การผลิตสารโมนาโคลิน เค (สารลดคอเลสเตอรอล) จากราโมเนสคัสที่เลี้ยงบนข้าวเหนียวสันป่าตอง

บทคัดย่อ

ข้าวราแดงเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการหมักข้าวด้วยเชื้อรา Monascus purpureus โดยเชื้อ สามารถสร้างโมนาโคลิน เค ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งการสังเคราะห์คอเลสเตอรอล แต่พบว่าปัญหาสำคัญในการ หมักข้าวราแดงคือ เชื้อสามารถสร้างซิตรินินซึ่งเป็นสารพิษที่ทำลายระบบการทำงานของตับและไตของ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในงานวิจัยนี้ได้คัดเลือกเชื้อรา M. purpureus จากข้าวราแดงตามท้องตลาดได้ 3 ไอโซเลทดังนี้ CMU002, CMU003 และ (MU004 และนำเชื้อราไปชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ด้วยรังสี UV, ไอออนบีม, สารเคมี N-methyl-N-nitro-N-nitrosoguanidine (NTG) และ Lithium chloride (LicI) และตรวจสอบการกลายพันธุ์และสารพิษเบื้องต้นด้วย Bacillus subtis พบว่า 5 ไอโซเลทที่มี สารพิษลดลงดังนี้ CMUOO2U, CMU003U และ CMU004U ได้จากการใช้รังสี UV และ CMUOO2N และ CMU004N ได้จากการใช้ NTG นำเชื้อราทั้งสายพันธุ์ดั้งเดิมและกลายพันธุ์ นำมาหมักกับข้าว เหนียวสันป่าตอง พบว่าเชื้อราสายพันธุ์ CMU002U ให้ปริมาณมนาโคลินเคสูงสุด 12272.90 ppm และปริมาณซิตรินินที่ 43900 ppb แต่ชิตรินินยังคงมีปริมาณสูงจึงได้นำเชื้อราที่กลายพันธุ์ไปชักนำให้ เกิดการกลายพันธุ์อีกครั้งด้วยรังสีเอกซ์ พบ 4 ไอโซเลท CMUOO2U 37, CMUOO2U 49, CMUOOAU 50 และCMU002N 44 ที่ไม่สร้างสารพิษบนอาหารเลี้ยงเชื้อ จากนั้นจึงนำเชื้อราทั้ง 4 ไอโซเลท มาหมัก กับข้าวเหนียวสันป้าตอง พบว่าให้ปริมาณโมนาโคลิน เค และซิตรินิน 3094-8765 ppm และ 1047 -2462 ppb ตามลำดับ เนื่องจากปริมาณชิตรินินยังคงสูงจึงทำการชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ ครั้งที่ 2 ด้วยรังสีเอกซ์ ได้ทั้งหมด 20 ไอโซเลท พบว่าไอโซเลทที่ให้โมนโคลิน เค สูงและซิตรินินต่ำ คือ CMU 002UXX 37 58 (ปริมาณมนาโคลิน เค และซิตรินิน 538.07 ppm และ 708.71 ppb ตามลำดับ) และ CMU 002NXX 44 53 (ปริมาณโมนาโคลิน เค และซิตรินิน 978.97 ppm และ 1429.36ppb ตามลำดับ) จึงนำเชื้อทั้งสองไอโซเลทไปใช้ในการทดลองหาส่วนประกอบของอาหารที่ เหมาะสมต่อการผลิตโมนาโคลิน เค ต่อไป

คำสำคัญ