การวิเคราะห์ปริมาณสารสำคัญและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของพืชสมุนไพร
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสกัดสารออกฤทธิ์ วิเคราะห์หาปริมาณสารสำคัญและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระจากพืชสมุนไพร ได้แก่ ฟ้าทะลายโจร ย่านางแดง รางจืด ดีปลาช่อน ส่องฟ้า และแก่นตะวัน สกัดด้วยตัวทำละลายเฮกเซน เอทิลอะซิเตต และเมทานอล ศึกษาปริมาณสารสำคัญในกลุ่มแคโรทีนอยด์ ฟลาโวนอยด์ แอนโทไซยานิน ฟีนอลิก และศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH และ ABTS ของสารสกัดจากส่วนต่าง ๆ ของพืชสมุนไพรที่สกัดด้วยตัวทำละลายต่างชนิด พบว่าสารสกัดฟ้าทะลายโจรในตัวทำละลายเมทานอลให้ผลได้ร้อยละสูงที่สุด มีเท่ากับ 17.38 และมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวมสูงที่สุด มีค่าเท่ากับ 649.50 ? 4.79 มิลลิกรัมสมมูลของกรดแกลลิกต่อกรัมของส่วนสกัด และมีปริมาณฟลาโวนอยด์รวมสูงที่สุดในตัวทำละลายเฮกเซน มีค่าเท่ากับ 981.15 ? 6.45 มิลลิกรัมสมมูลของเควอร์เซตินต่อกรัมของส่วนสกัด และพบสารสกัดย่านางแดงในตัวทำละลายเมทานอลมีปริมาณสารแคโรนีนอยด์รวมมากที่สุด มีค่าเท่ากับ 4.87 ? 0.07 มิลลิกรัมสมมูลของเบต้าแคโรทีนต่อกรัมของส่วนสกัด และปริมาณแอนโทรไซยานินรวมมากที่สุด มีค่าเท่ากับ 1.78 ? 0.01 มิลลิกรัมสมมูลของไซยานิดิน-3-กลูโคไซด์ต่อกรัมของส่วนสกัด การทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ DPPH และ ABTS พบว่าสารสกัดฟ้าทะลายโจรในตัวทำละลายเมทานอลมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระได้ดีที่สุด มีค่า IC50 เท่ากับ 7.02 ? 0.75 และ 5.36 ? 0.08 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ สารสกัดในพืชสมุนไพรมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระที่แตกต่างกันในตัวทำลายแต่ละชนิดโดยเฉพาะสารสกัดฟ้าทะลายโจรที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระดีที่สุดในตัวทำละลายเมทานอลแสดงให้เห็นว่าสารออกฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระในฟ้าทะลายโจรสามารถละลายได้ดีในตัวทำละลายที่มีขั้วสูง โดยที่ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระมีความสัมพันธ์กับปริมาณสารสำคัญในกลุ่มแคโรทีนอยด์ ฟลาโวนอยด์ แอนโทรไซยานิน และฟีนอลิกที่มีในสารสกัดแต่ละชนิดแบบเชิงลบ ซึ่งการเพิ่มของปริมาณสารสำคัญส่งผลให้ประสิทธิภาพต้านอนุมูลอิสระได้ดี ดังนั้นพืชสมุนไพรฟ้าทะลายโจร ย่านางแดง รางจืด รวมถึงดีปลาช่อน ส่องฟ้า และแก่นตะวัน เป็นพืชสมุนไพรที่มีความน่าสนใจในการนำไปต่อยอดพัฒนาใช้ประโยชน์ต่อไป คำสำคัญ ฟ้าทะลายโจร ย่านางแดง รางจืด ปริมาณสารสำคัญ ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ