กระบวนการมีส่วนร่วมของเกษตรกรผู้ปลูกสมุนไพรอินทรีย์เพื่อการผลิตลูกประคบสมุนไพรอินทรีย์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาพรวมของสภาพพื้นฐาน ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของเกษตรกรผู้ปลูกสมุนไพรอินทรีย์ ส่งเสริมความเข้าใจในองค์ความรู้ของการมีส่วนร่วม และเพิ่มประสิทธิภาพการปลูกพืชสมุนไพรอินทรีย์เพื่อการผลิตลูกประคบสมุนไพรอินทรีย์ ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ คือ ตัวแทนวิสาหกิจชุมชน ลูกประคบสมุนไพรอินทรีย์ ในพื้นที่จังหวัดร้อยเอ็ด โดยความสมัครใจ จำนวน 20 ราย เพื่อเข้าร่วมผลิตสมุนไพรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม เก็บรวบรวมข้อมูล ด้วยการสัมภาษณ์ ประเมินชุมชนโดยใช้เทคนิคการมีส่วนร่วม เช่น การวิเคราะห์เชื่อมโยงผลกระทบจากการใช้สารเคมี และการทําสนทนากลุ่ม แล้วนําข้อมูลปฐมภูมิมาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับข้อมูลทุติยภูมิ โดยการวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) การประเมินความสําเร็จของโครงการใช้วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรปลูกพืชสมุนไพรในบริเวณบ้าน ใช้มูลสัตว์จากสัตว์เลี้ยง การถ่ายทอดความรู้ด้านการผลิตพืชสมุนไพรเป็นการเรียนรู้ที่สืบทอดจากบรรพบุรุษ และจากประสบการณ์ตรง ดังนั้น ปัจจัยที่มีผลต่อการผลิตพืชสมุนไพร คือ เกษตรกรยังขาดความรู?ความเข้าใจที่ถูกต?อง ขาดการสนับสนุนป?จจัยทางการผลิต จากการจัดเสวนากลุ่มพบว่าชุมชนควรมีอนุรักษ์พันธุ์พืช และภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่วนการบริหารของกลุ่มไม่สามารถขับเคลื่อนได้เต็มที่จึงทำให้เกิดความไม่ต่อเนื่อง จึงควรมีการส่งเสริมให้เกษตรกรเป็นผู้จัดการองค์ความรู้โดยชุมชนเอง การประเมินความสําเร็จ สามารถดําเนินการได้ ตามวัตถุประสงค์ คิดเป็น 68.66 ระดับความสําเร็จ ปานกลาง การบรรลุตามเป้าหมายเชิงปริมาณ เท่ากับร้อยละ 50 ระดับความสําเร็จต่ำ แต่การบรรลุเป้าหมายเชิงคุณภาพนั้น ระดับความสําเร็จสูง คิดเป็น 85.53 เพราะเกษตรกรเป็นผู้มีประสบการณ์ แต่ไม่มีระบบการจัดการที่ดี จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พบว่า สามารถสร้างชุดความรู้ในการผลิตสมุนไพรตั้งแต่การผลิต จนถึงการใช้ประโยชน์เป้าหมายได้เป็นอย่างดี คำสำคัญ การมีส่วนร่วม / พืชสมุนไพรอินทรีย์ / ลูกประคบสมุนไพรอินทรีย์

คำสำคัญ