การวิจัยและพัฒนาศักยภาพการพึ่งตนเองของชุมชนด้วยระบบเกษตรอินทรีย์จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

ชุดโครงการวิจัยและพัฒนาศักยภาพการพึ่งตนเองของชุมชนด้วยระบบเกษตรอินทรีย์ จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นการวิจัยที่ใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research, PAR) และ การวิจัยเชิงทดลอง เกิดการมีส่วนร่วมระหว่างคณะผู้วิจัยกับกลุ่มเกษตรกรปลูกผักอินทรีย์บ้านดอนสวรรค์ ตำบล ลำพาน อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ ใช้ระยะเวลา 1 ปี ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2553 ถึง 30 กันยายน 2554 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1 ศึกษาองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับระบบการผลิตเกษตรอินทรีย์เพื่อลด ต้นทุนการผลิต 2) ศึกษาการจัดการระบบตลาดของสินค้าเกษตรอินทรีย์ในจังหวัดกาฬสินธุ์ และ 3) ส่งเสริม การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมและสร้างเครือข่ายระบบเกษตรอินทรีย์แก่เกษตรกรในจังหวัดกาพสินธุ์ ชุด โครงการวิจัยพบว่า เกษตรกรในชุมชนสามารถพึ่งตนเองด้วยระบบเกษตรอินทรีย์ โดยเกษตรกรเป็นผู้วางแผน เรียนรู้ สามารถวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการเกษตร และเลือกวิธีปฏิบัติเพื่อแก้ปัญหาได้ด้วยตนเอง ชุมชนมีการ เรียนรู้ร่วมกัน แลกเปลี่ยนความรู้ในด้านต่าง ๆ เพื่อสร้างและพัฒนาองค์ความรู้ระบบเกษตรอินทรีย์ และ สามารถนำองค์ความรู้ไปใช้ในกระบวนการผลิตทางการเกษตร พัฒนาศักยภาพและความเข้มแข็งของชุมชน นำไปสู่การพึ่งตนเองของสังคม ชุมชนยังมีการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ช่วยฟื้นฟูและอนุรักษ์ ระบบเกษตรอย่างยั่งยืนอีกด้วย

คำสำคัญ