การผลิตอาหารปลาเศรษฐกิจโดยใช้ของเสียจากโรงงานแปรรูปไก่ โรงงานผลิตสุราโดยกระบวนการหมักด้วยเชื้อจุลินทรีย์

บทคัดย่อ

ทดสอบความสามารถในการเจริญของเชื้อเชื้อจุลินทรีย์ 3 ชนิดได้แก่ เชื้อ Lentinus polychrous Lev. LP-479 Aspergillus oryzae และ Saccharomyces cerevisiae บนอาหารวุ้นผสมขนไก่บด (Feather meal agar plates: FM agar) และ อาหารวุ้นผสมขนไก่ และ น้ำกากส่า อาหารวุ้นผสมขนไก่ และ น้ำกากส่า ที่ความเข้มข้นต่างๆกัน (Feather meal molasses agar plate: FMM agar ) พบว่าปริมาณของขนไก่ไม่ส่งผลต่อการเจริญของเชื้อจุลินทรีย์ทดสอบ โดยเชื้อจุลินทรีย์ทดสอบทั้งหมดสามารเจริญได้ดีบนอาหาร FM ทุกสูตร แต่ในขณะที่ปริมาณของน้ำกากส่าที่ 500 มล.ส่งผลให้เชื้อ L. polychrous และ A. oryzae มีการเจริญที่ลดลง เมื่อนำเชื้อจุลินทรีย์มาทดสอบการหมักขนไก่และน้ำกากส่าในแบบ solid state ที่ความชื้นต่างๆพบว่า L. polychrous และ A .oryzae มีความเหมาะสมในการใช้เป็นเชื้อจุลินทรีย์ในการ มากกว่าเชื้อ S. cersviseae เนื่องจากเชื้อจุลินทรีย์ทั้ง 2 ชนิดมีการเจริญที่รวดเร็วโดยสามารถครอบครองพื้นที่ของอาหารได้ถึง 50 % หรือมากกว่าในเวลา 3 วัน แต่อย่างไรก็ตามผลการทดลองนั้นพบว่าที่มีความชื้นในช่วง 40% และ 60 % ในบริเวณก้นภาชนะบรรจุนั้นเชื้อจุลินทรีย์ทั้ง 2 ชนิด ไม่สามารถเจริญได้ดี เนื่องจากการความชื้นและอัดตัวกันแน่นของขนไก่บดซึ่งสามารถแก้ไขโดยการเติมลูกแก้วขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 4 มิลลิเมตรในอัตราส่วน 1 : 3 โดยน้ำหนักของอาหารขนไก่บด ทำให้เชื้อทั้ง 2 ชนิดเจริญได้ทั่วถึงมากขึ้น และ พบว่าเชื้อ A .oryzae มีการเจริญบนอาหารขนไก่บดผสมน้ำกากส่าได้ดีกว่าเชื้อ L. polychrous สำหรับระยะเวลาในการหมัก ปริมาณของจุลินทรีย์ในอาหารขนไก่หมัก และ คุณค่าทางอาหาร พบว่า สารอาหารอาหารในขนไก่หมักสามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มด้วยกัน คือ กลุ่มที่เพิ่มตามปริมาณของจุลินทรีย์ซึ่งได้แก่ เถ้า เส้นใย และ กรดอมิโน ในขณะที่สารอาหารอีกกลุ่มหนึ่งจะลดลงตามปริมาณของการเพิ่มขึ้นของจุลินทรีย์ได้แก่ซึ่งได้แก่ ไขมัน และ โปรตีน เมื่อปริมาณของจุลินทรีย์ลดลงในช่วงวันที่ 8-12 วัน ปริมาณสารอาหารทั้ง 2 กลุ่มจะมีค่าค่อนข้างคงที่หรือลดลงเล็กน้อย ยกเว้นโปรตีนที่มีแนวโน้มที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ดังนั้นผู้วิจัยจึงหยุดกระบวนการหมักในวันที่ 10 ทั้งนี้ให้ได้ขนไก่บดมีคุณค่าทางอาหารที่เหมาะสมที่สุดโดยขนไก่หมักที่ได้จะมีปริมาณไขมัน 3.788 % เถ้า 2.795 % เยื่อใย 2.467% leucine 5.137% และ โปรตีน 71.689% ในการผลิตขนาดใหญ่โดยใช้ตระกร้าพลาสติกขนาด 30 x 50 x 16 ซม. เป็นภาชนะในการหมักขนาด 500 กรัม ขนไก่ (เพิ่มขึ้น 20 เท่า) นั้นพบว่า มีปัญหาในด้านการควบคุมความชื้น และ มีปัญหาเนื่องจากการปนเปื้อนของแบคทีเรีย จึงทำการผลิตในภาชนะปิดใช้การหมักใน flask ขนาด 1000 ml การหมักทำโดยการนำขนไก่บดปริมาณ 250 กรัม (เพิ่มขึ้น 10 เท่า) เติมลูกแก้ว 750 กรัม ปรับความชื้นด้วยน้ำ และ น้ำกากส่าให้มีความชื้นที่ 50% ทำการนึ่งฆ่าเชื้อ และ หมักด้วยเชื้อรา A. oryzae ที่ 45o C โดยมีระยะเวลาการหมักแต่ละครั้งเวลา 10 วัน

คำสำคัญ