การศึกษาความเป็นไปได้ในการเลี้ยงไก่พื้นเมืองคุณภาพสูงเชิงการค้าในเขต จังหวัดสกลนครและจังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปทางด้านการผลิต ต้นทุนและผลตอบแทนของการเลี้ยงไก่พื้นเมือง วิถีการตลาด และส่วนเหลื่อมการตลาดของไก่พื้นเมือง และความต้องการของไก่พื้นเมืองคุณภาพสูง (CLA) ในจังหวัดสกลนครและจังหวัดมหาสารคาม โดยใช้วิธีการศึกษาทั้งเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ ใช้สถิติเชิงพรรณนา และการศึกษาข้อมูลทุติยภูมิประกอบการวิจัย ช่วงเวลาที่ศึกษาวิจัยในปี พ.ศ. 2555-2556 ผลการศึกษาพบว่า ในจังหวัดสกลนครและจังหวัดมหาสารคามเกษตรกรเลี้ยงไก่พื้นเมืองเป็นอาชีพเสริม เหตุผลในการเลี้ยงเพราะเป็นสัตว์ที่เลี้ยงง่าย และมีรสชาติดี พันธุ์ไก่พื้นเมืองส่วนใหญ่ที่นิยมเลี้ยงในจังหวัดสกลนคร คือพันธุ์ประดู่หางดำ ร้อยละ 35.20 รองลงมาเป็นพันธุ์หางแดง ร้อยละ 26.80 ส่วนจังหวัดมหาสารคามส่วนใหญ่เลี้ยงไก่พื้นเมืองลูกผสมร้อยละ 84.60 รองลงมาเป็นพันธุ์ประดู่หางดำ ร้อยละ 11.50 โดยทั้งสองจังหวัดมีรูปแบบการจัดการอาหารแบบให้หากินตามธรรมชาติ เสริมด้วยอาหารข้นในช่วงเช้าและเย็น ข้อมูลผู้เลี้ยงไก่พื้นเมืองในจังหวัดสกลนคร จำนวน 54 ราย มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ย 84.97 บาทต่อตัว จำหน่ายไก่มีชีวิตได้เฉลี่ย 101.25 บาทต่อตัว ไก่มีชีวิตมีน้ำหนักตัวเฉลี่ย 1.35 กิโลกรัม กำไรเฉลี่ย 16.28 บาทต่อตัว ส่วนในจังหวัดมหาสารคาม ศึกษาข้อมูลผู้เลี้ยงไก่จำนวน 22 รายมีต้นทุนการผลิตเฉลี่ย 62.60 บาทต่อตัว จำหน่ายไก่มีชีวิตได้เฉลี่ย 110.20 บาทต่อตัว ไก่มีชีวิตมีน้ำหนักตัวเฉลี่ย 1.52 กิโลกรัม กำไรเฉลี่ย 47.60 บาทต่อตัว ด้านวิถีการตลาด เกษตรกรผู้เลี้ยงไก่พื้นเมืองส่วนใหญ่ขายไก่พื้นเมืองให้กับพ่อค้าผู้รวบรวมที่มารับซื้อ โดยผู้รวบรวมได้นำมาชำแหละและขายให้กับผู้บริโภค ในจังหวัดสกลนคร เก็บข้อมูลผู้รวบรวม จำนวน 54 ราย พบว่า มีส่วนเหลื่อมการตลาดเฉลี่ย 42 บาทต่อตัว ผู้รวบรวม/ผู้จำหน่าย มีกำไรเฉลี่ยต่อตัว 18.13 บาท ส่วนในจังหวัดมหาสารคามเก็บข้อมูลผู้รวบรวม จำนวน 25 ราย พบว่า มีส่วนเหลื่อมการตลาดเฉลี่ย 61.60 บาทต่อตัว ผู้รวบรวม/ผู้จำหน่าย มีกำไรเฉลี่ยต่อตัว 26.65 บาท ด้านความต้องการไก่พื้นเมืองคุณภาพสูง (CLA) ในจังหวัดสกลนคร ได้ศึกษาผู้บริโภคที่ตอบแบบสอบถามจำนวน 200 ราย ซึ่งมีความคิดเห็นโดยรวมในด้านตัวสินค้า ด้านราคา ด้านช่องทางการจำหน่าย และ ด้านการส่งเสริมการตลาด ในระดับความสำคัญที่มาก ส่วนจังหวัดมหาสารคามจำนวน 330 ราย มีความคิดเห็นโดยรวมในด้านตัวสินค้า ด้านราคา ด้านช่องทางการจำหน่าย ในระดับความสำคัญที่มาก ส่วนการส่งเสริมการตลาด ให้ความสำคัญในระดับที่น้อย โดยคะแนนรายด้านที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญในระดับมาก ที่มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านตัวสินค้า พบว่าจังหวัดสกลนครคะแนนเฉลี่ย 3.89 จังหวัดมหาสารคามคะแนนเฉลี่ย 3.97 โดยผู้ตอบแบบสอบถามทั้งสองจังหวัดส่วนใหญ่ยอมรับระดับราคาของไก่พื้นเมืองคุณภาพสูงควรสูงกว่าไก่พื้นเมืองทั่วไปประมาณ 10 % จากการศึกษาครั้งนี้สรุปได้ว่า ควรเชื่อมโยงเครือข่ายเกษตรกรกับพ่อค้าคนกลางผู้รวบรวมที่เป็นผู้จำหน่ายไก่พื้นเมืองเพื่อสนองความต้องการให้กับผู้บริโภคในการแก้ปัญหาด้านระบบตลาดที่ไม่สมดุลระหว่างด้านการผลิตและการตลาดเพื่อไม่ให้ไก่พื้นเมืองขาดแคลน และควรส่งเสริมตลาดไก่พื้นเมืองคุณภาพสูงเพื่อมูลค่า รองรับตลาดที่มีกำลังซื้อสูง โดยเน้นการผลิตในระบบอินทรีย์ เป็นต้น คำสำคัญ : ความเป็นไปได้ เชิงการค้า วิถีการตลาด

คำสำคัญ