คุณลักษณะของสารหอมระเหยจากเปลือกและผลของส้มซ่า

บทคัดย่อ

การศึกษาคุณลักษณะของสารหอมระเหยจากเปลือกและผลของส้มซ่าโดยทำการศึกษาผลขององค์ประกอบจากส้มซ่าที่ได้จากแหล่งชุมชนคือ ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี เพื่อต้องการบูรณาการองค์ความรู้สู่ท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมโดยกาตรวิจัยนี้ได้ทดสอบประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยจากเปลือกส้มซ่าต่อการเจริญของเชื้อ Escherichia coli และ Staphylococcus aureus ด้วยวิธี Disk diffusion พบว่าน้ำมันหอมระเหยจากเปลือกส้มซ่าไม่ได้มีผลต่อการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียทั้ง 2 ชนิด ปริมาณสารประกอบฟีนอลทั้งหมดพบว่าน้ำส้มซ่าคั้นสดมีปริมาณสารประกอบฟีนอลมากกว่าน้ำส้มซ่าคั้นแช่แข็งโดยปริมาณสารประกอบฟีนอลรวมของน้ำส้มซ่าคั้นสดมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 451.634 mgGAE/gFW และปริมาณสารประกอบฟีนอลรวมของน้ำส้มซ่าคั้นแช่แข็งมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 139.7436 mgGAE/gFW การวิเคราะห์ปริมาณสารประกอบฟลาโวนอยด์ทั้งหมดพบว่าน้ำส้มซ่าคั้นสดมีปริมาณสารประกอบฟลาโวนอยด์ทั้งหมดมากกว่าน้ำส้มซ่าคั้นแช่แข็งโดยปริมาณสารประกอบฟลาโวนอยด์ทั้งหมดของน้ำส้มซ่าคั้นสดมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 260.5429 mgCE/gFW และปริมาณสารประกอบฟีนอลรวมของน้ำส้มซ่าคั้นแช่แข็งมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 74.2857 mgCE/gFW การวิเคราะห์ฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระ โดยวิธี DPPH พบว่าน้ำส้ซ่าสดมีฤทธิ์ต้านทานอนุมูลอิสระที่ดีกว่าน้ำส่มซ่าแช่แข็ง โดยน้ำส้มซ่าสดมีฤทธิ๋การต้านอนุมูลอิสระโดยพิจารณาจากค่า IC50 คือ 56.79 ซึ่งแสดงความสามารถได้ดีกว่าน้ำส้มซ่าแช่แข็งซึ่งมีค่า IC50 คือ 120.75 น้ำมันหอมระเหยที่ใช้วิธีบีบจะแสดงลักษณะกลิ่นที่มีลักษณะหอมสดชื่นแบบพืชพรรณไม้ มีความสดชื่นแบบป่าหลังฝนตก ให้กลิ่นหอมคล้ายดิน ป่าสน ให้ความรู้สึกเย็น ส่วนองค์ประกอบของน้ำมันหอมระเหยที่พบได้จากการกลั่นด้วยไอน้ำและไม่พบในการบีบจะมีลักษณะกลิ่นที่ออกลักษณะเครื่องเทศ ให้ความสดชื่นแบบกลิ่นของไม้และดินที่แตกต่างจากน้ำมันจากการบีบที่แสดงกลิ่นแบบพืชพรรณในป่า และโดยรวมแล้วองค์ประกอบของน้ำมันหอมทั้งสองชนิดจะยังคงมีองค์ประกอบที่แสดงลักษณะของส้ม มะนาว เป็นองค์ประกอบเป็นส่วนใหญ่การศึกษาสภาวะความเป็นกรด-ด่างถึงที่เหมาะสมต่อการขึ้นรูปเม็ดเจลส้มซ่าทรงกลมพบว่าที่อัตราส่วนน้ำส้มที่ระดับร้อยละ 15 มีรูปลักษณ์ที่มีความเป็นทรงกลมมากที่สุด เนื่องจากมีค่า pH สูงกว่าที่อัตราส่วนร้อยละ 30 และ 45 ซึ่งสรุปได้ว่าค่า pH ส่งผลต่อการขึ้นรูปของเม็ดเจลน้ำส้มซ่าทรงกลม และผลการวิเคราะห์คุณภาพทางด้านประสาทสัมผัสของผลิตภัณฑ์เม็ดเจลส้มซ่าทรงกลม ได้ผลว่าผู้ชิมให้คะแนนการยอมรับคุณภาพด้านความเป็นทรงกลมมากที่สุด เนื่องจากมีปริมาณน้ำส้มซ่าที่น้อยสุด ถ้ามีปริมาณน้ำส้มซ่ามาก ค่า pH ก็จะลดลน้อยลง ซึ่งค่า pH ยิ่งน้อย แสดงว่ามีความเป็นกรดมาก ก็จะส่งผลการต่อการขึ้นรูปเป็นทรงกลม โดยจะไม่สามารถขึ้นรูปทรงกลมได้ดี ในด้านสีพบว่าทั้ง3 สูตรมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) เนื่องจากน้ำส้มซ่ามีสีเหลืองขุ่น ถ้าเพิ่มปริมาณน้ำส้มซ่า ก็จะส่งผลต่อความชอบด้านสีของผู้ชิม ในด้านกลิ่น ผู้ชิมให้คะแนนความชอบในสูตรที่ 1 คือน้ำส้มซ่าร้อยละ 15 น้อยที่สุด เนื่องจากมีปริมาณน้ำส้มซ่าน้อยที่สุด และผู้ชิมให้คะแนนความชอบสูตรที่ 2 คือน้ำส้มซ่าร้อยละ 30 มากที่สุด ในด้านรสชาติ พบว่า ผู้ชิมให้คะแนนความชอบสูตรที่ 2 คือน้ำส้มซ่าร้อยละ 30 มากที่สุด เนื่องจากน้ำส้มซ่ามีรสชาติเปรี้ยวเล็กน้อย ด้านเนื้อสัมผัส พบว่า ทั้ง 3 สูตรไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) เนื่องจากปริมาณน้ำส้มซ่าที่แตกต่างกันกัน และค่า pH ที่ต่างกัน อาจไม่ส่งผลต่อคะแนนความชอบด้านเนื้อสัมผัสของผู้บริโภค ด้านความชอบโดยรวม พบว่า สูตรที่ 1 คือน้ำส้มซ่าร้อยละ 15 และสูตรที่ 2 คือน้ำส้มซ่าร้อยละ 30 ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) แต่ทั้ง 2 สูตรมีความแตกต่างกับสูตรที่ 1 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p?0.05) ถ้ายิ่งมีปริมาณน้ำส้มซ่ามาก ก็จะส่งผลต่อต่อรูปลักษณ์ สี กลิ่น และรสชาติ จึงสรุปได้ว่า ผู้ชิมให้คะแนนคุณภาพทางประสาทสัมผัสสูตรที่ 2 มากที่สุด การเผยแพร่เทคโนโลยีโดยช่องทาง youtube ของ PRN cinema ตั้งแต่วันที่ 19 ตุลาคม 2563 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2564 มีจำนวนผู้เข้าชม 260 views ผู้กดติดตาม 6 subscribes มียอดกดถูกใจ 27 likes นอกจากนี้ยังมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ท้องถิ่น กลุ่มวิสาหกิจชุมชนคลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี ภายในตลาดชุมชนวิถีพอเพียงบ้านคลองห้า

คำสำคัญ