การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ทางชีวภาพของสารสกัดเชื้อแอคติโนมัยสีทจากดินตะกอนป่าชายเลน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดเอธิลอะซิเตทจากเชื้อแอคติโนมัยสีทที่พบในดินตะกอนป่าชายเลนทั้งสามชนิด LC1, TCH4 และ SCH2 ตามลำดับ สารสกัดหยาบจากน้ำเลี้ยงเชื้อทั้ง 3 สายพันธุ์ในเอธิลอะซิเตท ตรวจสอบองค์ประกอบทางเคมี่เบื้องต้นนำมาวิเคราะห์ด้วยวิธี thin-layer chromatography (TLC) ด้วยวิธีที่ใช้ และไม่ใช้สารเคมี และวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีด้วย GC-MS โดยสารสกัดเชื้อ LC1 และ TCH4 พบสารองค์ประกอบหลัก 2 ชนิด คือ pyrrolo[1,2-a]pyrazine1,4-dione,hexahydro-3-(2-methylpropyl)- และ pyrrolo[1,2-a]pyrazine-1,4-dione,hexahydro-3-(2- phenylmethyl)- ส่วนสารสกัดเชื้อ SCH2 พบสารองค์ประกอบหลัก 1 ชนิด คือ benzeneacetamide และนำสารสกัดทั้ง 3 ชนิด ทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ โดยตรวจวิเคราะห์ด้วยวิธีการต่าง ๆ ได้แก่ 1,1-diphenyl2-picrylhydrazyl free radical scavenging activity assay (DPPH) , ABTS free radical scavenging activity assay (ABTS) และ ferric reducing antioxidant power assay (FRAP) พบว่าสารสกัด TCH4 ออกฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระได้สูงกว่าสารสกัดชนิดอื่น ๆ โดยสามารถต้านอนุมูลอิสระ DPPH และ ABTS มีค่า IC50 เท่ากับ 229.64 ? 6.83 and 33.08 ? 2.74 ?g/mL ตามลำดับ และ FRAP เท่ากับ 822.76 ? 9.12 mM Fe2SO4/ g DW เมื่อศึกษาฤทธิ์ต้านเชื้อจุลินทรีย์ของสารสกัดเชื้อแอคติโนมัยสีททั้งสามชนิด ทดสอบประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์ต้านเชื้อจุลินทรีย์ ด้วยวิธี paper disc diffusion และ microdilution เมื่อพิจารณาจากค่า Minimal inhibitory concentration (MIC) พบว่าสารสกัด TCH4 ออกฤทธิ์ต้านเชื้อจุลินทรีย์ได้ดีกว่าสารสกัดเชื้อ LC1 และ SCH2 และจากการศึกษาผลของสารสกัดในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากชนิด DU145 ให้ผลในลักษณะเดียวกัน คือ dose- และ time- dependent manner โดยสารสกัด TCH4 ให้ค่า IC50 ต่ำที่สุดเท่ากับ 9.36 ? 0.37 ?g/mL จากผลการศึกษาฤทธิ์ทางชีวภาพแสดงให้เห็นว่าสารองค์ประกอบหลักที่พบในสารสกัด TCH4 และ LC1 (pyrrolo[1,2-a]pyrazine-1,4-dione,hexahydro-3-(2-methylpropyl)- และ pyrrolo[1,2-a]pyrazine-1,4-dione,hexahydro-3-(2-phenylmethyl)-) ที่สกัดจากเชื้อ Streptomyces pactum (LC1) และ Streptomyces achromogenes (TCH4) มีประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์ต้านเชื้อจุลินทรีย์, ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งได้

คำสำคัญ