นวัตกรรมทางสังคมเพื่อส่งเสริมศักยภาพผู้สูงวัย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ความรู้และภูมิปัญญาของผู้สูงวัยตามศักยภาพมาสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ 2) พัฒนานวัตกรรมทางสังคมสำหรับผู้สูงวัยในการถ่ายโอนองค์ความรู้สู่สาธารณะ และ3) จัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายในการพัฒนานวัตกรรมทางสังคมเพื่อสร้างคุณค่าของผู้สูงวัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ แบบการวิจัยชาติพันธุ์วรรณา แบ่งการดำเนินการออกเป็น 3 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 ค้นหาคุณค่าของสูงวัยเพื่อรวมเป็นเครือข่ายตามศักยภาพ โดยคัดเลือกผู้สูงวัยแกนนำ จังหวัดปทุมธานี 50 คน ใช้การสัมภาษณ์และเชื่อมโยงเครือข่ายเพื่อนผู้สูงวัย ผ่านกลุ่มเครือข่ายของผู้สูงวัยจ.ปทุมธานี ระยะที่ 2 การพัฒนานวัตกรรมทางสังคมสำหรับผู้สูงวัยในการถ่ายโอนองค์ความรู้สู่สาธารณะ ประกอบด้วย การจัดเวทีเสวนา แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ประสบการณ์จากผู้สูงวัย จำนวน 8 คน และรวบรวมองค์ความรู้และภูมิปัญญาจากผู้สูงวัย และการจัดการอบรม สัมมนาถ่ายโอนความรู้จากผู้สูงวัย ทั้งส่วนที่มีการจัดอบรมในพื้นที่และออนไลน์ ออกแบบการจัดการอบรมสัมมนาโดยดึงศักยภาพของผู้สูงวัยมาเผยแพร่ตามกลุ่มเป้าหมาย และจัดทำสื่อสังคมออนไลน์ผ่าน FB Fan page วิดีโอ YouTube เพื่อเผยแพร่ให้เยาวชนและผู้สนใจเข้ามาศึกษา ระยะที่ 3 จัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายในการพัฒนานวัตกรรมทางสังคมจากสร้างคุณค่าผู้สูงวัยตามศักยภาพ เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และข้อคำถามในการสนทนากลุ่ม ซึ่งได้ผ่านการหาคุณภาพด้านความเที่ยงตรง มีค่า IOC ระหว่าง 0.6-1.0 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) องค์ความรู้และภูมิปัญญาของผู้สูงวัยตามศักยภาพ และสร้างเครือข่ายผู้สูงวัยโดยใช้ผู้สูงวัยแกนนำ ใน 4 กลุ่ม คือ 1.1) ด้านศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี 1.2) อุตสาหกรรม หัตถกรรม จักสานและโอทอป 1.3) การเกษตร และ1.4) การศึกษา 2) นวัตกรรมทางสังคมสำหรับผู้สูงวัยในการถ่ายโอนองค์ความรู้ด้วยการพัฒนา Web Blog รวบรวมบทความ วิดีโอ YouTube จากการการถอดบทเรียนตามศักยภาพของผู้สูงวัย และเผยแพร่ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ ทั้ง FB Fanpage และไลน์ และส่งมอบความรู้ ภูมิปัญญาไปสู่เยาวชน 3) ข้อเสนอเชิงนโยบายในการพัฒนานวัตกรรมทางสังคมในการสร้างคุณค่าผู้สูงวัย ประกอบด้วย 3 ประเด็นคือ 3.1) จัดระบบและกลไกให้หน่วยงานมีบทบาทสร้างความเข้มแข็งกับผู้สูงวัย ในการพัฒนาตนเองและพร้อมถ่ายทอดภูมิปัญญา 8 มาตรการ 3.2) การส่งเสริมพัฒนาศักยภาพคนทุกช่วงวัย ให้มีสมรรถนะผ่านแหล่งเรียนรู้ และภูมิปัญญาผู้สูงวัย 6 มาตรการ และ3.3) การส่งเสริมการสร้างเครือข่ายครอบครัวและชุมชนเชื่อมโยงการทำงานร่วมกันเพื่อถ่ายทอดสู่เยาวชน 6 มาตรการคำสำคัญ: นวัตกรรมทางสังคม ศักยภาพผู้สูงวัย ภูมิปัญญา เครือข่ายสังคมออนไลน์