สารคล้ายแบคเทอริโอซินของเชื้อสกุลบาซิลลัสที่แยกจากผลไม้สด ผักสดและผักพร้อมบริโภค

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่ อศึกษาปริมาณเชื้อสกุล Bacillus บนผักและผลไม้สด รวมทั้งคัดเลือก สายพันธุ์เชื้อสกุล Bacillus ที่มีความสามารถในการสร้างสารออกฤทธิ์ในกลุ่มแบคเทอริโอซินมายับยั้งการ เจริญของเชื้อจุลินทรีย์ก่อโรคในอาหาร ในการทดลองได้เปรียบเทียบปริมาณเชื้อสกุล Bacillus กับปริมาณ แบคทีเรียทั้งหมด จากตัวอย่างผักและผลไม้สด จ านวนทั้งสิ้น 23 ตัวอย่าง พบว่า ปริมาณแบคทีเรียทั้งหมด อยู่ในช่วง 3.65- 6.69 log cfu/g ส่วนปริมาณเชื้ อสกุล Bacillus พบอยู่ในช่วง 1.43- 3.17 cfu/g หรือมี ปริมาณ 39.2- 47.4% ของปริมาณแบคทีเรียทั้งหมด และสามารถแยกเชื้อสกุล Bacillus ได้ทั้งสิ้น 164 ไอโซ เลท และเมื่อน ามาท าการทดสอบการยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์ทดสอบทั้ง 6 ชนิด ได้แก่ Listeria monocytogenes DMST1327, Staphylococcus aureus TISTR1466 และ Bacillus cereus TISTR687 Salmonella Typhimurium DMST562, Escherichia coli TISTR780 และ Serratia marcescens บน อาหารเลี้ยงเชื้อ พบว่า 16ST4 และ 17ST3 ที่ให้ผลการยับยั้งดีที่สุด และเมื่อน ามาศึ กษาประสิทธิภาพในการ สร้างสารยับยั้งด้วยวิธี well diffusion assay พบว่ า ไอโซเลท 16ST4 มีกิ จกรรมการยับยั้งเชื้ อ L. monocytogenes ดีที่สุด มีค่าการยับยั้งเท่ากับ 208.88 AU/ml. ส่วน 17ST3 สามารถยับยั้งการเจริญของ L. monocytogenes ดีที่สุด มีค่าการยับยั้งเท่ากับ 169.75 AU/ml. ในขณะเดียวกันก็สามารถยับยั้งการเจริญ ของ S. Typhimurium ได้ โดยมีค่าการยับยั้งเท่ากับ 146.12 AU/ml. และเมื่ อทดสอบคุณสมบัติต่างๆของ สารยับยั้งเชื้อทั้ง 3 ไอโซเลท พบว่า สารยับยั้งดังกล่าวมีคุ ณสมบัติเบื้องต้นสอดคล้องกับแบคเทอริโอซิน โดย พบว่า สารยับยั้งนี้ถูกท าลายได้ด้วยเอนไซม์กลุ่มที่สลายโปรตีน และเป็นสารที่ยับยั้งที่มีความคงทนต่ออุณหภูมิ ได้สูงถึง 80 องศาเซลเซียส นาน 30 นาที และทนต่อพีเอชในช่วง 2-9 ได้ดี ผลการจัดจ าแนกชนิด โดยใช้ชุด ทดสอบส าเร็จรูป API 50 CHB พบว่า ไอโซเลท 16ST4 คือ B. firmus % ID 99.8 และ 17ST3 คือ เชื้อ B. subtilis/amyloliquefaciens % ID 99.7

คำสำคัญ