การยกระดับแรงยึดเหนี่ยวทางสังคมในสังคมสูงวัยด้วยหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3

บทคัดย่อ

ชื่อทุนวิจัย การยกระดับแรงยึดเหนี่ยวทางสังคมในสังคมสูงวัยด้วยหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3ผู้ดำเนินการวิจัย ผศ.ดร.แขก บุญมาทัน สาขา/กลุ่มวิชา การวัด ประเมินผลและวิจัยทางการศึกษา คณะครุศาสตร์ ปีเสร็จวิจัย 2565บทคัดย่อการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็น 2) เพื่อสร้างหลักสูตรสหวิทยาการ 3) เพื่อทดลองใช้หลักสูตร 4) เพื่อเปรียบเทียบระดับแรงยึดเหนี่ยวทางสังคมในสังคมสูงวัยของผู้เรียนก่อนและหลังใช้หลักสูตร 5) ประเมินหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ดำเนินการวิจัยตามระเบียบวิธีการวิจัยแบบการวิจัยและพัฒนา (Research & Development: R&D) 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 เพื่อความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตรสหวิทยาการ ดำเนินการวิจัย 3 กิจกรรมคือ 1) ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) สัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้องกับหลักสูตร และองค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 49 คน ด้วยแบบสัมภาษณ์ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตร สหวิทยาการ ที่มีค่า IOC ระหว่าง 0.6-1.0 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์แบบอุปนัย (Analytic Induction) 3) ตรวจสอบความถูกต้องและความตรงโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน ที่ด้วยแบบสัมภาษณ์เกี่ยวกับหลักสูตรสหวิทยาการ ที่มีค่า IOC ระหว่าง 0.6-1.0 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา สังเคราะห์เนื้อหาและการสรุปอุปนัย ระยะที่ 2 เพื่อสร้างหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ดำเนินงานงานวิจัย 2 กิจกรรมคือ 1) วิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลจากระยะที่ 1 เพื่อสร้างหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 2) ตรวจสอบความถูกต้องและความตรงโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน ด้วยการสนทนากลุ่มตามประเด็นการสนทนากลุ่ม ที่มีค่า IOC ระหว่าง 0.6-1.0 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา สังเคราะห์เนื้อหาและการสรุปอุปนัยระยะที่ 3 การวิจัย เพื่อทดลองใช้หลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ดำเนินการวิจัย 2 กิจกรรม คือ 1) พัฒนาแนวทางการนำหลักสูตรไปใช้ในสถานศึกษา กับครู 30 คน โดยใช้ 1) หลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 และเอกสารประกอบหลักสูตร มี 2) แบบสอบถามความพึงพอใจของครูที่มีต่อหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 วิเคราะห์ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2) นำไปทดลองใช้กับนัดเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 100 คน โดยใช้วิธีการวิจัยกึ่งทดลองแบบ One Group Pre- Posttest Design ทำการวิเคราะห์ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบพฤติกรรม/การแสดงออก ด้วยค่า t-test ส่วนเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์ และสังเคราะห์ข้อความ ระยะที่ 4 เพื่อประเมินหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ตามกรอบแนวคิดของประเมินของ CIPP กับครูจำนวน 6 คน และนักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 จำนวน 100 คน ด้วยแบบประเมินหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ตามรูปแบบ CIPP ที่มีค่า IOC ระหว่าง 0.6-1.0 วิเคราะห์ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า 1. ผลการศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 พบว่า หลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 มีความจำเป็นเนื่องจากสภาพครอบครัวมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกระแสโลกอย่างรวดเร็ว ส่งผลต่อความสุขในครอบครัว ซึ่งหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมยังมีเนื้อหาสาระที่เกี่ยวข้องน้อยและยังไม่เน้นการปฏิบัติอย่างจริงจังเป็นเพียงการเรียนรู้ที่วัดผลจากความรู้ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องสร้างหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติมมาเสริมความรู้จากสาระการเรียนรู้แกนกลาง โดยเน้นที่พฤติกรรม และการประพฤติปฏิบัติจริงของนักเรียนต่อผู้สูงอายุในครอบครัว 2. หลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 มีองค์ประกอบ ดังนี้ ชื่อหลักสูตร รหัสวิชา ชั้น กลุ่มสาระการเรียนรู้ หน่วยกิต เวลา ความนำ วิสัยทัศน์ หลักการ จุดมุ่งหมาย สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ โครงสร้าง คำอธิบายรายวิชา ผลการเรียนรู้ ขอบข่ายเนื้อหา เวลาเรียน แนวการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้ การวัดและประเมินผล พร้อมทั้งเอกสารประกอบหลักสูตร 3. ผลการทดลองใช้หลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 พบว่า ความพึงพอใจของครูที่มีต่อหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ในภาพรวมรวมและรายด้าน อยู่ในระดับมากและหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 มีประสิทธิภาพ (E1/E2) เท่ากับ 83.22/87.53 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ คือ 80/804. ผลการเปรียบเทียบระดับแรงยึดเหนี่ยวทางสังคมในสังคมสูงวัยทั้งของผู้เรียนและบุคคลในครอบครัวก่อนและหลังใช้หลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 พบว่า ระดับแรงยึดเหนี่ยวทางสังคมในสังคมสูงวัยของผู้เรียนก่อนและหลังฯ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 หลังใช้หลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 สูงกว่าก่อนใช้หลักสูตรอย่างมีระดับนัยสำคัญที่ระดับ 0.00 5. ผลการประเมินหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 พบว่า ในภาพรวมและรายด้านอยู่ในระดับ มาก เมื่อพิจารณารายข้อ พบว่า ผลการประเมินหลักสูตรสหวิทยาการ เรื่อง องค์ความรู้บูรณาการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมอย่างมีคุณภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ส่วนใหญ่อยู่ในระดับ มาก ยกเว้นข้อ 1. หลักสูตรตอบสนองความต้องการของสังคมและข้อ 4. หลักสูตรส่งผลต่อการแก้ปัญหาสังคม อยู่ในระดับมากที่สุด

คำสำคัญ