โครงการศึกษาวิจัยเพื่อจัดการความรู้เรื่องอัตลักษณ์และภูมิปัญญาด้านที่อยู่อาศัยของท้องถิ่น : กรณีศึกษาพื้นที่ภาคตะวันออก

บทคัดย่อ

บ้านเรือนและชุมชนพื้นถิ่นนับเป็นภูมิทัศน์วัฒนธรรมที่สำคัญประเภทหนึ่งที่ เกี่ยวเนื่องกับการตั้งถิ่นฐานและมีพัฒนาการทางสภาพแวดล้อม สังคม การปกครอง วัฒนธรรม และเศรษฐกิจที่มีรูปแบบเฉพาะเป็นของแต่ละท้องถิ่น บ้านเรือนและชุมชนพื้นถิ่น เหล่านี ้นอกจากจะสะท้อนให้เห็นถึงความซับซ้อนทางสังคมวัฒนธรรมของแต่ละท้องที่ ในช่วง เวลาหนึ่ง ๆ แล้ว ยังสะท้อนให้เห็นภูมิปัญญาในการอยู่ร่วมกับสภาพแวดล้อม รวมถึงการใช้ ทรัพยากรและและเทคโนโลยีในการก่อสร้างได้อย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตามพัฒนาการ ทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสภาพแวดล้อม และความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยีของ ประเทศ มีผลทาให้บ้านเรือนพื้นถิ่นเหล่านี ้ลดลงไปเป็นจำนวนมากในหลายท้องถิ่น และใน หลายกรณีถูกปรับเปลี่ยนไปในลักษณะที่ทำให้เกิดปัญหาด้านรูปแบบและเอกลักษณ์ของที่อยู่อาศัยของท้องถิ่น การเคหะแห่งชาติ โดยฝ่ายวิชาการพัฒนาที่อยู่อาศัย ได้ตระหนักถึงคุณค่า ของภูมิปัญญาของบ้านเรือนพื้นถิ่นที่สะท้อนความเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น และเป็นองค์ ความรู้ที่มีคุณค่าทั้งด้านศิลปวัฒนธรรม และเอกลักษณ์ที่หลากหลาย โครงการศึกษาวิจัย เพื่อจัดการความรู้เรื่องอัตลักษณ์และภูมิปัญญาด้านที่อยู่อาศัยของท้องถิ่น: กรณีศึกษาพื้นที่ ภาคตะวันออก จึงเกิดขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมองค์ความรู้รูปแบบที่อยู่อาศัยและวิถี การอยู่อาศัยของคนไทยในภาคตะวันออก มาจัดการความรู้ ประมวลเป็นสื่อชุดองค์ความรู้ใน รูปแบบต่างๆ รวมถึงการจัดทำสื่อมัลติมีเดียในรูปแบบพิพิธภัณฑ์เสมือน สำหรับเผยแพร่ผ่าน ระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต อันจะเป็นแรงผลักดันให้สังคมเกิดการเรียนรู้ เกิดความรัก เกิด ความภาคภูมิใจในคุณค่า และนำมาซึ่งการอนุรักษ์และสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมเหล่านี ้ให้ คงอยู่สืบไป โครงการวิจัยนี ้ได้ทำการศึกษาและสำรวจบ้านเรือนที่อยู่อาศัยลักษณะต่าง ๆ ที่ เป็นตัวแทนของภาคตะวันออก โดยวิธีการสังเกตและสัมภาษณ์ ได้ผลการศึกษาเป็น รายละเอียดแบบ 2 มิติ จำนวน 28 หลัง และจัดทำแบบ 3 มิติ จำนวน 7 หลัง และลักษณะ ทางอัตลักษณ์และภูมิปัญญาที่สำคัญ คือ การอยู่ร่วมกับลักษณะทางสภาพแวดล้อม รูปแบบ วิถีชีวิต และอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์

คำสำคัญ