การพัฒนาและเพิ่มผลผลิตปลาสวายโมง(Thai Panga) เพื่อการส่งออก

บทคัดย่อ

จากการที่มีการเริ่มเลี้ยงปลาสวายโมงซึ่งเป็นปลาลูกผสมในสกุล Pangasius ในภาค ตะวันออกเฉียงเหนือเพิ่มขึ้น ดังนั้นจึงต้องการหาแหล่งพลังงานสำหรับอาหารปลาที่มีราคาถูก เพื่อนำมาเป็น ส่วนประกอบในการทำอาหารสำหรับปลาสวายโมง โดยได้ศึกษาความสามารถในการใช้คาร์โบไฮเดรตใน อาหารสำหรับปลาสวายโมงขนาดเล็ก และปลาขนาดวัยรุ่นจนถึงตัวเต็มวัย เพื่อทราบความเป็นไปได้ในการใช้ มันสำปะหลัง ซึ่งมีจำนวนมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สำหรับการทดสอบอาหารในปลาขนาดเล็ก ได้ ทดลองเลี้ยงปลาสวายโมงด้วยขนาดเริ่มต้น 11.55+1.70 รัม ด้วยอาหารทดลองที่มีระดับโปรตีนประมาณ 30% และมีระดับคาร์โบไฮเดรต 5 ระดับได้แก่ 42%, 44%, 46%6, 48% และ 50% ตามลำดับ โดยใช้มัน สำปะหลังเป็นส่วนผสมในการปรับระดับคาร์โบไฮเดรตในอาหาร ที่ระดับ 19%, 23%, 27%, 31% และ 34% ตามลำดับ ทดลองเลี้ยงในตู้กระจกขนาด 12x24x15.2 นิ้ว ใช้ระบบน้ำหมุนเวียน ความหนาแน่น 20 ตัวต่อตู้ ทดลอง ให้อาหารแบบกินจนอิ่มวันละ 2 ครั้ง ระยะเวลาทดลอง 90 วัน ผลการศึกษาพบว่า น้ำหนักสุดท้ายมี ค่าประมาณ 81-144 กรัม น้ำหนักเพิ่มต่อวัน และ อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะสูงที่สุดในกลุ่มที่เลี้ยงด้วย อาหารที่มีระดับคาร์โบไฮเดรต 46 % โดยมีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) กับกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มี ระดับคารโบไฮเดรตที่ระดับ 44% แต่ไม่มีความแตกต่างทางสถิติกับกลุ่มอื่นๆ (P>0.05) น้ำหนักเพิ่มต่อวันของ ปลาทดลองมีค่าอยู่ระหว่าง 0.77-1.47 กรัมต่อวัน และอัตราการเจริญเติบโตจำเพาะมีค่าอยู่ระหว่าง 1.9-2.7 เปอร์เซ็นต์ต่อวัน อัตราแลกเนื้อมีค่าอยู่ระหว่าง 1.5-23 โดยกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารทดลองที่มีระดับ คารโบไฮเดรต 50% มีค่าอัตราแลกเนื้อสูงที่สุดและแตกต่างทางสถิต (P<0.05) กับกลุ่มอื่นๆ แต่ค่าอัตราแลก เนื้อในระหว่างกลุ่มอื่นๆ ไม่แตกต่างทางสถิติ (P>0.05) ค่าประสิทธิภาพการใช้โปรตีน มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตาม การเพิ่มขึ้นของระดับคาร์โบไฮเดรตในอาหาร แต่มีค่าลดลงเมื่อระดับคาร์โบไฮเดรตในอาหารเพิ่มเป็น 50% จากผลการศึกษาสรุปว่าระดับคาร์โบไฮเดรตในอาหารสำหรับปลาสวายโมงอายุ 1-4 เดือน มีค่าประมาณ 46% โดยมีส่วนผสมของมันสำปะหลังประมาณ 27% ทดลองเลี้ยงปลาสวายโมงขนาดเริ่มต้น 192.94+24.38 กรัม ด้วยอาหารทดลองที่มีระดับโปรตีนและ คาร์โบไฮเดรตที่แตกต่างกันดังนี้ กลุ่มที่ 1 -3 เลี้ยงด้วยอาหารทดลองที่มีระดับโปรตีน 25% และมีระดับ คาร์โบไฮเดรต 379, 46%, และ 53% ตามลำดับ กลุ่มที่ 4 เลี้ยงด้วยอาหารที่มีระดับโปรตีน 23% คารโบไฮเดรต 57% กลุ่มที่ 5 เลี้ยงด้วยอาหารทดลองที่มีระดับโปรตีน 19% คารโบไฮเดรต 619 ทดลองเลี้ยง ในกระชังโครงเหล็กตาข่ายทำจากไนลอน กระชังขนาด 1x1x1.5 ลูกบาศก์เมตร แขวนอยู่ในบ่อดินขนาด 5 ไร่ บ่อลีก 1.2 เมตร ความหนาแน่น 20 ตัวต่อกระชัง ให้อาหารแบบกินจนอิ่มวันละ 2 ครั้ง ทดลองเลี้ยงเป็นเวลา 17กรัมต่อวัน พบในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีระดับโปรตีน 25% คาร์โบไฮเดรต 53% แต่ไม่แตกต่างทางสถิติ (P>0.05) กับอีก 2 กลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีระดับโปรตีนเท่ากัน และมีค่าสูงกว่ากลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มี โปรตีน 23% และ 199 ตามลำดับ โดยมีความแตกต่างทางสถิติ (P <0.05) อัตราแลกเนื้อมีค่าอยู่ระหว่าง 2.3- 24 ไม่มีความแตกต่างทางสถิติ (P>0.05 ประสิทธิภาพการใช้โปรตีนสูงที่สุด 2.2 พบในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหาร ที่มีโปรตีน 199 โดยมีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) กับทั้ง 3 กลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีโปรตีน 25% แต่ไม่ แตกต่างทางสถิติ (P>0.05) กับกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารโปรตีน 23% สำหรับองค์ประกอบทางเคมีพบว่า เปอร์เซ็นต์เถ้า เปอร์เซ็นต์ไขมัน ในเนื้อปลา มีค่ไม่แตกต่างทางสถิติ (P>0.05) แต่ค่าเปอร์เซ็นต์โปรตีนในเนื้อ ปลาในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารโปรตีน 25% มีค่าสูงกว่ากลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารโปรตีน 23 และ 19% ตามลำดับ และมีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) ผลการศึกษาการทำงานของกิจกรรมเอนไซม์ในท่อทางเดินอาหารและ ตับ ในปลาสวายโมงขนาดวัยรุ่นถึงตัวเต็มวัย พบว่าปลาสวายโมงมีเอนไซม์ที่ใช้ในการย่อยโปรตีน ไขมัน และ คาร์โบไฮเดรต ในสัดส่วนที่ไม่แตกต่างกันมากนัก เอนไซม์ทั้งสามชนิดได้แก่ โปรติเอส (protease) อะไมเลส (amylase และ ไลเปส (Iipase สามารถพบได้ในทั้ง 3 อวัยวะได้แก่ กระเพาะอาหาร ลำไส้ และ ตับ โดยค่า กิจกรรมเอนไชม์โปรตีเอส ในลำไส้มีค่าค่อนข้างสูงกว่าค่ากิจกรรมเอนไซม์ชนิดอื่นๆ ในทั้ง 3 อวัยวะ และการ เพิ่มระดับคาร์โบไฮเดรตในอาหารที่มีระดับโปตีนเท่ากัน ไม่ได้ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของกิจกรรมเอนไซม์ ในทั้ง 3 อวัยวะมากนักยกเว้นค่ากิจกรรมของไลเปสในลำไส้ของปลาทดลองในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารระดับ โปรตีน 25 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเพิ่มคาร์โบไฮเดรตจาก 37 เปอร์เซ็นต์ เป็น 53 และ 57 ค่ากิจกรรมการทำงานของ เอนชม์ไลเปสลดลง และมีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) สรุปจากผลการศึกษาครั้งนี้ ในการเลี้ยงปลาสวาย โมงขนาดวัยรุ่นถึงตัวเต็มวัย สามารถใช้อาหารที่มีระดับโปตีนที่ 23 เปอร์เซ็นต์ และคาร์โบไฮเดรต 57 เปอร์เซ็นต์ โดยมีส่วนผสมของมันสำะหลัง 50 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งให้ผลอัตราการเจริญเติบโตและอัตราแลกเนื้อไม่ แตกต่างจากกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารเม็ดปลาดุกที่มีระดับโปรตีน 25 และ 30 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ1 วัน ผลการศึกษาพบว่า น้ำหนักสุดท้ายมีค่าอยู่ระหว่าง 861-1,109 กรัม น้ำหนักเพิ่มต่อวันสูงที่สุด 5.25 กรัมต่อวัน พบในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีระดับโปรตีน 25% คาร์โบไฮเดรต 53% แต่ไม่แตกต่างทางสถิติ (P>0.05) กับอีก 2 กลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีระดับโปรตีนเท่ากัน และมีค่าสูงกว่ากลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มี โปรตีน 23% และ 199 ตามลำดับ โดยมีความแตกต่างทางสถิติ (P <0.05) อัตราแลกเนื้อมีค่าอยู่ระหว่าง 2.3-24 ไม่มีความแตกต่างทางสถิติ (P>0.05 ประสิทธิภาพการใช้โปรตีนสูงที่สุด 2.2 พบในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีโปรตีน 199 โดยมีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) กับทั้ง 3 กลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีโปรตีน 25% แต่ไม่แตกต่างทางสถิติ (P>0.05) กับกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารโปรตีน 23% สำหรับองค์ประกอบทางเคมีพบว่าเปอร์เซ็นต์เถ้า เปอร์เซ็นต์ไขมัน ในเนื้อปลา มีค่ไม่แตกต่างทางสถิติ (P>0.05) แต่ค่าเปอร์เซ็นต์โปรตีนในเนื้อปลาในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารโปรตีน 25% มีค่าสูงกว่ากลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารโปรตีน 23 และ 19% ตามลำดับและมีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) ผลการศึกษาการทำงานของกิจกรรมเอนไซม์ในท่อทางเดินอาหารและตับ ในปลาสวายโมงขนาดวัยรุ่นถึงตัวเต็มวัย พบว่าปลาสวายโมงมีเอนไซม์ที่ใช้ในการย่อยโปรตีน ไขมัน และคาร์โบไฮเดรต ในสัดส่วนที่ไม่แตกต่างกันมากนัก เอนไซม์ทั้งสามชนิดได้แก่ โปรติเอส (protease) อะไมเลส (amylase และ ไลเปส (Iipase สามารถพบได้ในทั้ง 3 อวัยวะได้แก่ กระเพาะอาหาร ลำไส้ และ ตับ โดยค่ากิจกรรมเอนไชม์โปรตีเอส ในลำไส้มีค่าค่อนข้างสูงกว่าค่ากิจกรรมเอนไซม์ชนิดอื่นๆ ในทั้ง 3 อวัยวะ และการเพิ่มระดับคาร์โบไฮเดรตในอาหารที่มีระดับโปตีนเท่ากัน ไม่ได้ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของกิจกรรมเอนไซม์ในทั้ง 3 อวัยวะมากนักยกเว้นค่ากิจกรรมของไลเปสในลำไส้ของปลาทดลองในกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารระดับโปรตีน 25 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเพิ่มคาร์โบไฮเดรตจาก 37 เปอร์เซ็นต์ เป็น 53 และ 57 ค่ากิจกรรมการทำงานของ เอนชม์ไลเปสลดลง และมีความแตกต่างทางสถิติ (P<0.05) สรุปจากผลการศึกษาครั้งนี้ ในการเลี้ยงปลาสวายโมงขนาดวัยรุ่นถึงตัวเต็มวัย สามารถใช้อาหารที่มีระดับโปตีนที่ 23 เปอร์เซ็นต์ และคาร์โบไฮเดรต 57เปอร์เซ็นต์ โดยมีส่วนผสมของมันสำะหลัง 50 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งให้ผลอัตราการเจริญเติบโตและอัตราแลกเนื้อไม่แตกต่างจากกลุ่มที่เลี้ยงด้วยอาหารเม็ดปลาดุกที่มีระดับโปรตีน 25 และ 30 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ

คำสำคัญ