การยกระดับผลิตภัณฑ์ผักปลอดภัยวิถีสุรินทร์อย่างครบวงจรด้ายนวัตกรรมชุมชน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลูกผักเสริมพลังชีวิตบ้านแสงตะวัน ต.คอโค อ.เมืองสุรินทร์ จ.สุรินทร์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ การศึกษาวิจัยการยกระดับผลิตภัณฑ์ผักปลอดภัยวิถีสุรินทร์อย่างครบวงจร ด้วยนวัตกรรมชุมชน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลูกผักเสริมพลังชีวิตบ้านแสงตะวัน ต.คอโค อ.เมือง จ.สุรินทร์ เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพและใช้ตัวเลขเชิงสถิติวิเคราะห์ผล ตั้งแต่การผลิต การพัฒนาผลิตภัณฑ์และการตลาด โดยมีปัญหาการขาดความรู้ด้านการผลิต การจัดการผลผลิตและการตลาดที่เหมาะสม วัตถุประสงค์ เพื่อ (1) ศึกษาบริบทศักยภาพ ข้อจำกัดการผลิตและการจัดการผลผลิตของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลูกผักเสริมพลังชีวิตบ้านแสงตะวัน และความต้องการของผู้บริโภค รวมถึงช่องทางการตลาดผลิตภัณฑ์ผักปลอดภัยในระดับชุมชนและนอกชุมชน (2) การศึกษารูปแบบการประกอบการและพัฒนายกระดับผลิตภัณฑ์ผักปลอดภัยวิถีสุรินทร์แบบครบวงจร ตั้งแต่กระบวนการผลิต การจัดการผลผลิตและการจัดการด้านการตลาด บนฐานนิเวศและนวัตกรรมชุมชน วิธีการศึกษา ประกอบด้วย การประชุมผู้ศึกษาวิจัยและที่ปรึกษา การจัดเก็บรวบรวมข้อมูล การสำรวจความต้องการของผู้บริโภค เวทีคืนข้อมูลและออกแบบปฏิบัติการ การปฏิบัติการ และติดตามเสริมพลัง ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลูกผักเสริมพลังชีวิตบ้านแสงตะวัน มีการพัฒนาการบริหารจัดการอย่างเป็นรูปธรรม เช่น การประชุมอย่างเนืองนิจ การระดมเงินออม การบริการสินเชื่อ การจัดสวัสดิการฌาปนกิจ การกำหนดมาตรฐานการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผักปลอดภัย รวมถึงการประสานทรัพยากรจากหน่วยงานภาคีต่าง ๆ เพื่อนำมาพัฒนายกระดับผลิตภัณฑ์ของกลุ่ม ส่งผลให้เกิด (1) ผลิตภัณฑ์ผักปลอดภัย ได้รับการตรวจรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม PGS (2) การเพิ่มความหลากหลายของชนิดผัก จากเดิม 22 ชนิด เป็น 31 ชนิด และมีการผลิตอย่างต่อเนื่องตามปฏิทินการผลิตได้ 2 ชนิด (3) เกิดวัตกรรมชุมชน ได้แก่ นวัตกรรมการจัดการพื้นที่เชิงเศรษฐกิจบนฐานนิเวศชุมชน แคร่ผัก (4) เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ๆของกลุ่ม ได้แก่ ดินปลูกถ่านไบโอชา ตะกร้าผักคนเมือง ปลาร้าหน่อไม้ และเมล็ดพันธุ์ผัก (5) ทุนดำเนินงาน จำนวน 30,000 บาท จากจำหน่ายผลิตภัณฑ์ จำนวนเงิน 12,000 บาท และจากการระดมเงินออม 24,000 บาท (6) สมาชิกกลุ่มมีรายได้จากการจำหน่ายผลผลิตและผลิตภัณฑ์ จำนวน 194,000 บาท สำหรับการขยายผลงานวิจัย ผู้ศึกษาพบว่า (1) การจัดการพื้นที่สาธารณเชิงเศรษฐกิจ กรณีพื้นที่บ้านแสงตะวันมีความรู้และรูปธรรมการจัดการดิน น้ำ ป่า ที่ชัดเจน น่าจะเป็นแบบอย่างให้ชุมชนหมู่บ้านพื้นที่อื่นๆ ได้นำความรู้และประสบการณ์ไปประยุกต์ใช้เพื่อให้ผู้ด้อยโอกาส เช่น ผู้ที่ไม่มีที่ดินทำกิน มีที่ดินทำกินน้อย หรือกลุ่มเปราะบาง ได้เข้ามาใช้ประโยชน์เพื่อสร้างเสริมรายได้ ลดรายจ่ายของครอบครัว โดยการหนุนเสริมของหน่วยงานภาครัฐและภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง (2) รูปแบบการจัดการน้ำชุมชน มีการการวางแผนบริหารจัดการน้ำชุมชนอย่างเป็นระบบ เป็นรูปธรรมการจัดการน้ำขนาดเล็กที่ควรขยายผลและให้ความสำคัญ (3) ดินปลูกถ่านไบโอชา เป็นความรู้ในการจัดการฐานทรัพยากร ที่เป็นวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เศษใบไม้ หญ้า และกิ่งไม้เล็ก ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ เพื่อปรับปรุงบำรุงดิน เพิ่มธาตุอาหารให้แก่ดิน ลดการเผาซึ่งก่อให้เกิดมลภาวะทางอากาศ และช่วยรักษาสภาพแวดล้อมให้ดี (4) แคร่ผัก นับเป็นนวัตกรรมหนึ่งที่ชุมชนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ ลดปัญหาข้อจำกัดการปลูกผักหน้าฝน อีกทั้งหากปรุงดินได้ดี สามารถเพาะปลูกได้อย่างต่อเนื่อง ไม่ต้องเปลี่ยนดินบ่อย ๆ