การปริวรรตและทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของยาในตำรับยาโบราณที่จารึกไว้ในคัมภีร์ใบลานตามวัดในเขตอำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ได้ศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของตำรับยาที่ได้จากการปริวรรตใบลาน ได้แก่ ยาทั่งพิษไข้ (S1 S2 G1 และ G2) ยาสันนิบาตวิน (S3) ยาออกจม (ออกจงอาง ออกทำทาน) (G3) ยากินผิด (G4 และ G5) และยานิ่วเลือด (D1) โดยทำการศึกษาสภาวะที่ใช้ในการปรุงยาเพื่อให้ได้ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงสุด จากผลการวิจัยพบว่า ยาทั่งพิษ (พิษไข้) สูตรฝน สภาวะที่เหมาะสมคือ ใช้น้ำปริมาตร 20 มิลลิลิลตร ตัวยาอย่างละ 0.5 กรัม และสูตรแช่ สภาวะที่เหมาะสมคือ ใช้น้ำปริมาตร 40 มิลลิลิลตร ตัวยาอย่างละ 1 กรัม เวลาในการแช่ 10 นาที ยาสันนิบาตวิน สภาวะที่เหมาะสมคือ ใช้น้ำปริมาตร 80 มิลลิลิลตร ตัวยาอย่างละ 1 กรัม เวลาในการแช่ 10 นาที ยาออกจม (ออกจงอาง ออกทำทาน) สภาวะที่เหมาะสมคือ ใช้น้ำปริมาตร 20 มิลลิลิลตร ตัวยาอย่างละ 0.3 กรัม ยากินผิด สูตร1 สภาวะที่เหมาะสมคือ ใช้น้ำปริมาตร 30 มิลลิลิลตร ตัวยาอย่างละ 0.3 กรัม สูตร2 สภาวะที่เหมาะสมคือ ใช้น้ำปริมาตร 20 มิลลิลิลตร ตัวยาอย่างละ 0.2 กรัม ยานิ่วเลือด สภาวะที่เหมาะสมคือ ใช้น้ำปริมาตร 10 มิลลิลิลตร ตัวยาอย่างละ 0.1 กรัม เวลาในการต้ม 30 นาที อุณหภูมิ 80 องศาเซลเซียส เมื่อทราบสภาวะที่เหมาะสมในการปรุงยาของยาแต่ละตำรับแล้ว ได้คัดเลือกตำรับยามา 2 ตำรับที่มีส่วนประกอบของยาหาได้ง่ายและมีฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระสูงคือ ยาทั่งพิษไข้และยานิ่วเลือด เพื่อศึกษาปริมาณของสารต้านออกซิเดชัน ที่ทำให้ความเข้มข้นของอนุมูลอิสระ DPPH (DPPH•) เหลืออยู่ 50% (IC50) จากผลการทดลองพบว่า ยาทั่งพิษไข้และยานิ่วเลือด มีค่า IC50 เท่ากับ 5.63 และ 8.78 กรัมต่อลิตร เมื่อเทียบกับสารมาตรฐาน Trolox ซึ่งมีค่า IC50 เท่ากับ 0.027 กรัมต่อลิตร

คำสำคัญ