การขับเคลื่อนนวัตกรรมทางสังคมในบริบทการเปลี่ยนแปลงของผู้สูงอายุและคนต่างวัย (Smart Sharing Life)
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
บทคัดย่อการศึกษาเรื่องการขับเคลื่อนนวัตกรรมทางสังคมในบริบทการเปลี่ยนแปลงของผู้สูงอายุและคนต่างวัย (Smart Sharing Life) มีวัตถุประสงค์ แบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1) ศึกษารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในลักษณะครอบครัวที่แตกต่างกัน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ประชากร ผู้สูงวัยที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปในพื้นที่ตำบลดอนกลาง อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม จำนวนทั้งสิ้น 910 คน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 หาจำนวนกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สูตรของ Yamane 1970 ได้จำนวน 278 คน ระยะที่ 2) สร้างนวัตกรรมการศึกษาสู่การเชื่อมโยงพฤติกรรมทางสังคมของคน 2 วัย ; ปฐมวัย-ปัจฉิมวัย กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงวัยอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 32 คน (ศึกษาในกลุ่มอาสาสมัครประชากรวัยสูงอายุ (Old-aging population) ที่ซึ่งมีบุตร-หลานในวัยปฐมวัย อายุระหว่าง 1 ถึง 6 ขวบที่ต้องรับผิดชอบเลี้ยงดู และผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาปฐมวัย จำนวน 13 คน ที่มีอายุระหว่าง 50 – 75 ปี มีวุฒิการศึกษาสูงกว่าระดับปริญญาโทขึ้นไป และมีประสบการณ์ในการทำงานมากกว่า 20 ปี การดำเนินการวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิทยาการวิจัยแบบผสม( Mixed Method) ซึ่งใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) และใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดย หาค่าเฉลี่ยเลขคณิต (Arithmetic Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และ ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล จำแนกและจัดระบบข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลและนำเสนอข้อมูลแบบบรรยายผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1.ผู้สูงอายุในครอบครัวที่มีความแตกต่างกัน ที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง คือ กลุ่มผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง กลุ่มผู้สูงอายุอาศัยกับคู่สมรส กลุ่มผู้สูงอายุที่ไม่ได้อาศัยกับคู่สมรส กลุ่มผู้สูงอายุที่อาศัยกับคนสามรุ่น (ผู้สูงอายุ บุตร หลาน) กลุ่มผู้สูงอายุที่อาศัยในครอบครัวข้ามรุ่น (ผู้สูงอายุและหลาน) มีรูปแบบการดำรงชีวิตแตกต่างกัน คือ กลุ่มผู้สูงอายุที่ไม่ได้อยู่กับคู่สมรสและกลุ่มผู้สูงอายุที่พักกับญาติพี่น้อง ได้รับการดูแลสนับสนุนในระดับครอบครัวเครือญาติ ในระดับมากที่สุด กลุ่มผู้สูงอายุที่อาศัยกับคู่สมรสและกลุ่มที่อาศัยกับคนสามรุ่น จะได้รับการสนับสนุนในระดับครอบครัว เครือญาติ ในระดับมาก ส่วนผู้สูงอายุที่อาศัยตามลำพังจะได้รับการสนับสนุนในระดับครอบครัว เครือญาติ ในระดับปานกลาง และพบว่าผู้สูงอายุต้องการให้สมาชิกในครอบครัวได้กลับมาดูแลผู้สูงอายุในครอบครัวของตน มีข้อเสนอแนะต่อภาครัฐให้ดูแลเรื่องที่อยู่อาศัย ปรับสภาพแวดล้อมให้ปลอดภัยและมรการดูแลเรื่องค่าเบี้ยยังชีพ และยังต้องการการดูแลสนับสนุนด้านสุขภาพ การส่งเสริมอาชีพจากภาคเอกชนด้วย 2. นวัตกรรมการศึกษาสู่การเชื่อมโยงพฤติกรรมทางสังคมของคน 2 วัย ; ปฐมวัย-ปัจฉิมวัย พบว่า 1) รูปแบบของหลักสูตรควรมีลักษณะการยืดหยุ่นในการเรียนรู้ ให้ความสำคัญกับความเต็มใจที่จะเปลี่ยนแปลงตนเอง ร่วมใจกันเรียนรู้เป็นลักษณะการเรียนรู้แบบที่มีคุณค่าและเป็นที่ยอมรับได้ของผู้สูงวัย 2) ด้านคุณลักษณะของหลักสูตร มีลักษณะการเรียนรู้แบบนำตนเอง เปิดโอกาสให้ได้รับฟังประสบการณ์สร้างประสบการณ์ใหม่และแรงจูงใจในการเรียนรู้ตลอดชีวิตคําสําคัญ: นวัตกรรมทางสังคม ผู้สูงอายุและคนต่างวัย