พัฒนาทักษะอาชีพนักชิมอาหารปรุงสำเร็จผู้พิการทางการเห็นเพื่อสร้างรายได้เสริม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
กิจกรรมส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรมครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ยกระดับรายได้ให้กับผู้พิการทางการเห็น ผ่านการพัฒนาทักษะอาชีพนักชิมอาหาร และพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้พิการอย่างยั่งยืน ด้วยการพัฒนาอาชีพที่ใช้ศักยภาพของผู้พิการทางการเห็น วิธีการดำเนินการแบ่งออกเป็น 5 ขั้นตอน ดังนี้ 1) พัฒนาหลักสูตรอบรม จำนวน 2 หลักสูตร คือ หลักสูตร Train the Trainer (พื้นฐานการชิม) ประกอบด้วย การอบรมภาคทฤษฎีในระบบออนไลน์ ในหัวข้อ หลักการประเมินทางประสาทสัมผัสเบื้องต้น การทดสอบทางประสาทสัมผัส การควบคุมสิ่งแวดล้อมและตัวอย่างในการทดสอบทางประสาทสัมผัส มุมมองต่าง ๆ กับอาหารไทย รสชาติแบบไทยและอาหารแต่ละภาค และการอบรมเชิงปฏิบัติการ 5 กิจกรรม ได้แก่ การชิมน้ำส้ม การทดสอบขนมกรุบกรอบ เครื่องเทศและสมุนไพร เครื่องแกงไทย และ รสชาติพื้นฐาน (หวาน เปรี้ยว เค็ม ขม และอูมามิ) และหลักสูตรนักชิมพื้นฐาน ประกอบด้วยการบรรยายในหัวข้อ กลิ่นเครื่องเทศในอาหารไทยและความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับอาหารไทย จำนวน 29 ชั่วโมง ภาคปฏิบัติเป็นการฝึกทดสอบอาหารและทดสอบอาหารนอกสถานที่ จำนวน 24 ชั่วโมง 2) คัดเลือกผู้เข้าอบรมจากกลุ่มผู้พิการทางการเห็น ที่ผ่านการอบรมการทดสอบทางประสาทสัมผัสกับผลิตภัณฑ์อาหารพื้นฐาน หรือเป็นตัวแทนคุณครูหรือบุคลากร ในพื้นที่ตั้งศูนย์พัฒนาอาชีพคนพิการทางสายตาหรือโรงเรียนสอนคนตาบอด มีคุณสมบัติทำงานเป็นกลุ่มได้ และสามารถรับรู้หรือแยกความแตกต่างของรสชาติพื้นฐาน ของสารมาตรฐานในระดับที่รับรู้ได้ 3) กำหนดตัวอย่างอ้างอิงที่ใช้ฝึกฝนและการให้คะแนน ตามระบบ Universal Reference System 4) ฝึกฝนและทดสอบผู้เข้าอบรม การอบรมเชิงทฤษฎีผ่านระบบออนไลน์ และกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ 5) ประเมินประสิทธิภาพการทดสอบของผู้เข้าอบรมด้วยแบบทดสอบปรนัยก่อนหลังการอบรม และประเมินความสามารถในการแยกความแตกต่างของคุณลักษณะเด่นของอาหาร 3 เมนู ในสถานประกอบการ 3 แห่ง ผลการดำเนินงาน พบว่า หลักสูตร Train the Trainer (พื้นฐานการชิม) มีความเหมาะสมเพียงพอต่อการพัฒนา Trainer จำนวน 16 คน ซึ่งผู้เข้าอบรมมีความพึงพอใจด้านเนื้อหา การประยุกต์ใช้ประโยชน์และวิทยากรบรรยาย ในระดับมากถึงมากที่สุด โดยมีผลประเมินการเรียนรู้ด้วยแบบทดสอบปรนัยหลังการอบรมเพิ่มขึ้นแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ผู้ที่ผ่านการอบรมมีรายได้จากการเป็นทีมวิทยากรในการอบรมเชิงปฏิบัติการ ในห้องปฏิบัติการและสถานประกอบการ เฉลี่ยคนละ 800 บาทต่อวัน (3 ชั่วโมง) (2,400 บาทต่อคน) โดยเป็นพี่เลี้ยงในการอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับนักเรียนและบุคคลผู้พิการทางการเห็นทั่วไป ในหลักสูตรนักชิมพื้นฐาน จำนวน 53 คน ซึ่งผ่านการคัดเลือกเข้า อบรมหลักสูตรนักชิมเบื้องต้น จำนวน 25 คน โดยผู้ผ่านการอบรมนี้สามารถแยกความแตกต่างของคุณลักษณะของอาหารและให้คะแนนความเข้มของกลิ่นและกลิ่นรสที่เป็นคุณลักษณะเด่นของเมนูอาหารที่ทดสอบ มีความแม่นยำใกล้เคียงกับ Trained Panel และมีรายได้จากการทดสอบอาหาร เฉลี่ยคนละ 500 บาทต่อวัน (3 ชั่วโมง) ผลการทดสอบประสิทธิภาพการทดสอบ ชี้ให้เห็นว่าหลักสูตรและขั้นตอนการอบรมมีความเหมาะสมเพียงพอต่อการพัฒนาศักยภาพของผู้พิการทางสายตาในการเป็น นักชิมพื้นฐานและมีแนวโน้มที่จะพัฒนาเป็นนักชิมมืออาชีพได้ นำไปสู่ความภาคภูมิใจและการดำรงชีวิตอย่าง สมศักดิ์ศรี ทั้งนี้ได้มีการพัฒนาเป็นคู่มือการอบรม ซึ่งสามารถใช้ร่วมกับคำบรรยายบนระบบ YouTube โดยมีคุณครูหรือเจ้าหน้าที่ที่ผ่านหลักสูตร Train the Trainer เป็นพี่เลี้ยงในการขยายผลในโรงเรียนสอนคนตาบอดและศูนย์ ฝึกอาชีพคนตาบอด ในเขตกรุงเทพฯและบริมณฑล จำนวน 4 แห่ง สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของกิจกรรมในการพัฒนาอาชีพและคุณภาพชีวิตของผู้พิการทางการเห็นอย่างยั่งยืน คำสำคัญ: ผู้พิการทางการเห็น การทดสอบทางประสาทสัมผัส นักทดสอบทางประสาทสัมผัส