การพัฒนาเว็บเชิงความหมายเพื่อรองรับการชดเชยวัตถุดิบในตำรับอาหารไทย

บทคัดย่อ

การประกอบอาหารเป็นกิจกรรมที่สำคัญอย่างหนึ่งต่อการดำรงชีวิต แต่หากขาดแคลนวัตถุดิบในการประกอบอาหารไม่ว่าด้วยสาเหตุของฤดูกาลหรือที่อยู่ซึ่งแตกต่างภูมิภาคกันแล้วรสชาติของอาหารที่ประกอบขึ้นมานั้นอาจไม่เป็นไปตามที่ควรจะเป็นดังนั้นวัตถุดิบที่สามารถชดเชยกันได้จึงมีความจำเป็นต้องพิจารณารสชาติดั้งเดิมของอาหาร นอกจากนั้นการชดเชยวัตถุดิบที่ขาดแคลนด้วยวัตถุดิบที่มีอยู่ ยังเป็นการพัฒนาอย่างยั่งยืนในแง่ของเศรษฐศาสตร์เพราะช่วยลดค่าใช้จ่ายการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศได้อีกทางหนึ่ง ในงานวิจัยนี้นำเสนอการออกแบบและพัฒนาเว็บเชิงความหมายเพื่อรองรับการชดเชยวัตถุดิบในตำรับอาหารไทยโดยมุ่งเน้นการชดเชยทางประสาทสัมผัสอาหารใน 3 ด้านคือด้านกลิ่น ด้านรสชาติ และด้านเนื้อสัมผัส ในงานวิจัยนี้ใช้อาหารไทยจำนวน 10 อย่างที่ได้รับความนิยมจากชาวต่างชาติเป็นกรณีศึกษา ได้แก่ แกงเขียวหวาน (ไก่) แกงเผ็ดเป็ดย่าง ต้มข่า (ไก่) ต้มยำ (กุ้ง) ไก่ผัดเม็ดมะม่วงหิมพานต์ ผัดไทย (กุ้ง) ผัดกะเพรา (ไก่) พะแนง (เนื้อ) ยำเนื้อ และสะเต๊ะ (ไก่) ซึ่งออนโทโลยีที่พัฒนาขึ้นมานี้มีการออกแบบคลาสและความสัมพันธ์ระหว่างคลาสเพื่อรองรับการชดเชยวัตถุดิบโดยการชดเชยกันนั้นใช้การอนุมานความรู้จากชุดของฐานกฎที่พัฒนาด้วยภาษาเอสดับบิวอาร์แอล ผลลัพธ์การอนุมานความรู้จากตัวแบบถูกประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารไทย รวม 3 คน จากนั้นจึงนำผลการประเมินไปคำนวณหาประสิทธิภาพของตัวแบบโดยใช้ตัววัดมาตรฐาน ได้แก่ค่าความแม่นยำ ค่าความระลึกและค่าเอฟเมเชอร์ ผลลัพธ์ที่ได้จากการทดลองแสดงให้เห็นว่าออนโทโลยีที่พัฒนาขึ้นมาสามารถใช้ชดเชยวัตถุดิบที่ขาดแคลนได้ โดยมีค่าความแม่นยำคือ 0.84 ค่าความระลึกคือ 0.97 และค่าเอฟเมเชอร์คือ 0.90

คำสำคัญ