การยกระดับกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงปลานิลในจังหวัดนครปฐมตลอดห่วงโซ่คุณค่า

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อพัฒนาองค์ประกอบของผลิตภัณฑ์แปรรูปปลานิลของกลุ่ม เกษตรกรในจังหวัดนครปฐม (2) เพื่อพัฒนาช่องทางการตลาดธุรกิจปลานิลแปรรูปของกลุ่มเกษตรกร ในจังหวัดนครปฐม และ (3) เพื่อพัฒนากลยุทธ์การสื่อสารการตลาดทางเลือกสำหรับผลิตภัณฑ์ แปรรูปปลานิลของกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การสัมภาษณ์เชิงลึกโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม การระดม สมอง และการจัดเวทีชุมชน พื้นที่วิจัย คือ วิสาหกิจชุมชนเกษตรแสงทองเพาะพันธุ์ปลา อำเภอเมือง นครปฐม จังหวัดนครปฐม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 42 คน ใช้การเลือกแบบเจาะจงและใช้วิธีการนำเสนอ การวิเคราะห์ผลการศึกษาโดยพรรณนาเชิงวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 การพัฒนาองค์ประกอบของผลิตภัณฑ์แปรรูปปลานิล จากการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อตอบสนองตลาด ทางเลือก ได้เป็น 2 ลักษณะ คือ ปลานิลผีเสื้อแดดเดียว และปลานิลแดดเดียวไร้ก้าง ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 2 คือ ช่องทางการจัดจำหน่ายทางตรง และช่องทาง การจัดจำหน่ายทางอ้อม ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 3 รูปแบบตลาดทางเลือก ประกอบด้วย ตลาดภายใน ชุมชน ตลาดนัด ตลาดขายส่งระหว่างชุมชนเป็นหลัก และตลาดออนไลน์ กลยุทธ์การสื่อสาร 3 ด้าน คือ กลยุทธ์เกี่ยวกับผู้ส่งสาร กลยุทธ์การสร้างสาร และกลยุทธ์การใช้สื่อ ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ ได้รับองค์ความรู้กลยุทธ์การสื่อสาร และการพัฒนาการสื่อสาร การตลาดทางเลือกสำหรับผลิตภัณฑ์แปรรูปปลานิล ส่งผลให้เกิดประโยชน์กับการพัฒนาเศรษฐกิจ ชุมชนฐานรากที่พึ่งตนเองได้ คำสำคัญ: กลยุทธ์การสื่อสาร; การตลาดทางเลือก; ผลิตภัณฑ์แปรรูปปลานิล; กลุ่มเกษตรกร บทคัดย่อ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระบบการเพิ่มมูลค่าธุรกิจปลานิลของกลุ่มเกษตรกรใน จังหวัดนครปฐมตลอดห่วงโซ่คุณค่า รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่าง คือ กลุ่ม ผู้บริโภคผู้ต้องการซื้อผลิตภัณฑ์ปลานิลสด จ านวน 400 คน กลุ่มเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงปลานิลในจังหวัด นครปฐม จ านวน 25 คน และ กลุ่มผู้เกี่ยวข้องพันธมิตรภาคธุรกิจและภาครัฐ จ านวน 12 คน สถิติที่ใช้ วิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ความถี่ ร้อยละ มัชฌิมเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ เนื้อหา ผู้วิจัยได้เปิดเวทีเสวนาผู้เกี่ยวข้องโดยใช้ ผลการวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ กึ่งโครงสร้างและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัย พบว่า 1) ผู้บริโภคผลิตภัณฑ์ปลานิลสดให้ความส าคัญกับปัจจัยด้านผลิตภัณฑ์มากที่สุด รองลงมาคือ การส่งเสริมการตลาด การจัดจ าหน่าย และราคา 2) ศักยภาพด้านก าลังการผลิตจากปลานิลสดของกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม ยังใช้ไม่ เต็มศักยภาพ เนื่องจากกระบวนการดังกล่าวใช้การจัดจ าหน่ายปลานิลสดทั้งหมดผ่านคนกลาง 3) กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรแสงทองเพาะพันธุ์ปลา ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ปลานิลที่มีคุณภาพดี ปลอดกลิ่นโคลน ประกอบด้วย ผลิตภัณฑ์ปลานิลสดพร้อมรับประทาน ผลิตภัณฑ์ปลานิลสดไร้ก้าง และ ผลิตภัณฑ์ก้างปลาภายใต้แบรนด์ “นิลค า” 4) การพัฒนาแนวทางการตลาดและการเพิ่มมูลค่าธุรกิจปลานิลของกลุ่มเกษตรกรในจังหวัด นครปฐมตลอดห่วงโซ่คุณค่า ท าได้ทั้งช่องทางการตลาดแบบออนไลน์และออฟไลน์ร่วมกับเครือข่ายที่ เกี่ยวข้อง ค าส าคัญ: ห่วงโซ่คุณค่า, ธุรกิจปลานิล, เกษตรกรในจังหวัดนครปฐม บทคัดย่อ งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.ศึกษาเงินลงทุน และค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงตลอดห่วงโซ่ ปลานิลของกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม 2. ศึกษาต้นทุน และผลตอบแทนในการเลี้ยงตลอดห่วงโซ่ ปลานิลของกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม และ 3.วิเคราะห์ความคุ้มค่าทางการเงินในการเลี้ยงตลอด ห่วงโซ่ปลานิลของกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม ใช้การวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณโดย ผู้วิจัยได้แบ ่งกลุ ่มตัวอย ่างจาก เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงที ่ขึ้นทะเบียนกับส านักงานประมงจังหวัดแบ่ง ออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 เกษตรกรที่ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐานฟาร์มปลานิลจังหวัดนครปฐม และ กลุ ่มที ่ 2 เกษตรกรที ่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP และกลุ ่ม เกษตรกรที ่ได้รับการรับรอง มาตรฐาน Safety level ฟาร์มปลานิลจังหวัดนครปฐม จ านวนกลุ่มละ 16 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิต พรรณนา ด้วยค ่าร้อยละ ค ่าเฉลี ่ย ส ่วนเบี ่ยงเบนมาตรฐาน และท าการเปรียบเทียบเงินลงทุนและ ค่าใช้จ่าย ต้นทุนและผลตอบแทน และความคุ้มค่าทางการเงินด้วยการวิเคราะห์ไคสแควร์ และการ ทดสอบที ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ จากนักวิชาการที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ นักวิชาการประมงจังหวัดนครปฐม พาณิชย์จังหวัดนครปฐม และนักวิชาการด้านการเงินหรือด้านบัญชี จ านวน 6 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์ เชิงลึกผลการวิจัยพบว่า 1.เงินลงทุนในการเลี้ยงตลอดห ่วงโซ ่ปลานิลของกลุ ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม เฉลี่ย 390,781.25 บาท และค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงเฉลี่ย 216,187.50 บาท 2. ต้นทุนในการเลี้ยงตลอดห ่วงโซ ่ปลานิลของกลุ ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม เฉลี่ย 412,781.25 บาท ส่วนผลตอบแทนสุทธิเฉลี่ย 1,595,875 บาท 3. ความคุ้มค ่าทางการเงินในการเลี้ยงตลอดห ่วงโซ ่ปลานิลของกลุ ่มเกษตรกรในจังหวัด นครปฐม เกิดจากการบูรณาการวิธี ในแง่ของการผลิตต้องเน้นแปรรูปในผลิตภัณฑ์ ประสานงานกับ ฟาร์มที่รับซื้อปลา เน้นการลดต้นทุนในด้านอาหารที่ใช้เลี้ยง ใช้วิธีการเลี้ยงเพื่อควบคุมขนาดของปลา มี การตรวจคุณภาพของน ้า มีการเลี้ยงปลาแบบผสม เช่นเลี้ยงร่วมกับปลายี่สก มีการค้นหาตลาดที่ผู้ผลิต สามารถค้าเองทั้งตลาดสด และตลาดแปรรูป ค าส าคัญ ความคุ้มค่าทางการเงิน การเลี้ยงปลานิล กลุ่มเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม

คำสำคัญ