ศิลปะการใช้ชีวิตและกิจกรรมบำบัดสำหรับเยาวชนห่างบ้านที่มีภาวะซึมเศร้าในจังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาวะซึมเศร้าของเยาวชนห่างบ้านในจังหวัดเชียงใหม่ 2) เพื่อสร้างกิจกรรมบำบัดสำหรับเยาวชนห่างบ้านที่มีภาวะซึมเศร้าในจังหวัดเชียงใหม่ และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการเสริมสร้างศักยภาพของเยาวชนห่างบ้านที่มีภาวะซึมเศร้าในจังหวัดเชียงใหม่ พื้นที่วิจัย คือ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่าง คือ เยาวชนที่มีภาวะซึมเศร้าและกำลังศึกษาระดับปริญญาตรีในสถาบันอุดมศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 15 คน ใช้การคัดเลือกโดยความสมัครใจ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามสภาวะซึมเศร้าของเยาวชน และแบบสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ การวิจัยเชิงปริมาณ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์ และสนทนากลุ่ม เพื่อเสนอแนวทางการเสริมสร้างศักยภาพของเยาวชนห่างบ้านที่มีภาวะซึมเศร้าในจังหวัดเชียงใหม่ ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นเกิดขึ้นได้ง่าย การอยู่ห่างครอบครัว คนที่รักและคุ้นเคยเป็นปัจจัยหนึ่งที่ก่อให้เกิดภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น เพราะเป็นวัยที่กำลังปรับตัวทั้งทางร่ายกาย สังคม และความสัมพันธ์กับเพศตรงข้าม การป้องกันภาวะซึมเศร้าสำหรับวัยรุ่นห่างบ้านที่มีประสิทธิภาพควรเริ่มตั้งแต่ระยะเริ่มแรกก่อนมีอาการ โดยการจัดกิจกรรมที่ลดปัจจัยเสี่ยง เพิ่มปัจจัยปกป้อง โดยการปรับความคิด พฤติกรรมและการสร้างแรงบันดาลใจผ่านการทำกิจกรรมกลุ่มหรือเสริมความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลให้แก่วัยรุ่นให้มากขึ้น 2. กิจกรรมบำบัดสำหรับเยาวชนห่างบ้านที่มีภาวะซึมเศร้ามี 5 หลักการ ได้แก่ 1) การให้ความสำคัญกับประสบการณ์ด้านใน 2) การเรียนรู้ร่วมกันด้วยความเมตตา 3) การเคารพประสบการณ์และความต้องการของวัยรุ่น 4) การสร้างความรู้สึกปลอดภัยและพร้อมสนับสนุน 5) การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง และมีกระบวนการ 6 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การชี้แจงกระบวนการ 2) การเปิดพื้นที่การเรียนรู้ 3) การสำรวจตนเองและกำหนดเป้าหมายชีวิต 4) การวางแผนชีวิต 5) การสนับสนุนให้ดำเนินการตามแผนชีวิต 6) การประเมินผลการเรียนรู้ 3. แนวทางการเสริมสร้างศักยภาพของเยาวชนห่างบ้านที่มีภาวะซึมเศร้าในจังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ 1) มีความตั้งใจที่จะพัฒนาตัวเอง 2) สามารถจัดสรรเวลาเพื่อข้าร่วมกระบวนการได้ 3) วิธีการเรียนรู้ที่หลากหลายและเข้าใจได้ง่าย 4) บรรยากาศการเรียนรู้ที่สบายใจ 5) ผู้จัดกิจกรรมที่เข้าใจและใส่ใจ 6) การให้กำลังใจกันระหว่างเพื่อน 7) การเรียนรู้จากผู้มีประสบการณ์

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ