การพัฒนาการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วมของชุมชนเมืองย่อยที่ 12 บ้านคลองจานจังหวัดสระแก้ว
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษารูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มเกษตรอินทรีย์และความต้องการจัดการท่องเที่ยวการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ ศึกษาความหลากหลายของผลผลิตและผลิตภัณฑ์แปรรูปเกษตรอินทรีย์ พัฒนาการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม ทดลองและประเมินความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวในการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ของกลุ่มเกษตรอินทรีย์ ชุมชนเมืองย่อยที่ 12 บ้านคลองจานจังหวัดสระแก้ว ใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา(R&D) ใช้วิธีการวิจัยแบบผสม (Mixed Method Research) ทั้งวิธีการเชิงคุณภาพ เชิงปริมาณและเชิงปฏิบัติการ เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงเป็นประธาน กรรมการและสมาชิกกลุ่มเกษตรอินทรีย์บ้านคลองจาน จำนวน 30 คน นักศึกษา อาจารย์และบุคคลทั่วไปที่อาสาสมัครเป็นกลุ่มทดลองท่องเที่ยว จำนวน 25 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสำรวจ แบบสัมภาษณ์ ประเด็นการประชุมแบบมีส่วนร่วม แบบบันทึกการปฏิบัติและการทดลองท่องเที่ยว แบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานผลการวิจัยพบว่า กลุ่มเกษตรอินทรีย์บ้านคลองจานมีสมาชิก 46 คน รูปแบบการบริหารกลุ่มใช้การเลือกประธานกลุ่มและกรรมการกลุ่มรวม 5 คน การเปลี่ยนแปลงให้เป็นไปตามมติที่ประชุมสมาชิกการมีวาระ 5 ปี พื้นที่แปลงเกษตรอินทรีย์ได้รับมอบจากเทศบาลเมืองสระแก้ว ตั้งแต่ พ.ศ. 2501 จำนวน 5 ไร่ให้ผู้สูงอายุใช้ทำกิจกรรมเพาะปลูกและขยายเป็น 26 ไร่จนปัจจุบัน จัดแบ่งให้สมาชิกแปลงละ 50 ตารางวา รวม 64 แปลง ที่เหลือใช้ขุดสระเก็บน้ำ ทำถนน สร้างศาลาและลานเอนกประสงค์ กลุ่มทำเกษตรอินทรีย์ได้ผลดี จึงมีความต้องการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์พัฒนาเป็นฐานเรียนรู้ ความหลากหลายของพืชในแปลงแบ่งเป็น 4 กลุ่ม เป็นไม้ยืนต้น ไม้พุ่มและผัก พืชเลื้อย ไม้ดอก รวมทั้งสิ้น 78 ชนิด มีการนำผลผลิตเกษตรอินทรีย์มาแปรรูปเป็นอาหาร เครื่องดื่มสมุนไพร กล้วยฉาบ เมื่อพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม ได้พัฒนาให้มีฐานการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ 5 ฐาน ได้แก่ ฐานกล้วยเบิกนำ ฐานฟักข้าวชะลอวัย ฐานมะนาวอายุวัฒนะ ฐานดอกไม้ไล่แมลง ฐานปฏิบัติการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ โดยมีเจ้าของสวนเป็นวิทยากรให้ความรู้ประจำฐาน จัดให้มีเส้นทางท่องเที่ยวเดินเท้ารอบสวนเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าระยะทาง 1,000 เมตร มีใบความรู้เป็นสื่อให้นักท่องเที่ยวเรียนรู้ มีป้ายแสดงตำแหน่งฐานเรียนรู้และป้ายบอกเส้นทาง ได้จัดทดลองท่องเที่ยว 1 วัน ผลการประเมินนักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจต่อการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ของกลุ่มเกษตรอินทรีย์ในระดับมาก(ค่าเฉลี่ย 3.90)