ผลของสารสกัดหยาบขมิ้นชันต่อการเจริญของเชื้อแบคทีเรียก่อโรคในระบบทางเดินอาหารของคน

บทคัดย่อ

ปัจจุบัน ปัญหาเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพเป็นภัยคุกคามที่สำคัญ ส่งผลกระทบในวงกว้างทั้งต่อคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อม ทั้งในระดับประเทศและระดับโลก การใช้สารสกัดสมุนไพรจากธรรมชาติเป็นแนวทางหนึ่งที่น่าจะช่วยลดปริมาณการใช้ยาต้านจุลชีพในคนลงได้ สมุนไพรมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียและแก้อาการท้องเสียมีหลายชนิด เช่น ขมิ้นชัน (Curcuma longa L.) ตามบัญชียาจากสมุนไพรตามประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติจัดให้ขมิ้นชันอยู่ในยารักษากลุ่มอาการระบบทางเดินอาหาร ประเภทกลุ่มยาบรรเทาอาการท้องเสีย โดยในประเทศไทยมีการใช้สมุนไพรในการรักษาโรคเป็นระยะเวลานาน แต่ที่ผ่านมายังมีข้อมูลสนับสนุนทางวิทยาศาสตร์ค่อนข้างจำกัด การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบฤทธิ์ของสารสกัดหยาบจากขมิ้นชันในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียในระบบทางเดินอาหารของคน ได้แก่ Salmonella spp., Shigella spp., Vibrio spp., Aeromonas spp., Bacillus cereus, pathogenic Escherichia coli และ Staphylococcus aureus ผลการทดสอบสารสกัดหยาบจากขมิ้นชันทั้งพันธุ์แดงสยาม, ตรัง 1 และตรัง 2 ที่สกัดด้วยเอทานอล 95% ในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียด้วยวิธี disk diffusion ให้ผลสอดคล้องกันคือ สามารถยับยั้งเชื้อในกลุ่ม Vibrio spp., Aeromonas spp., B. cereus และ S. aureus ได้ โดยค่าของสารสกัดเข้มข้นต่ำสุดในการยับยั้งเชื้อ (MIC) ต่อเชื้อดังกล่าวอยู่ที่ 0.25, 0.25, 0.5 และ 0.5 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร ตามลำดับ อย่างไรก็ตาม ขมิ้นชันทั้ง 3 สายพันธุ์นี้ไม่สามารถยับยั้งเชื้อกลุ่ม Salmonella spp., Shigella spp. และ pathogenic E. coli ได้ ข้อมูลจากการศึกษาครั้งนี้น่าจะเป็นประโยชน์ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นจากขมิ้นชันต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ