การศึกษาความต้องการการจัดทำหลักสูตรสวนทุเรียนอินทรีย์ที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่เขต EEC
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและรวบรวมข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการทำทุเรียนอินทรีย์ของชาวสวนทุเรียนในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกของประเทศไทยเพื่อประเมินความต้องการและความเป็นไปได้ของการจัดทำหลักสูตรสวนทุเรียนอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม พื้นที่ที่ใช้ในการศึกษามี ทั้งหมด 3 จังหวัดประกอบด้วย อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี และอำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาคือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง โดยมีวิธีการรวบรวมข้อมูลด้วยการสังเกต การสัมภาษณ์เชิงลึก และการเวทีระดมความเห็นแบบกลุ่มย่อย กำหนดผู้ให้ข้อมูลด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจงในกิจกรรมการสัมภาษณ์เชิงลึก คือ เกษตรกรผู้สูงอายุซึ่งเป็นผู้ปลูกทุเรียนอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม จำนวน 5 คน และกิจกรรมระดมความเห็นแบบกลุ่มย่อย คือ เกษตรกรผู้สูงอายุและรุ่นบุตรหลาน จำนวน 27 คน การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นจากการทำทุเรียนอินทรีย์แบบมีส่วนร่วมแบ่งเป็น 7 องค์ประกอบหลัก ดังนี้คือ 1) การเตรียมพื้นที่ปลูก 2) การเตรียมต้นตอ/กิ่งพันธุ์ 3) วิธีการปลูก 4) การดูแลรักษาในระยะก่อนให้ผลผลิต 5) การดูแลในระยะให้ผลผลิต 6) วิธีการป้องกันกำจัดโรคและศัตรู และ 7) การเก็บเกี่ยวและการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว โดยมีภูมิปัญญาท้องถิ่นจำแนกเป็น 9 องค์ความรู้ ดังนี้ 1) องค์ความรู้เรื่องการเสริมหน้าดินเพื่อเพิ่มแร่ธาตุ 2) องค์ความรู้เรื่องการเตรียมต้นตอจากทุเรียนบ้าน (ทุเรียนป่า) หรือทุเรียนนกสำหรับปลูกลงแปลง 3) องค์ความรู้เรื่องการขยายพันธุ์ด้วยการทาบกิ่งด้วยทุเรียนพันธุ์ดีกับต้นตอ 4) องค์ความรู้เรื่องการปลูกแบบนั่งแท่นหรือยกโคก 5) องค์ความรู้เรื่องการใส่ปุ๋ยทำโคน 6) องค์ความรู้เรื่องการกระตุ้นให้ต้นทุเรียนออกดอก 7) องค์ความรู้เรื่องการส่งเสริมการติดผลด้วยวิธีการปัดดอกใน 8) องค์ความรู้เรื่องการป้องกันกำจัดโรครากเน่าและโคนเน่าของทุเรียนโดยใช้เชื้อราไตรโคเดอมา (Trichoderma sp.) และ 9) องค์ความรู้เรื่องการตรวจสอบความแก่ของผลทุเรียนจากส่วนประกอบภายนอก 2. การวิเคราะห์ความเป็นไปได้และความต้องการการจัดทำหลักสูตรสวนทุเรียนอินทรีย์แบบมีส่วนร่วมในพื้นที่จังหวัดระยองและจังหวัดปราจีนบุรีมีความเป็นไปได้และมีความพร้อมครบทุกด้านคำสำคัญ : ภูมิปัญญาท้องถิ่น, ทุเรียนอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม, การทำสวนทุเรียน