การศึกษาองค์ประกอบทางเคมี และฤทธิ์ทางชีวภาพของน้ำนมราชสีห์

บทคัดย่อ

ดำเนินการศึกษาองค์ประกอบทางเคมี และฤทธิ์ทางชีวภาพ ของส่วนเหนือดินต้นน้ำนมราชสีห์ (Euphorbia hirta L.) โดยนำผงจากส่วนเหนือดิน มาสกัดด้วยตัวทำละลาย 4 ชนิด คือ เฮกเซน, ไดคลอโรมีเทน, เอทิลอะซีเตต และเมทานอล ตามลำดับ ด้วยเครื่อง soxhlet นำสารสกัดแต่ละชนิด มาทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพประกอบด้วย ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ในการจับอนุมูลอิสระ DPPH, ฤทธิ์ต้านจุลชีพด้วยวิธีเจือจางในอาหารเหลวต่อเชื้อ 2 ชนิด คือ Propionicbacterium acnes และ Staphylococcus epidermidis และฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนส สารสกัดที่ออกฤทธิ์จับอนุมูลอิสระได้สูงสุดคือสารสกัดเอทิลอะซีเตต รองลงมาคือสารสกัดเมทานอล โดยมีค่า EC50 เท่ากับ 24.54 และ 28.75 ?g/mL ตามลำดับ ส่วนสารสกัดเฮกเซน และสารสกัดไดคลอโรมีเทนไม่ออกฤทธิ์ ฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียพบว่าสารสกัดที่ออกฤทธิ์ได้ดีที่สุดต่อเชื้อแบคทีเรียทั้งสองชนิดคือสารสกัดเอทิลอะซีเตต โดยมีค่า MBC ต่อเชื้อ S. epidermidis และ P. acnes เท่ากับ 50 และ 100 mg/mL ตามลำดับ ฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนส พบว่าสารสกัดที่ออกฤทธิ์ยับยั้งได้มากกว่า 50% คือ สารสกัด Ethyl acetate และ สารสกัด Methanol โดยมี % Tyrosinase Inhibition เท่ากับ 50.25% และ 61.59% ตามลำดับ ผลทดสอบแสดงว่าสารสกัดเอทิลอะซีเตตออกฤทธิ์ดีที่สุด จึงได้ทำการแยกส่วนสารสารสกัดเอทิลอะซีเตต ด้วยวิธี sephadex LH-20 คอลัมน์โครมาโตรกราฟี จนกระทั่งได้สารที่ออกฤทธิ์ เมื่อทำการพิสูจน์โครงสร้างด้วย IR 1H และ 13C NMR Spectroscopy พบว่าคือ quercitrin และ chlorogenic acid การทดสอบฤทธิ์ของสารบริสุทธิ์ทั้งสองชนิด พบว่าสาร quercitrin และ chlorogenic acid ที่แยกได้ ออกฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ DPPH โดยมีค่า EC50 เท่ากับ 2.14 และ 2.19 ?g/mL ตามลำดับ ออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อ S. epidermidis โดยมีค่า MBC เท่ากับ 50 และ 12.5 mg/mL ตามลำดับ โดยที่สารทั้ง 2 ชนิด ไม่มีฤทธิ์ต้านเอนไซม์ไทโรซิเนส คำสำคัญ น้ำนมราชสีห์ / DPPH / ต้านจุลชีพ/ ต้านไทโรซิเนส / quercitrin / chlorogenic acid

คำสำคัญ