การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมสำหรับเด็กและเยาวชนเพื่อลดปัญหาความรุนแรงในครอบครัว จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ในการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและเฝ้าระวังปัญหาความรุนแรงในครอบครัว มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบความรุนแรงในครอบครัวของเด็กและเยาวชนในจังหวัดเชียงราย 2) เพื่อสร้างกลไก การพัฒนาศักยภาพแกนนำเด็กและเยาวชนในการเฝ้าระวังปัญหาความรุนแรงในครอบครัวโดย การส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง 3) เพื่อพัฒนานวัตกรรมในการพัฒนาศักยภาพของแกนนำเด็กและเยาวชนในการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและเฝ้าระวังปัญหาความรุนแรงในครอบครัว และ 4) เพื่อส่งเสริมแกนนำเด็กและเยาวชนในการนำนวัตกรรมเพื่อเฝ้าระวังปัญหา ความรุนแรงในครอบครัวไปขยายผลกับเยาวชนจังหวัดเชียงราย ใช้วิธีวิทยาการวิจัยแบบผสม ระยะที่ 1 การวิเคราะห์องค์ประกอบของความรุนแรงในครอบครัวของเด็กและเยาวชนในจังหวัดเชียงราย ด้วยเครื่องมือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การสนทนากลุ่ม และแบบสอบถาม ระยะที่ 2 สร้างต้นแบบการพัฒนาแกนนำเด็กและเยาวชน และขยายผลเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันและการเฝ้าระวังความรุนแรงในครอบครัวของเด็กและเยาวชนในจังหวัดเชียงราย จากกระบวนการกลุ่มฝึกอบรมทางจิตวิทยา ผลการวิจัยการศึกษาความรุนแรงในครอบครัวของเด็กและเยาวชนในจังหวัดเชียงราย พบว่า เด็กและเยาวชนมีค่าเฉลี่ยความรุนแรงในครอบครัวโดยรวมเท่ากับ 2.73 มีส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.42 อยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ความรุนแรงด้านวาจา มีค่าเฉลี่ยสูงสุด (M=2.94 S.D.=0.62) รองลงมาคือ ความรุนแรงด้านสังคม (M=2.67 S.D.=0.57) ส่วนความรุนแรงด้านร่างกายมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (M=2.59 S.D.=0.41) ตามลำดับ ส่วนผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันความรุนแรงในครอบครัวของเด็กและเยาวชนในจังหวัดเชียงราย พบว่าโมเดลการวัดความรุนแรงในครอบครัวของเด็กและเยาวชนในจังหวัดเชียงรายมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (?^2=350.76 df=314 p=.07 GFI=0.96 AGFI=0.95 CFI=1.00 RMSEA=0.01 SRMR=0.04) ซึ่งความรุนแรงในครอบครัว มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบมาตรฐานอยู่ระหว่าง 0.30-0.98 ซึ่งทุกองค์ประกอบและทุกข้อคำถามมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยความรุนแรงด้านวาจา มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบมาตรฐานสูงสุดเท่ากับ 0.98 รองลงมาคือ ความรุนแรงด้านสังคม มีค่าน้ำหนักมาตรฐานเท่ากับ 0.74 ส่วนความรุนแรงด้านร่างกาย มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบมาตรฐานต่ำสุดเท่ากับ 0.30 ผลการวิจัยด้านกลไกการพัฒนาศักยภาพแกนนำเด็กและเยาวชนในการลดปัญหาความรุนแรงในครอบครัว สามารถบูรณาการกับการส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง โดยการพัฒนานวัตกรรมสำหรับเด็กและเยาวชนเพื่อลดปัญหาความรุนแรงในครอบครัวในครั้งนี้ เป็นการแลกเปลี่ยนชุดประสบการณ์เป็นบทเรียนสู่แนวทางการพัฒนาศักยภาพของเด็กและเยาวชนเพื่อป้องกันและลดปัญหาที่เกิดขึ้น โดยมีการส่งเสริมแกนนำเด็กและเยาวชนในการนำนวัตกรรมเพื่อเฝ้าระวังปัญหาความรุนแรงในครอบครัวไปขยายผลรวมถึงสามารถนำแบบแผนในการสร้างภูมิคุ้มกันและการเฝ้าระวังความรุนแรงในครอบครัวจากกิจกรรมกลุ่มฝึกอบรมทางจิตวิทยา โดยพบว่า ค่าดัชนีความสอดคล้อง มีค่าระหว่าง 0.80 - 1.00

คำสำคัญ