การแยกให้บริสุทธิ์บางส่วนและสภาวะที่เหมาะสมของการสร้างแบคเทอริโอซิน จากแบคทีเรียแลคติก ไอโซเลท BAN 1.1ต่อการยับยั้งการเจริญของเชื้อ แบคทีเรียก่อโรคในผักและผลไม้สด
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
อาหารปลอดภัยเป็นเรื่องที่มีความสำคัญมากโดยเฉพาะผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องและผู้ผลิตควรได้ตระหนักและเอาใจใส่ต่อคุณภาพอาหารให้สะอาดปราศจากเชื้อโรคและสารเคมีที่เป็นพิษต่อร่างกาย เนื่องจากวัฒนธรรมในการบริโภคอาหารของคนไทยในปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไปโดยหันมานิยมบริโภคผัก โดยเฉพาะผักสด เป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ประกอบด้วยสารอาหารที่สำคัญหลายชนิด ได้แก่ วิตามิน เกลือแร่ ใยอาหาร และสารต้านอนุมูลอิสระ เป็นต้น ผักสดชนิดต่างๆที่ได้รับความสนใจและนิยมบริโภคกันมากขึ้น เช่น มะเขือเทศ แตงกวา ถั่วงอก แครอท และผักพร้อมบริโภค ( Minimally-processed vegetables ) โดยผักพร้อมบริโภค ได้แก่ ผักสลัด หรือ ผักที่ผ่านการล้าง การตัด หั่น ปอกเปลือก แกะเมล็ด เป็นต้น ผักเหล่านี้นิยมรับประทานเป็นผักสด ไม่ผ่านการปรุงสุกโดยการให้ความร้อน ดังนั้นคุณภาพของผักสดหรือผักพร้อมบริโภค จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้ผลิตควรคำนึงถึงเพื่อความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ตามปกติผักสดและผักพร้อมบริโภคจะมีการปนเปื้อนของยาฆ่าแมลงหรือสารเคมีที่ใช้ในแปลงเพาะปลูกรวมทั้งผักสดยังจะมีการปนเปื้อนโดยเชื้อจุลินทรีย์ได้ในทุกขั้นตอน ตั้งแต่อยู่ในแปลงหรือในสวน และเมื่อผักถูกเก็บเกี่ยวไปจำหน่าย การแปรรูปเป็นผักพร้อมบริโภค ซึ่งในแต่ละปีจะมีรายงานการเกิดการระบาดของโรคอาหารเป็นพิษจากการบริโภคผักผลไม้สดเพิ่มมากขึ้น พบว่ามีสาเหตุมาจากผักเป็นส่วนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งผักสลัด ซึ่งมักเป็นผักสดที่ต้องผ่านการแปรรูปจากผู้ประกอบอาหาร ส่วนแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคอาหารเป็นพิษและมักพบว่าปนเปื้อนมากับผักผลไม้พร้อมบริโภค คือ Escherichia coli O157:H7, Listeria monocytogenes, Shigella , Salmonella typhimurium และ Hepatitis A (Singh et al., 2002) ดังนั้น จำนวนจุลินทรีย์ที่ปนเปื้อนในช่วงเริ่มต้น จะบ่งบอกถึงคุณภาพของผลิตภัณฑ์สุดท้าย จึงจำเป็นต้องหาวิธีการที่มีประสิทธิภาพมาช่วยลดปริมาณหรือทำลายจุลินทรีย์ที่ติดมากับผัก ทำให้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ต้องผ่านกระบวน การผลิตที่ทำให้มั่นใจว่าผักนั้นสะอาดและปลอดภัยต่อการบริโภค ควรบรรจุอยู่ในบรรจุภัณฑ์ที่สะอาดและสามารถคงความสดของผักไว้ได้ สำหรับประเทศไทย การบริโภคผักสด กำลังได้รับความนิยม ทำให้ภาคอุตสาหกรรมต้องมีการขยายตัวออกไปเพื่อรองรับธุรกิจดังกล่าว จากประเด็นข้างต้นทำให้ต้องมีการค้นหาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่สามารถลดหรือกำจัดจุลินทรีย์ทั้งที่เป็นสาเหตุให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษและทำให้ผักเน่าเสีย รวมถึงต้องเป็นสารที่มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ซึ่งถือเป็นการพัฒนาการทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญทางด้านความปลอดภัยของอาหาร จากการทดลองที่ผ่านมาผู้วิจัยได้สายพันธุ์ของเชื้อแบคทีเรีย แลคติกที่เป็นจุลินทรีย์ประจำถิ่นที่คัดแยกได้จากผลไม้สด ผักสดและผักพร้อมบริโภค ที่ดีที่สามารถสร้าง แบคเทอริโอซิน ที่มีผลต่อการยับยั้งการเจริญของ Listeria monocytogenes ซึ่งเป็นเชื้อแบคทีเรียที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ แต่เนื่องจากประสิทธิภาพของแบคเทอริโอซินที่เชื้อดังกล่าวสร้างขึ้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น องค์ประกอบของอาหารเลี้ยงเชื้อและระยะเวลาของการบ่มเชื้อ เป็นต้น ดังนั้นผู้วิจัยจึงสนใจที่จะนำเชื้อที่แยกได้ดังกล่าวมาศึกษาปัจจัยและสภาวะที่เหมาะสมต่อการสร้างแบคเทอริโอซิน รวมทั้งการทำให้บริสุทธิ์บางส่วน เพื่อที่จะได้นำเชื้อแบคทีเรียแลคติกที่คัดเลือกได้และนำข้อมูลที่ได้จากการการทดลองนี้ ไปใช้กับอุตสาหกรรมอาหารของไทยโดยเฉพาะการนำไปใช้เป็นสารถนอมอาหารทางชีวภาพที่ใช้กับผักสดและผักพร้อมบริโภคและเพื่อให้ผลิตอาหารให้ได้คุณภาพตามที่กำหนดเพื่อการส่งออกและเพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค