โครงการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการสร้างรูปแบบตลาดบนสื่อออนไลน์ (Social Media Marketing: SMM) กรณีศึกษา วิสาหกิจชุมชนอัญมณีและเครื่องประดับ ในพื้นที่อำเภอแม่สอดจังหวัดตาก

บทคัดย่อ

เนื่องจากปัญหาในปัจจุบันปฏิเสธไม่ได้ว่าการทำตลาดออนไลน์หรือตลาดดิจิทัลถือได้ว่าเป็นกลยุทธ์ที่สร้างอิทธิพลและตอบสนองพฤติกรรมของลูกค้าได้ดีที่สุด และเป็นทางออกของผู้ประกอบการในช่วงของการเกิดวิกฤตการเผยระบาดของเชื่อโควิค 19 ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้เกิดการใช้ชีวิตในวิถีใหม่ หรือ New Normal ซึ่งจากข้อมูลของสำนักงานพัฒนาธุรกิจทางอิเล็กทรอนิกส์(องค์การมหาชน), พบว่าร้อยละของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทยโดยเฉพาะการใช้โซเซียลมีเดียเพื่อการหาข้อมลู ซื้อสินค้า หรืออาหาร เพิ่ม มากขึ้น ดังนั้นส่งผลให้ธุรกิจส่วนใหญ่หันมาให้ความสำคัญกับการใช้ตลาดออนไลน์เพื่อสื่อสารกับลูกค้าและเปิดช่องทางใหม่ในการค้าขายในรูปแบบ ออนไลน์เริ่มต้นตั้งแต่การสื่อสารเนื้อหาของสินค้าที่เอกลักษณ์ โดดเด่น โดนใจ และมีคุณค่าพอที่ลูกค้าจะเข้าใจและกระตุ้นการสร้างความต้องการในการซื้อผลิตภัณฑ์ได้ซึ่งการกระตุ้นในส่วนนี้จะมีความสำคัญโดยตรงกับพฤติกรรมและการตัดสินใจเข้าสู่ช่องทางการซื้อออนไลน์ของแบรนด์ จึงอาจกล่าวได้ว่าการทำตลาดบนสื่อสังคมออนไลน์เป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยสร้างความเข้มแข็งของธุรกิจโดยเฉพาะในช่วงของวิกฤต และเนื่องจากสินค้าประเภทอัญมณีและเครื่องประดับนั้น ถือเป็นสินค้ากลุ่มที่พฤติกรรมของผู้ซื้อมีลักษณะแบบ Passive Shoppingกล่าวคือ เป็นกลุ่มของลูกค้าที่จะมีการค้นหาข้อมูลที่น่าเชื่อถือ และสร้างให้เกิดความมั่นใจในตัวของผลิตภัณฑ์ และจะ ตัดสินใจซื้อเมื่อได้ข้อมูลที่มากพอ นอกจากนี้ความโดดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์ของสินค้าประเภทนี้คือ ความหรูหรา และรูปแบบที่โดนใจ ซึ่งความเฉพาะเจาะจงของสินค้าทำให้รูปแบบของการทำตลาดผ่านสื่อสังคมออนไลน์จึงมีความเฉพาะเจาะจง มีรูปแบบที่เฉพาะตัวไม่เหมือนกับสินค้าทั่วไป และไม่เหมือนกันในแต่ละพื้นที่ การหารูปแบบของการตลาดบนสื่อสังคมออนไลน์ ของอัญมณีและเครื่องประดับ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก จึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นต้องค้นหา โดยต้องพัฒนามาจากพื้นฐานของศักยภาพของผู้ประกอบการเดิมที่มีอยู่ในพื้นที่ หาความสอดคล้องกับคุณค่าของสินค้านำส่งและตรงกับความต้องการของลูกค้า และเลือกใช้รูปแบบและเทคนิคการตลาดบนสื่อสังคม ทำให้งานวิจัยในการการพัฒนาโมเดลการให้ความรู้ศักยภาพอัญมณีและพัฒนารูปแบบตลาดออนไลน์ (SocialMedia Marketing : SMM) กรณีศึกษา วิสาหกิจชุมชนอัญมณีและเครื่องประดับ ในพื้นที่อำเภอแม่สอดจังหวัดตาก ( Research Project to Develop Models for Transferring Potential Information of Gems andDevelop Model for Social Media Marketing Model: Case Studies of Community Enterprises Gemsand Jewelry in Area of Mae Sot District, Tak Province) จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณค่าในมุมมองของลูกค้าที่เป็นปัจจัยทั้งบวกและลบที่ส่งผลให้ลูกค้าซื้อสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับในพื้นที่แม่สอด จังหวัดตากและพัฒนารูปแบบการตลาดบนสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media Marketing : SMM) ของผลิตภัณฑ์อัญมณีและเครื่องประดับ กรณีศึกษาในเขตพื้นที่แม่สอดจังหวัดตาก ตลอดจนถ่ายทอดรูปแบบให6กับผู้ประกอบการเพื่อให้เกิดการทดสอบการทำตลาดจริง โดยมีขั้นตอนการดำเนินการวิจัยแบ่งเป็นระยะ โดยระยะต้นใช้การทบทวนวรรณกรรม(Literature Review) และการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentation Research) และรวบรวมข้อมูลในการประเมินศักยภาพพื้นฐานของผู้ประกอบการในพื้นที่แม่สอดจังหวัดตากด้วยแบบสอบถามออนไลน์ แล้ว ใน ระยะกลางที่มีเป้าหมายเพื่อหาคุณค่าที่เป็นปัจจัยในการตัดสินใจซื้อและการพัฒนารูปแบบการตลาดบนสื่อสังคมออนไลน์ จึงให6วิธีการเก็บรวบรวมความคิดเห็นและข้อคอมเมนท์ของลูกค6าจริงบนระบบออนไลน์ที่ซื้อผลิตภัณฑ์อัญมณีและเครื่องประดับแม่สอดว่ามีความเห็นต่อคุณค่าอย่างไรและทำไมจึงเลือกซื้อ ซึ่งเครื่องมือในการวิจัยระยะนี้ คือการเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลจากสื่อสังคมออนไลน์ที่เกิดการซื้อขายจริง และเลือกเทคนิคของการสังเคราะห์ข้อมูลบนโลกออนไลน์ โดยเลือกเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลจากสื่อสังคมออนไลน์ด้วยปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI และพัฒนาต่อยอดให้สามารถค้นหาและวิเคราะห์คุณค่าในมุมมองของลูกค้าด้านอัญมณีและเครื่องประดับ ร่วมกับ การวิเคราะห์รูปแบบ (Pattern Analysis) เพื่อทำให้ได้ผลลัพธ์เป็นรูปแบบในการดำเนินการตลาดบนสื่อสังคมออนไลน์ก่อนที่จะดำเนินการวิเคราะห์สรุปออกมาเป็นรูปแบบเหมาะสมกับอัญมณีและเครื่องประดับในพื้นที่แม่สอดจังหวัดตากเพื่อใช้ในการทำตลาดบนสื่อสังคมออนไลน์ในประเทศ และถ่ายทอดให้กับผู้ประกอบการเพื่อทดลองนำไปทำ ตลาดจริงผลการวิจัยในครั้งนี้สามารถนำเสนอรูปแบบการตลาดบนสื่อสังคมออนไลน์สำหรับอัญมณีและเครื่องประดับ พื้นที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก โดยผลการวิจัยพบว่าเครื่องมือการตลาดบนโลกออนไลน์ที่เหมาะสมที่สุดในขณะนี้คือ สตรีมมิ่งแบบสด (Live Stream) โดยจากการวิเคราะห์พฤติกรรมการซื้อและคุณค่าในความคิดเห็นของลูกค้าที่ซื้อสินค้าจริงของอัญมณีและเครื่องประดับแม่สอด ที่สะท้อนออกมาผ้านกระบวนการในการทำการตลาด ทำให้สามารถสรุปได้ว่าหากผู้ประกอบการอัญมณีและเครื่องประดับแม่สอดจะใช้เครื่องมือการตลาดบนโลกออนไลน์ผ่านโซเซียลมีเดียให้ประสบความสำเร็จมีสิ่งที่สำคัญที่ต้องดำเนินการและเตรียมความพร้อม คือ ระยะการวางแผนก่อนการสตรีมมิ่งแบบสด ต6องเตรียมสินคาล่วงหน้า การให้รายละเอียดสินค้าที่ชัดเจนมีความสำคัญมากเมื่อใช้เครื่องมือในรูปแบบสตรีมมิ่ง ผู้ประกอบการต้องแน่ใจว่าพร้อมที่จะพูดและแสดงอัญมณีและเครื่องประดับได้เป็นเวลาหนึ่งชั่วโมงเต็ม และสิ่งที่พูดนั้นเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของสินค้าชิ้นนั้น การเขียนโครงสร้างสิ่งที่ต้องพูด (Script) เกี่ยวกับสินค้าเป็นรายชิ้นไว้คือเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญและต้องดำเนินการอซึ่งจะทำให้ผู้ฟังเกิดความสนใจและกระตุ้นความต้องการได้ โดยอัญมณีและเครื่องประดับทุกชิ้นที่ควรมีอยู่ในมือเพื่อให้สามารถแสดงและนำเสนอสินค้าได้ด้วยวิธีที่ชัดเจน เช่น ความชัดเจนของสี ความชัดเจนของการเล่นไฟความชัดเจนของเนื้ออัญมณี ตรวจสอบมุมมองของการวางกล้องและไมโครโฟนให้เหมาะสมกับการนำเสนออัญมณีและเครื่องประดับ และเตรียมอุปกรณ์ช่วยเหลือ อาทิ แว่นขยาย พรมกำมะหยี่ และทดสอบเรื่องของการวางโฟกัสและลองบันทึกการนำเสนอไว้ เรานำมาวิเคราะห์หรือวิจารณ์เพื่อการปรับปรุงก่อนที่จะดำเนินการสตรีมมิ่งแบบสดจริง เป็นต้น การใส่แทกของสินค้าในแต่ละรายการ หรือ การตั้งโค้ด รวมถึงกำหนดราคาของสินค้าทุกชิ้นไว้อย่าง ชัดเจน ซึ่งการดำเนินการทั้งหมดนี้จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยจัดระเบียบของสินค้า ซึ่งช่วยให้ลูกค้าระบุตัวสินค้าที่เค้า สนใจได้ง่าย และควรซ้อมการนำเสนอก่อนเริ่มดำเนินการจริง และขอคำแนะนำจากผู้ฟัง เพื่อนำมาปรับปรุงเช่น พูดเร็วไป พูดเบาไป การนำเสนอน่าเบื่อ ทั้งนี้เพื่อให้แน่ใจว่าแบรนด์สามารถตอบสนองต่อการอยู่หน้ากล้องได้ดี และสิ่งสำคัญที่สุดของการสตรีมมิ่งแบบสดคือ สัญญาอินเทอร์เน็ตต้องดีและมีการวางแผนสำรองกรณีเกิดปัญหา ระยะระหว่างสตรีมมิ่งแบบสด

คำสำคัญ