การศึกษาและวิจัยคุณภาพแสงภายในอาคารเพื่อการออกแบบและการ นำไปประยุกต์ใช้ในโครงการ ของการเคหะแห่งชาติ

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อที่จะศึกษาแนวทางในการออกแบบระบบแสงสว่างทั้งระบบแสงธรรมชาติและระบบแสงประดิษฐ์กับอาคารพักอาศัยในโครงการของการเคหะแห่งชาติ การศึกษาประกอบด้วยขั้นตอน 6 ส่วนหลักซึ่งได้แก่ 1) ขั้นเตรียมการศึกษาและการทบทวนวรรณกรรม 2) ขั้นการสำรวจและเก็บข้อมูลสภาพการใช้แสงสว่างปัจจุบันในอาคารของการเคหะแห่งชาติ 3) การศึกษาทดสอบและการออกแบบเกณฑ์ในการออกแบบและปรับปรุงอาคารในระบบแสงสว่างจากแสงธรรมชาติและแสงประดิษฐ์ 4) การออกแบบและจัดทำอาคารต้นแบบและคู่มือการออกแบบอาคารและปรับปรุงอาคารในระบบแสงสว่าง 5) การจัดประชุมสัมมนาเผยแพร่ผลงานและถ่ายทอดองค์ความรู้ รวมทั้งรับฟังความคิดเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการ และบุคลากรต่างๆ ในภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และ 6) การจัดทำรายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ในขั้นตอนการเตรียมการศึกษาและทบทวนวรรณกรรม การศึกษาครั้งนี้ได้ทำการสรุปข้อแนะนำและเกณฑ์การส่องสว่างที่ใช้ในการศึกษาในครั้งนี้ ในขั้นการสำรวจและเก็บข้อมูลสภาพการใช้แสงสว่างปัจจุบัน การศึกษาครั้งนี้ได้ทำการสำรวจสภาพแสงสว่างปัจจุบันในอาคารพักอาศัยของการเคหะแห่งชาติจำนวน 68 อาคาร โดยผลการศึกษาส่วนนี้ชี้ให้เห็นว่าปัญหาแสงบาดตาเป็นปัญหาสำคัญ และยังชี้ให้เห็นว่าอาคารประเภทอาคารชุดพักอาศัย 5 ชั้นแบบสตูดิโอและแบบ 1 ห้องนอนนั้นต้องการแสงธรรมชาติและการเห็นวิวภายนอกมากขึ้น ในขั้นการศึกษาทดสอบและการออกแบบเกณฑ์ในการออกแบบและปรับปรุงอาคารนั้นประกอบด้วย 3 ส่วนได้แก่ 1) การทดสอบเชิงคุณภาพ ซึ่งได้ทำการทดลอง ณ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผลการศึกษาในส่วนนี้ได้สรุปค่าเกณฑ์ความส่องสว่างสำหรับอาคารบ้านเดี่ยวและบ้านแถว และรูปแบบของการส่องสว่างเพื่อความพึงพอใจในการมองเห็นของคนไทย 2) การทดสอบเชิงปริมาณ ซึ่งเป็นการจำลองแสงสว่างโดยใช้โปรแกรม DIALux evo ของอาคารพักอาศัย 6 ประเภทอาคาร โดยแต่ละประเภทอาคารจะมีการจำลอง 4 รูปแบบ ได้แก่ แบบดั้งเดิม แบบปรับปรุงเล็กน้อย แบบปรับปรุงและแบบใหม่ ผลการศึกษาในส่วนนี้ชี้ให้เห็นว่าในช่วงที่มีแต่แสงธรรมชาตินั้นอาคารประเภทปรับปรุงและแบบใหม่สามารถทำให้ค่าความส่องสว่างผ่านเกณฑ์ได้เกือบทุกห้องของทุกรูปแบบของอาคาร และยังทำให้เกิดการปรับปรุงในเรื่องของความสม่ำเสมอของแสง และค่าตัวประกอบแสงธรรมชาติ 3) การทดสอบทางด้านพลังงานและการประมาณราคาต้นทุนการก่อสร้าง การศึกษาได้ทำการคำนวณและใช้การจำลองโดยโปรแกรม eQuest 3.06 ผลการศึกษาในส่วนนี้ชี้ให้เห็นว่าอาคารแบบปรับปรุงของทั้ง 6 รูปแบบอาคารเมื่อเปรียบเทียบกับแบบดั้งเดิมแล้วนั้นก่อให้เกิดการลดลงของการใช้พลังงานไฟฟ้าของระบบแสงสว่างต่อเดือนทุกประเภทอาคาร และก่อให้เกิดการลดลงของการใช้พลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในระบบปรับอากาศทุกประเภทต่อปีทุกประเภทอาคารเช่นกัน อาคารแบบปรับปรุงเล็กน้อยราคารวมในการปรับปรุงทั้งหมดจะไม่เกิน 10,000 บาท อาคารแบบปรับปรุงจะมีราคาในการปรับปรุงจะอยู่ในช่วง 1,200-2,000 บาทต่อพื้นที่ในการปรับปรุง นอกจากนี้อาคารแบบใหม่ราคาในการก่อสร้างจะประมาณ 12,000-13,000 บาทต่อพื้นที่ในการก่อสร้าง หลังจากนั้นได้อาคารแบบปรับปรุงได้นำไปทำการทดสอบความพึงพอใจโดยการจำลองสามมิติ และผลการศึกษาในครั้งนี้ได้นำไปเผยแพร่และรับฟังความคิดเห็นจากนักวิชาการและผู้ที่สนใจในงานสัมมนา รวมไปถึงได้จัดทำคู่มือสำหรับใช้ในการออกแบบและปรับปรุงอาคารในระบบแสงสว่างจากแสงธรรมชาติและแสงประดิษฐ์ สำหรับอาคารพักอาศัยในโครงการของการเคหะแห่งชาติเพื่อเผยแพร่แก่หน่วยงานต่างๆ และประชาชน

คำสำคัญ