การถ่ายทอดและเชื่อมโยงนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้านผ้าชุมชนและเกษตรปลอดภัย ในการยกระดับเศรษฐกิจชุมชนฐานราก บนฐานทุนทรัพยากร ในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว แพร่ แม่ฮ่องสอน หนองบัวลำภู สงขลา ตราด บุรีรัมย์ และยโสธร
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยหลักเพื่อพัฒนาต้นแบบชุมชนนวัตกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการบริหารจัดการตนเองอย่างยั่งยืน และยกระดับเศรษฐกิจชุมชนฐานรากบนฐานทุนทรัพยากร ในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว แพร่ แม่ฮ่องสอน หนองบัวลำภู สงขลา ตราด บุรีรัมย์ และยโสธร โดยมีวัตถุประสงค์เฉพาะ ดังนี้ 1) เพื่อพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะนวัตกรชุมชน ที่มีขีดความสามารถในการบริหารจัดการตนเองของชุมชน 2) เพื่อพัฒนานวัตกรรมชุมชนด้านผลิตภัณฑ์ผ้าชุมชน และเกษตรปลอดภัยบนฐานทุนทรัพยากร 3) เพื่อถ่ายทอดนวัตกรรมด้านผลิตภัณฑ์ผ้าชุมชน และเกษตรปลอดภัย และเชื่อมโยงนวัตกรรมไปสู่แผนพัฒนาตำบล 4) เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงด้านรายได้ เศรษฐกิจฐานราก และคุณภาพชีวิต ของชุมชนเป้าหมายในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว แพร่ แม่ฮ่องสอน หนองบัวลำภู สงขลา ตราด บุรีรัมย์ และยโสธร วิธีดำเนินการวิจัยแบบผสมผสานวิธีพหุระยะ ที่ใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ ผลการวิจัยปรากฏดังนี้ 1. รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะนวัตกรชุมชน ที่มีขีดความสามารถในการบริหารจัดการตนเองของชุมชน ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ คือ ตัวบ่งชี้สมรรถนะนวัตกรชุมชน ระดับชั้นของสมรรถนะ นวัตกรชุมชน และกระบวนการเสริมสร้างสมรรถนะนวัตกรชุมชน ระดับชั้นของสมรรถนะนวัตกรชุมชน ประกอบด้วย 5 ระดับ ได้แก่ ระดับที่ 1 การศึกษาศักยภาพชุมชน คุณลักษณะคือนักประสานความร่วมมือ ระดับที่ 2 การพัฒนานวัตกรรม คุณลักษณะคือทำงานอย่างมุ่งมั่น ระดับที่ 3 การบริหารจัดการอาชีพจากนวัตกรรม คุณลักษณะคือนักจัดการโครงการ ระดับที่ 4 การถ่ายทอดองค์ความรู้ คุณลักษณะคือนักจัดการความรู้ ระดับที่ 5 การจัดทำแผนเข้าสู่ภาครัฐ คุณลักษณะคือนักคิดเชิงกลยุทธ์ 2. การพัฒนานวัตกรรมชุมชนด้านผลิตภัณฑ์ผ้าชุมชน และเกษตรปลอดภัยบนฐานทุนทรัพยากร ดำเนินการ 10 ชุมชน มีนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ จำนวน 35 นวัตกรรม นวัตกรรมกระบวนการ จำนวน 10 นวัตกรรม 3, การถ่ายทอดนวัตกรรมด้านผลิตภัณฑ์ผ้าชุมชน และเกษตรปลอดภัย และเชื่อมโยงนวัตกรรมไปสู่แผนพัฒนาตำบล โดยนวัตกรดำเนินการถ่ายทอดนวัตกรรม จำนวน 500 คน มีการประเมินจัดระดับชั้นของสมรรถนะนวัตกรชุมชน พบว่า สมรรถนะของนวัตกรชุมชนที่มีมากที่สุด ได้แก่ ระดับที่ 1 การศึกษาศักยภาพชุมชน รองลงมา คือ ระดับที่ 2 การพัฒนานวัตกรรม และสมรรถนะของนวัตกรชุมชนที่มีน้อยที่สุด คือ ระดับที่ 3 การบริหารจัดการอาชีพจากนวัตกรรม การเชื่อมโยงนวัตกรรมไปสู่แผนพัฒนาตำบล พบว่า ชุมชนทั้ง 10 ชุมชน มีการจัดกิจกรรมเวทีประชาคม การจัดประชุมกับกลุ่มอาชีพ และกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่ ส่งผลให้ได้งบประมาณในการพัฒนาต่อยอดโครงการ ซึ่งจะมี 4 ชุมชนที่สามารถขับเคลื่อนเข้าสู่แผนยุทธศาสตร์จังหวัด กระบวนการในการพัฒนาชุมชนเพื่อเป็นชุมชนนวัตกรรม ประกอบด้วย 7 ขั้นตอน ได้แก่ 1) สำรวจ 2) วางแผน 3) สร้าง 4) ต่อเติม 5) ตัดแต่ง 6) หนุนเสริม 7) เรียนรู้ 4. การศึกษาการเปลี่ยนแปลงด้านรายได้ เศรษฐกิจฐานราก และคุณภาพชีวิตของชุมชนเป้าหมายในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว แพร่ แม่ฮ่องสอน หนองบัวลำภู สงขลา ตราด บุรีรัมย์ และยโสธร พบว่า ด้านรายได้ เศรษฐกิจฐานราก โดยเฉลี่ยอัตราการเติบโตของมูลค่าเศรษฐกิจฐานราก และมูลค่าสินค้าผลิตภัณฑ์ชุมชนเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 10 ในส่วนด้านคุณภาพชีวิตตามแนวคิด ความสุขมวลรวมประชาชาติ หลังเข้าร่วมโครงการ พบว่า คุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ ด้านการศึกษา ด้านความหลากหลายทางระบบนิเวศและความยืดหยุ่นในการปรับตัว และด้านการใช้เวลาและสร้างสมดุล ทุกชุมชนมีการเปลี่ยนแปลงคำสำคัญ สมรรถนะของนวัตกรชุมชน นวัตกรรม ผลิตภัณฑ์ผ้าชุมชน เกษตรปลอดภัย