การพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุในชนบทไทย: ด้านวัฒนธรรม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุในชนบทไทยด้านวัฒนธรรม ดำเนินการวิจัยในลักษณะการวิจัยและพัฒนา ขั้นตอนการดำเนินการวิจัยเริ่มจากศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ศึกษาสภาพการเรียนรู้ของผู้สูงอายุด้านวัฒนธรรมด้วยแบบสอบถาม ศึกษากรณีชุมชนที่เป็นตัวอย่างความสำเร็จในการจัดกิจกรรมผู้สูงอายุในภูมิภาคต่าง ๆ 4 พื้นที่ ศึกษาและดำเนินกิจกรรมพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์สำหรับผู้สูงอายุด้านวัฒนธรรมใน 2 ชุมชน เสนอรูปแบบการพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุในชนบทไทยด้านวัฒนธรรม ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ การเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุในชนบทไทยด้านวัฒนธรรมพบว่า เป้าหมายการเรียนรู้สัมพันธ์กับเนื้อหาในการเรียนรู้โดยมีเป้าหมายสำคัญประการแรกคือ เพื่อการถ่ายทอดและการอนุรักษ์วัฒนธรรมซึ่งสัมพันธ์กับบทบาทางสังคมของผู้สูงอายุและประการที่สองเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงอายุ วิธีการเรียนรู้วัฒนธรรมส่วนใหญ่เป็นการเรียนรู้ด้วยตนเอง การขัดเกลาทางสังคม การดำเนินชีวิตประจำวัน การทำกิจกรรมกลุ่ม การศึกษาดูงาน การฝึกอบรม และสื่อต่างๆ กิจกรรมสำหรับผู้สูงอายุริเริ่มโดยผู้นำชุมชน หน่วยงาน องค์กรต่างๆ จากการศึกษากรณีชุมชนที่เป็นตัวอย่างความสำเร็จ พบว่าปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมสำหรับผู้สูงอายุ ประกอบด้วย องค์ความรู้ด้านวัฒนธรรมของผู้สูงอายุ สภาพเศรษฐกิจและสังคม ความสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ ผู้นำชุมชน แนวคิดและนโยบายการพัฒนาชุมชน เช่น การทำงานโดยใช้ชุมชนเป็นฐานและการพึ่งตนเอง ผลการจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุในชนบทไทยด้านวัฒนธรรม ผู้สูงอายุได้พัฒนาความสามารถในการสื่อสาร วางแผน จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมด้วยบรรยากาศที่เรียบง่าย สนุกสนาน สร้างสรรค์ ผู้สูงอายุมีความสุขแบบองค์รวม ได้ใช้กำลังกายทำกิจกรรมร่วมกันในสภาพแวดล้อมที่ผ่อนคลาย ทำให้จิตใจสดชื่นแจ่มใส สร้างโอกาสในการมีรายได้จากการแสดงและการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม รูปแบบการพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุในชนบทไทยด้านวัฒนธรรมถูกพัฒนาขึ้นด้วยแนวคิดทฤษฎีกิจกรรมของผู้สูงอายุและแนวคิดทฤษฎีระบบ (สิ่งนำเข้า กระบวนการ ผลผลิต และ ผลกระทบ) ซึ่งดำเนินการพัฒนารูปแบบตามกระบวนการวิจัยแบบการวิจัยและพัฒนา รูปแบบประกอบด้วย 1) หลักการ ประกอบด้วย แนวคิดแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ เป้าหมาย เนื้อหา วิธีการและแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรมเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์แบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุด้านวัฒนธรรม 2) ขั้นตอนการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ฯ ประกอบด้วย ขั้นศึกษาชุมชน ขั้นออกแบบการเรียนรู้ ขั้นเรียนรู้ด้วยการปฏิบัติ ขั้นเสริมความมั่นใจ ขั้นสรุปบทเรียน 3) ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ปัจจัยภายใน ผู้สูงอายุ องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ปัจจัยภายนอก สมาชิกในชุมชน/หน่วยงาน องค์กร สถานศึกษา ผู้ส่งเสริมการเรียนรู้ 4) เงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ รูปแบบการจัดกิจกรรมและการดำเนินการและเป้าหมายการเรียนรู้แบบองค์รวม 5) ตัวบ่งชี้ความสำเร็จ ได้แก่ การมีส่วนร่วม ความสร้างสรรค์ของกิจกรรมการเรียนรู้ และความยั่งยืน