กลยุทธ์การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิด ของผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนากลยุทธ์การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนากระบวน การคิดของผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2 (2) ศึกษาผลจากการใช้กลยุทธ์การจัดการศึกษา ที่นำไปพัฒนากระบวนการคิดของผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2 โดยกำหนดระเบียบวิธีวิจัย ดังนี้ (1) การศึกษาข้อมูลเบื้องต้น (2) การสร้างและพัฒนากลยุทธ์ โดยใช้เทคนิค SWOT (3) การใช้กลยุทธ์กับสถานศึกษา จำนวน 10 โรงเรียนซึ่งเป็นกลุ่มผู้ให้ข้อมูล รวม166 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นชุดกิจกรรมและแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน ค่าพิสัยระหว่าง ควอไทล์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้านเนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1.การพัฒนากลยุทธ์การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนากระบวนการคิดของผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2 มีการกำหนดวิสัยทัศน์ ดังนี้ ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดไตร่ตรอง และมีวิสัยทัศน์ มีการกำหนดพันธกิจ 3 ประการ ดังนี้ (1 ) บริหารและพัฒนาองค์กรเพื่อพัฒนากระบวนการคิดผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2) จัดการเรียนการสอนเน้นการพัฒนากระบวนการคิดผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน (3) จัดสื่อ แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เอื้อต่อการพัฒนากระบวนการคิดผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีการกำหนดเป้าประสงค์ 4 ประการ ดังนี้ (1) ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ สังเคราะห์ สรุปความคิดรวบยอด คิดอย่างเป็นระบบและมีการคิดแบบองค์รวม ( 2) ผู้เรียนสามารถคาดการณ์กำหนดเป้าหมาย และแนวทางการตัดสินใจได้ (3)ผู้เรียนสามารถประเมินและเลือกแนวทางการตัดสินใจ และแก้ไขปัญหาอย่างมีสติ (4) ผู้เรียนมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มองโลกในแง่ดี และมีจินตนาการ มีประเด็นและสาระสำคัญกลยุทธ์ การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนากระบวนการคิดของผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2 คือ (1) การจัดองค์กรโครงสร้าง ระบบการบริหารงานและพัฒนาองค์กรที่สอดคล้องกับการพัฒนากระบวนการคิด (2) การบริหารจัดการศึกษาโดยใช้สถานศึกษาเป็นฐานเน้นการพัฒนากระบวนการคิด(3) การจัดหลักสูตรและประสบการณ์เรียนรู้ที่เน้นกระบวนการคิด (4) การจัดกิจกรรมส่งเสริมคุณภาพเด็กอย่างหลากหลายเน้นการพัฒนากระบวนการคิด (5) การจัดสภาพ แวดล้อมและการบริการที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนากระบวนการคิดเต็มศักยภาพ (6) การสนับสนุนและใช้แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาในท้องถิ่น ด้านการพัฒนากระบวนการคิด (7) การจัดการเรียนการสอนอย่างมีประสิทธิภาพและเน้นให้ผู้เรียนพัฒนากระบวนการคิด 2. การศึกษาผลจากการใช้กลยุทธ์การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนากระบวนการคิดของผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2 ดังนี้ ผู้บริหารสถานศึกษามีคำสั่งมอบหมายงาน และ รับผิดชอบด้านกระบวนการคิดอย่างชัดเจนมากที่สุด รองลงมาคือ ผู้บริหารสถานศึกษามีการจัดโครงสร้างการบริหารเป็นลายลักษณ์อักษรด้านกระบวนการคิดชัดเจน มีการบริหารงานด้วยระบบคุณภาพ PDCA ด้านกระบวนการคิด ผู้บริหาร ครู ชุมชน นักเรียน และ กรรมการสถานศึกษา ร่วมกันทำงาน พัฒนาคุณภาพการศึกษาด้านกระบวนการคิด สถานศึกษา มีแฟ้มข้อมูลผู้เรียนรายบุคคล มีการจัดห้องสมุดให้เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าของครู ผู้เรียน และมีการจัดพื้นที่สวน หย่อม สวนไม้ดอก ไม้ประดับอย่างร่มรื่นเหมาะสม สวยงาม ตามลำดับ ครูมีการศึกษานักเรียนเป็นรายบุคคลมากที่สุด รองลงมาคือ ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยเน้นให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะกระบวนการคิดปฏิบัติจริงตามความสนใจ และความถนัดของผู้เรียน และครูวัดและประเมินผลตามสภาพจริง ตามลำดับ กรรมการสถานศึกษามีการศึกษาสภาพแหล่งเรียนรู้ และภูมิปัญญาในท้องถิ่นเน้นกระบวนการคิดและมีการจัดทำทำเนียบแหล่งเรียนรู้ และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เน้นกระบวนการคิดมากที่สุด รองลงมา คือ เปิดโอกาสให้แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญา และชุมชน ร่วมประเมินผลการจัดการเรียนรู้เน้นกระบวนการคิดของสถานศึกษา

คำสำคัญ