ผลของสมุนไพรปวกหาดที่มีฤทธิ์ขับถ่ายพยาธิต่อการเจริญเติบโตของไก่พื้นเมืองที่เลี้ยงโดยเกษตรกร

บทคัดย่อ

ผลของสมุนไพรปวกหาดที่มีฤทธิ์ขับถ่ายพยาธิต่อการเจริญเติบโตของไก่พื้นเมืองที่เลี้ยงโดยเกษตรกร * อรอนงค์ พิมพ์คำไหล 1 นิธิศ จิตนิยม 2 จำรัส ใจลังกา 3 บทคัดย่อ ศึกษาการเจริญเติบโตของไก่พื้นเมืองที่เลี้ยงโดยเกษตรกร โดยใช้ไก่รวม 402 ตัว เลี้ยงในพื้นที่ของเกษตรกร 20 ราย แบ่งเกษตรกรออกเป็น 4 กลุ่ม ๆ ละ 5 ราย กลุ่มที่ 1 เป็นกลุ่มควบคุมไม่มีการให้สมุนไพรปวกหาดและยาถ่ายพยาธิ กลุ่มที่ 2 ให้สมุนไพรปวกหาดปริมาณ 50 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักไก่ 1 กิโลกรัม กลุ่มที่ 3 ให้สมุนไพรปวกหาดปริมาณ100 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักไก่ 1 กิโลกรัม และกลุ่มที่ 4 ให้ยาถ่ายพยาธิ Mebendazole ชนิดออกฤทธิ์กว้าง ปริมาณ 100 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักไก่ 1 กิโลกรัม ทำการเก็บข้อมูลเป็นระยะเวลา 6 เดือน ผลการทดลองปรากฏว่า ไก่ที่มีอายุเริ่มต้น แรกเกิด – 4 สัปดาห์ ไก่กลุ่มที่ 3 และ 4 มีการเจริญเติบโตดีที่สุดโดยมีน้ำหนักตัวเฉลี่ยเมื่อสิ้นสุดการทดลอง 1,414.00 + 140.19 และ 1,276.71 + 107.52 กรัม ตามลำดับ สูงกว่าไก่กลุ่มที่ 1 ที่มีน้ำหนักตัวเฉลี่ยเมื่อสิ้นสุดการทดลองเท่ากับ 729.00 + 221.66 กรัม อย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (P<0.01) แต่ไม่แตกต่างกับไก่กลุ่มที่ 2 ที่มีน้ำหนักตัวเฉลี่ย 896.00 + 313.48 กรัม ไก่ที่มีอายุเริ่มต้น 5 – 9 สัปดาห์ ไก่กลุ่มที่ 4 มีการเจริญเติบโตดีที่สุดโดยมีน้ำหนักตัวเฉลี่ยเมื่อสิ้นสุดการทดลองเท่ากับ 1,935.00 + 114.61 กรัม สูงกว่าไก่กลุ่มที่ 1 ที่มีน้ำหนักตัวเฉลี่ย 1,338.33 + 104.62 กรัม อย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05) แต่ไม่แตกต่างกับไก่กลุ่มที่ 2 และ 3 ที่มีน้ำหนักตัวเฉลี่ยเมื่อสิ้นสุดการทดลองเท่ากับ 1,685.00 + 128.14 และ 1,540.00 + 140.19 กรัมตามลำดับ ไก่ที่มีอายุเริ่มต้น 10 – 15 สัปดาห์ ไก่กลุ่มที่ 4 มีการเจริญเติบโตดีที่สุดโดยมีน้ำหนักตัวเฉลี่ยเมื่อสิ้นสุดการทดลองเท่ากับ 1,822.43 + 83.12 กรัม สูงกว่าไก่กลุ่มที่ 3 อย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05) ที่มีน้ำหนักตัวเฉลี่ย 1,415.00 + 109.96 กรัม แต่ไม่แตกต่างกับไก่กลุ่มที่ 1 และ 2 ที่มีน้ำหนักตัวเฉลี่ย 1,657.78 + 103.67 และ 1,765.83 + 89.78 กรัม ตามลำดับ สำหรับไก่ที่มีอายุเริ่มต้น 16 สัปดาห์ขึ้นไป พบว่ามีการเจริญเติบโตไม่แตกต่างกัน โดยน้ำหนักตัวเฉลี่ยเมื่อสิ้นสุดการทดลองของไก่ทุกกลุ่มแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (P>0.05) โดยไก่กลุ่มที่ 1, 2, 3 และ 4 มีน้ำหนักตัวเฉลี่ยเท่ากับ 1,370.00 + 57.69, 1,366.30 + 54.39, 1,483.33 + 61.68 และ 1,547.73 + 60.26 กรัม ตามลำดับ ดังนั้น สมุนไพรปวกหาดปริมาณ 50 และ 100 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักไก่ 1 กิโลกรัม สามารถใช้ถ่ายพยาธิในไก่ ทดแทนการใช้ยาถ่ายพยาธิ Mebendazole ชนิดออกฤทธิ์กว้าง ปริมาณ 100 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักไก่ 1 กิโลกรัม โดยเฉพาะในไก่ที่อายุไม่เกิน 9 สัปดาห์ ผลการศึกษาอิทธิพลของสมุนไพรปวกหาดและยาถ่ายพยาธิ Mebendazole ในการกำจัดพยาธิภายในไก่ โดยการตรวจหาไข่พยาธิในมูลไก่ พบว่า สมุนไพรปวกหาดในปริมาณ 100 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักไก่ 1 กิโลกรัม สามารถกำจัดพยาธิภายในไก่ได้ เช่นเดียวกับยาถ่ายพยาธิ Mebendazole ชนิดออกฤทธิ์กว้าง ปริมาณ 100 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักไก่ 1 กิโลกรัม (P<0.01) คำสำคัญ สมุนไพรปวกหาด พยาธิ การเจริญเติบโต ไก่พื้นเมือง * ทะเบียนวิจัยเลขที่ : 51 (1) – 0116 (5) 029 1 สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเชียงราย ต.เวียง อ.เมืองเชียงราย จ.เชียงราย 57000 2 สำนักงานปศุสัตว์เขต 5 ถนนห้วยแก้ว ต.ช้างเผือก อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50300 3 ศูนย์วิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีเชียงราย 200 ม.7 ต.บ้านดู่ อ.เมืองเชียงราย จ.เชียงราย 57100 The Effects of Herb: Artocarpus lakoocha Roxb. Effected on the Digestive Pathological Growth of Native chickens Raised by Farmers* Onanong Pimkumlai 1 Nitit Jitniyom 2 Chamrat Chailungka 3

คำสำคัญ