การยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ4มิติที่บูรณาการผู้เรียน สถานศึกษา ชุมชนและสังคมโดยใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องกับบริบทและวิถีชีวิต เพื่อพัฒนาความสามารถทางสังคมและการใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา ความต้องการจำเป็นในการยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงวัย2) เพื่อสร้างหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบทและวิถีชีวิต 3)เพื่อทดลองใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบทและวิถีชีวิต และประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เพื่อพัฒนาความสามารถทางสังคมและการใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 การดำเนินการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development ) มีขั้นตอนดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพปัญหา ความต้องการจำเป็นในการยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยเพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบทและวิถีชีวิต เพื่อพัฒนาความสามารถทางสังคมและการใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ประชากรที่ใช้ในการตอบแบบสอบถาม ได้แก่ ผู้สูงอายุ จำนวน 4,187 คน กลุ่มตัวอย่าง 351 คน และกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการสัมภาษณ์ได้แก่ผู้สูงอายุ จำนวน 30 คนใน ตำบลสะเดียง อำเภอ เมือง จังหวัดเพชรบูรณ์ ขั้นตอนที่ 2 การสร้างหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบทและวิถีชีวิตเพื่อพัฒนาความสามารถทางสังคมและการใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3โดยใช้ผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่านประเมินความเหมาะสมและสอดคล้องของหลักสูตร ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบทและวิถีชีวิต กลุ่มตัวอย่างได้แก่ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 1-3 โรงเรียนบ้านสะเดียง จำนวน 30 คน ที่ศึกษาในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564 และประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหลักสูตร เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ขั้นตอนที่ 1 ได้แก่ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงค่าความถี่(Frequency)และหาค่าร้อยละ(Percentage)การหาค่าเฉลี่ย ( ) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.)และแบบสัมภาษณ์ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลสรุปเนื้อหา ขั้นตอนที่ 2 แบบประเมินความเหมาะสมและสอดคล้องของหลักสูตร วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ( ) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และหาค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ขั้นตอนที่ 3 แบบทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ( ) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และหาค่าสถิติทดสอบทีและแบบประเมินความสามารถทางสังคมและการใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละและเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนด และแบบประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ( ) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ผลการวิจัยพบว่า ******************************** 1. ปัญหาของผู้สูงอายุทั้ง4 มิติ ได้แก่ ด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และ เศรษฐกิจ ในภาพรวม อยู่ในระดับมาก ( = 3.76, S.D = 0.81 ) มีปัญหาด้านเศรษฐกิจมากที่สุด ( = 4.42, S.D = 0.82 ) รองลงมาได้แก่ ปัญหาด้านร่างกาย ( = 3.79, S.D =. 0.83 ) ปัญหาด้านจิตใจ ( = 3.56, S.D =.0.84 ) และปัญหาด้านสังคม ( = 3.30, S.D = 0.78 ) ส่วนด้านความต้องการของผู้สูงอายุเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในภาพรวม 4 ได้แก่ ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านสังคมและ ด้านเศรษฐกิจของผู้สูงอายุในภาพรวมอยู่ในระดับมาก( = 4.25, S.D = 0.68 ) โดยมากที่สุดคือ ด้านเศรษฐกิจ ( = 3.40, S.D = 0.75 )รองลงมาคือด้านจิตใจ ( = 4.38, S.D = 0.65) ด้านสังคม ( =4.28, S.D = 0.79) และด้านร่างกาย ( = 3.98, S.D =.0.66 ) ข้อมูลจาการสัมภาษณ์ พบว่าผู้สูงอายุมีปัญหาด้านสุขภาพ ต้องการการดูแลด้านสุขภาพอนามัยขั้นพื้นฐาน ด้านการรักษาโรคต่างๆ ที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ เช่น ความดันโลหิตสูง ความอ้วน เบาหวาน ไขมันสูง การรักษาโดยใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านที่มีอยู่ในท้องถิ่น และการปฐมพยาบาลเบื้อต้นเมื่อเจ็บป่วย ด้านเศรษฐกิจ พบว่าไม่มีรายได้เพียงพอต่อการใช้จ่าย ต้องพึ่งพาบุตรหลานญาติพี่น้อง ไม่มีรายได้ที่แน่นอน ยังมีหนี้สินที่ต้องรับผิดชอบ ไม่มีเงินออมเพื่อใช้ชีวิตเพื่อการดูแลรักษาสุขภาพที่ดี ด้านจิตใจผู้สูงอายุต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด ต้องการการยอมรับและเอาใจใส่จากครอบครัว ด้านสังคม ต้องการพบปะพูดคุยกับสมาชิกในครอบครัว บุตรหลานเพื่อคลายความเหงา และให้ดูแลอย่างใกล้ชิด ต้องการไปเยี่ยมญาติหรือเพื่อนที่อยู่ห่างไกลแต่ไม่ได้รับการดูแลในการพาไปหรือสนับสนุนค่าใช้จ่าย ผู้สูงอายุ เห็นควรให้โรงเรียนหรือสถานศึกษาใกล้บ้านจัดการเรียนการสอนให้นักเรียนเพื่อให้สามารถมีความรู้ ความเข้าใจด้านการดูแลผู้สูงอายุ และดูแลผู้สูงอายุในบ้านได้ เนื้อหาที่ควรจัดสอนในหลักสูตรได้แก่ ความจำเป็นในการดูแลผู้สูงอายุ การจัดสภาพแวดล้อมให้ผู้สูงอายุ การดูแลสุขภาพอนามัย การปฐมพยาบาล การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการดูแลผู้สูงอายุ โรคในผู้สูงอายุและการดูแลเบื้องต้น การปฐมพยาบาล กายบริหารสำหรับผู้สูงอายุ การสื่อสารและการรับฟังปัญหาและแก้ไขปัญหาให้ผู้สูงอายุ เห็นควรให้มีการทำงานร่วมกัน ระหว่าง นักเรียน โรงเรียน และครอบครัว สังคม 2. ผลการสร้างและตรวจสอบคุณภาพหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบทและวิถีชีวิต มีองค์ประกอบ 9 องค์ประกอบ ได้แก่ แนวคิด หลักการ จุดหมาย ผลการเรียนรู้ คำอธิบายรายวิชา โครงสร้างรายวิชา แนวทางการจัดการเรียนรู้ สื่อและแหล่งเรียนรู้ การวัดและประเมินผล และตรวจสอบคุณภาพของหลักสูตร โดยใช้ผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน พบว่าหลักสูตรที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมและมีความสอดคล้องมีค่าความสอดคล้องระหว่าง 0.80-1.00 3. ผลการทดลองใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบทและวิถีชีวิต พบว่านักเรียนความรู้ความเข้าใจ เรื่อง การดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องบริบท หลังการใช้หลักสูตรสูงกว่าก่อนการใช้หลักสูตรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนผลการประเมินความสามารถทางสังคมและการใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 หลังการใช้หลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม ผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่หลักสูตรกำหนด ร้อยละ 90.00 คนไม่ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ10 และ มีผลการประเมินความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมในด้านปัจจัย ด้านกระบวนการ ด้านผลผลิต อยู่ในระดับมาก ( = 4.18, S.D =0.68 )