การใช้ประโยชน์จากพืชสมุนไพรในการควบคุมโรคติดเชื้อแบคทีเรีย ในปลาที่มีศักยภาพในการเลี้ยง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การใช้ประโยชน์จากพืชสมุนไพรในการควบคุมโรคติดเชื้อแบคทีเรีย ในปลาที่มีศักยภาพในการเลี้ยง วรรณะ นนทนาพันธ์1 ธรรมนูญ ง่านวิสุทธิพันธ์1 ธีรวุฒิ เลิศสุทธิชวาล1 อุไรวรรณ วัฒนกุล2 บทคัดย่อ จากการศึกษาผลของสารสกัดหยาบด้วยการแช่ในแอลกอฮอล์ 95 เปอร์เซ็นต์ จากพืชสมุนไพร 6 ชนิด ได้แก่ กระชาย (Boesenbergia pandura), กระเจี๊ยบ (Hibiscus sabdarifa), ขมิ้น (Curcuma longa), ข่า (Alpinia galanga), บัวบก (Centella asiatica), และใบฝรั่ง (Psidium guajaya) เพื่อทดสอบหาค่าความเข้มข้นต่ำสุดของสารสกัดหยาบจากพืชสมุนไพรในการยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย (MIC) และความเข้มข้นต่ำสุดในการฆ่าแบคทีเรีย (MBC) ที่ก่อโรคในปลา 2 ชนิด คือ Aeromonas hydrophila และ Streptococcus agalactiae โดยวิธี broth dilution method พบว่า สารสกัดหยาบจากขมิ้น มีค่าความเข้มข้นต่ำที่สุดในการยับยั้งการเจริญ และการฆ่าเชื้อ A. hydrophila ( MIC/MBC เท่ากับ 1,000 / 1,400 พีพีเอ็ม) รองลงมาได้แก่ กระชาย กระเจี๊ยบ ข่า ใบฝรั่ง และบัวบก ตามลำดับ และสารสกัดหยาบจากกระเจี๊ยบ มีค่าความเข้มข้นต่ำที่สุดในการยับยั้งการเจริญ และฆ่าเชื้อ S. agalactiae ( MIC/MBC เท่ากับ 600 / 1,000 พีพีเอ็ม) รองลงมา คือ ขมิ้น ข่า กระชาย ใบฝรั่ง และบัวบก ตามลำดับ และจากการศึกษาผลของสารสกัดหยาบต่อความต้านทานโรคและองค์ประกอบเลือดบางประการในปลานิล และปลาดุกลูกผสม ด้วยวิธีการผสมสารสกัดหยาบแต่ละชนิดในอาหารที่ระดับความเข้มข้นเท่ากับค่า MBC ต่อเชื้อ A. hydrophila และที่ระดับความเข้มข้นเท่ากับค่า MBC ต่อเชื้อ S. agalactiae ให้ปลาดุกลูกผสมและปลานิล ตามลำดับ กินเป็นเวลา 4 สัปดาห์ และเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม (อาหารไม่ผสมสารสกัดสมุนไพร) พบว่า ปลานิลที่ได้รับอาหารผสมด้วยสารสกัดหยาบจากกระชาย แสดงค่าประสิทธิภาพในการต้านทานเชื้อ S. agalactiae สูงสุด โดยมีค่าเปอร์เซ็นต์การรอดตายสัมพัทธ์ (Relative Percent Survival : RPS) เท่ากับ 68.75 เปอร์เซ็นต์ หลังจากการฉีดเชื้อ S. agalactiae และสารสกัดหยาบกระชายแสดงประสิทธิภาพในการเพิ่มค่าองค์ประกอบเลือดบางประการได้แก่ค่า hematocrit, hemoglobin, serum protein แล ะ lysozyme activiy ในปลานิลและปลาดุกลูกผสมได้ดีกว่าสารสกัดหยาบอีก 5 ชนิด คำสำคัญ: พืชสมุนไพร , Minimal Inhibition Concentration (MIC) , Minimal Bactericidal Concentration (MBC), Aeromonas hydrophila , Streptococcus agalactiae