิคการรีดน้ำเชื้อและการผสมเทียมไก่พื้นเมือง ผลการดำเนินงานพบว่า ในส่วนผลผลิตของโครงการมีการดำเนินการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้เพื่อรวบรวมและเพาะขยายพันธุ์ไก่เหลืองหางขาว 1 ศูนย์ มีจำนวนผลผลิตไก่เหลืองหางขาวที่ผลิตได้ จำนวน 924 ตัว มีจำนวนฟาร์มของเกษตรกรที่ได้รับการเตรียมความพร้อมในการยกระดับมาตราฐานฟาร์ม GFM 50 ราย และเตรียมเข้าสู่มาตรฐาน GAP 1 ราย มีจำนวนประเด็นปัญหาที่ได้รับการพัฒนาแก้ไข 5 ประเด็น (1. การคัดเลือกสายพันธุ์และจำแนกลักษณะอุดมทัศนีย์ของไก่เหลืองหางขาว 2. การส่งเสริมและยกระดับมาตรฐานฟาร์มที่มีระบบการป้องกันโรคและการเลี้ยงสัตว์ที่เหมาะสม (GFM) และเตรียมความพร้อมเข้าสู่มาตรฐาน GAP 3. การผลิตอาหารสัตว์อัดเม็ดและการคำนวนสูตรอาหารไก่พื้นเมืองโดยใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น 4. การแปรรูปผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเกษตรกรเพื่อเพิ่มมูลค่าการผลิต และ 5. การรีดน้ำเชื้อและการผสมเทียมไก่พื้นเมือง) ในส่วนของผลลัพธ์ มีผลการดำเนินการดังนี้ เกษตรกรสามารถจำหน่ายไก่ได้ 2,500 บาทต่อต่อแม่ไก่ 1 ตัวต่อรอบการผลิต (แม่ไก่ 1 ตัว สามารถผลิตลูกไก่ได้ประมาณ 8-10 ตัว หากจำหน่ายได้ 1 คู่ๆ ละ 500 บาท จะสามารถจำหน่ายได้ประมาณ 4,000-5,000 บาทต่อแม่ไก่ 1 ตัว) และเมื่อเกษตรกรสามารถผลิตลูกไก่ได้ 10 ตัวต่อแม่ไก่ 1 ตัวต่อรอบการผลิต ดังนั้นจึงสามารถผลิตไก่เหลืองหางขาวได้เพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน นอกจากนี้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตอาหารได้ 100 บาทต่อแม่ไก่ 1 ตัวต่อรอบการผลิต

คำสำคัญ