ยกระดับอาหารพื้นถิ่นจังหวัดพิษณุโลกไปสู่อาหารสุขภาพเพื่อการบำบัด และเชื่อมโยงการท่องเที่ยว

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยนี้ ประสงค์จะดำเนินการตามวัตถุประสงค์ 2 ข้อ ดังต่อไปนี้ 1. พัฒนาสำรับ หรือ รายการอาหาร ที่มีรากฐานมาจากอาหารพื้นถิ่นของจังหวัดพิษณุโลกให้เป็นอาหารเพื่อสุขภาพเฉพาะกลุ่ม โดยเชื่อมโยงกับหลักการประกอบอาหารและหลักของวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดยการค้นหาอาหารด้วยการใช้กรอบทางคติชนวิทยา นำข้อมูลมาคัดเลือกผ่านกระบวนกลุ่มของผู้นำและผู้เชี่ยวชาญ ผลการคัดเลือกอาหาร 3 รายการ ประกอบด้วย ห่อหมกใบยอ ปลาเห็ด และขนมตาล นำเข้าสู่การปรับสูตรโดยเน้นสัดส่วนของคาร์โบไฮเดรต (Carbohydrate) ต่อ โปรตีน (Protein) และไขมัน (Fat) ให้เหมาะสมกับคนในกลุ่มโรค และใช้ศาสตร์การประกอบอาหารและกรรมวิธีจัดการวัตถุดิบแบบดั้งเดิมเพื่อลดปริมาณเครื่องปรุง จัดโครงสร้างวัตถุดิบที่เหมาะสมจนได้ 3 รายการคือ ห่อหมกปลาฟาด ปลาเห็ดเพื่อสุขภาพ และบัตเตอร์เค้กตาล ผลการประเมินระดับความชอบของผู้บริโภคด้วยวิธี Hedonic Scale 9 Points พบว่ามีระดับความชอบภาพรวมของอาหารอยู่ที่ระดับมาก (8) 2. ถ่ายทอดสู่ภาคเอกชน จำนวน 98 ราย เพื่อสร้างห่วงโซ่อุปทาน ยกระดับระบบนิเวศทางธุรกิจในพื้นที่จากวัตถุดิบต้นน้ำ สู่ผู้ประกอบการกลางน้ำที่ร่วมพัฒนาเมนูเฉพาะร้านเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว อาทิ เมนูเมี่ยงปลาฟาด ร้านฟ้าไทยฟาร์ม เมนูแซนวิซปลาฟาด ร้านลิไท เมนูทาโกะยากิ ร้านปีนัง และเมนูหมี่ซั่วปลาฟาด ร้านหมี่ซั่ว 8 เซียน และปลายน้ำที่รับเข้าผลิตภัณฑ์ของฝากใหม่ คือไส้กรอกปลาฟาดและบัตเตอร์เค้กตาล ไปจำหน่าย ผลจากการเก็บข้อมูลการทดสอบตลาดและการคาดการณ์ผลตอบแทนการลงทุน สามารถวิเคราะห์มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) ของโครงการ เท่ากับ 296,888 บาท มูลค่าปัจจุบันของผลตอบแทนต่อต้นทุน (BCR) เท่ากับ 1.24 อัตราผลตอบแทนภายในของการลงทุน (IRR) เท่ากับ ร้อยละ 15.58 ซึ่งแสดงว่า มูลค่าปัจจุบันของผลตอบแทนต่อต้นทุนทั้ >1 (1.24) ถือว่าโครงการยอมรับได้ สามารถสร้างผลกระทบต่อผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องได้ ปัจจุบันเกิดชุมชนของอาหารพื้นถิ่นพิษณุโลกที่มีกลุ่มผู้ติดตาม 608 รายบนโซเซียลมีเดีย และดำเนินการกระตุ้นตลาดภายนอกอย่างต่อเนื่องร่วมกับผู้ประกอบการเอกชน ในช่วงเดือนพฤศจิกายน – ธันวาคม 2565 ผ่านรายการโทรทัศน์ด้วยกลยุทธ์การสร้างเนื้อหา และ เทคนิคของการใช้ผู้ทรงอิทธิพลเพื่อให้เกิดตลาดต่อเนื่อง 3. ประโยชน์ในมิติสังคมช่วยให้พื้นที่ชุมชนและหน่วยงานภาครัฐที่สนับสนุนเริ่มมองเห็นโอกาส คุณค่า มูลค่า ของวัตถุดิบในพื้นที่ มีแนวคิดดึงเอาความโดดเด่นออกมาเชื่อมโยงตลาดปลายน้ำ มิติเศรษฐกิจส่งเสริมการเชื่อมโยงเครือข่ายผู้ประกอบการตลอดโซ่อุปทาน เพื่อสร้างการจัดการตลาดร่วมกัน เกิดการกระจายและสร้างรายได้อย่างต่อเนื่อง 4. ประโยชน์ในเชิงวิชาการ สะท้อนให้เห็นว่าการยกระดับผลิตภัณฑ์ที่มีรากฐานมาจากภูมิปัญญาต้องเน้นการบูรณาการศาสตร์โดยหาจุดร่วมในการพัฒนา แนวคิดคติชนสร้างสรรค์จะช่วยให้เห็นเรื่องราวที่ชัดเจนมีหลักฐานอ้างอิง ผ่านการพิสูจน์ด้วยหลักการของวิทยาศาสตร์ และพัฒนาด้วยองค์ความรู้ เทคโนโลยี พัฒนาไปสู่ธุรกิจที่เหมาะสมกับพื้นที่ และสามารถเชื่อมโยงต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรมอื่น ๆ การบูรณาการในรูปแบบนี้จะช่วยให้เห็นภาพการพัฒนาทั้งระบบ เห็นเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง และนำไปสู่การพัฒนาที่ความยั่งยืน คำสำคัญ การยกระดับอาหารพื้นถิ่น อาหารเพื่อการบำบัด อาหารเพื่อสุขภาพ

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ