แนวคิดการออกแบบเพื่อคนทั้งมวล สำหรับสถานศึกษาของรัฐ : กรณีศึกษา อาคารเรียนสำหรับผู้พิการทางด้านการเคลื่อนไหว

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดการคุณภาพแสงสว่างภายในห้องเรียนตามกฏหมายแก่เด็กพิการด้านการเคลื่อนไหว ของโรงเรียนศรีสังวาลย์ที่มีค่าต่ากว่ามาตราฐาน เพิ่มคุณภาพชีวิต และสร้างสภาวะน่าสบายทางสายตาแก่เด็กพิการฯ จากการดาเนินงานพบว่า ห้องเรียนที่วิกฤตที่สุดซึ่งได้ทาการทดสอบทั้งจากการวัดค่าในห้องเรียนจริง และการจาลองสภาพแสงในห้องเรียนโดยใช้โปรแกรม RELUX ผลการวิจัยพบว่า สาหตุหลักของคุณภาพแสงภายในห้องไม่ได้คุณภาพตามกฏหมาย หรือ ตามมาตรฐานค่าความสว่างในอาคาร (CIE ,IES) คือ มีความสว่างเฉลี่ย 149 lx ความสว่างสูงสุด 368 lx และสว่างขั้นต่า 83 lx เกิดจาก 2 กรณีหลัก คือ 1. การเลือกชนิดของดวงโคม และหลอดไฟไม่เหมาะสมกับพื้นที่ 2. การขาดการบารุงรักษาดวงโคม และหลอดไฟ ทั้งนี้ ข้อควรพิจารณาสาหรับการประยุกต์ใช้กับห้องเรียนอื่น คือ ควรวางดวงโคมในทิศทางที่ขนานกับช่องแสง เพื่อให้เกิดความสอดคล้องกับการกระจายแสงธรรมชาติ สามารถลดแสงสะท้อนจากระนาบการสอนได้ รวมถึง การใช้แสงประดิษฐ์ร่วมกับแสงธรรมชาติ ควรแยกผังไฟของพื้นที่สอนออกจากพื้นที่เรียน และแยกระหว่างพื้นที่สอนใกล้ช่องแสง กับส่วนในสุดที่ไม่ได้รับแสงธรรมชาติ เพื่อง่ายต่อการควบคุมสภาพแสงภายในห้องให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการใช้งาน อีกทั้งช่วยลดการใช้พลังงานไฟฟ้าได้อีกทาง ผลที่ได้จากการวิจัยนี้ เจ้าของอาคารสามารถนาไปประยุกต์ใช้กับพื้นที่ห้องเรียนอื่น เพื่อให้เกิดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเรียนการสอน ทั้งนี้ ผู้ใช้อาคารความรู้ความเข้าใจพื้นฐานในการใช้งานอาคาร และตระหนักถึงคุณค่า และความสาคัญในสิทธิคนพิการ ผู้สูงอายุ และทุพลลภาพ

คำสำคัญ