การพัฒนาชุดการเรียนเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับนักเรียน

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การพัฒนาชุดการเรียนเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับนักเรียน มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาชุดการเรียนเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับนักเรียน (2) ทดลองใช้ชุดการเรียนเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียง และ (3) ประเมินและติดตามนักเรียนที่เรียนด้วยชุดการเรียนเรื่อง ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยมี 4 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 ครูและนักเรียนจำนวน 75 คน ประกอบด้วย ครูผู้สอน 25 คน นักเรียนชั้นประถมศึกษา 25 คน และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา 25 คน ที่เรียนในภาคการเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2522 ในเขตพื้นที่การศึกษาจังหวัดนนทบุรี เพื่อศึกษาความต้องการความรู้และประสบการณ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มที่ 2 ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียงจำนวน 15 ท่าน เพื่อใช้ในการพัฒนาชุดการเรียน กลุ่มที่ 3 นักเรียนชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษาจำนวน 75คน ประกอบด้วยนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 25 คน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 25คน และนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 25 คน ที่เรียนในภาคการเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2553 ในเขตพื้นที่การศึกษาจังหวัดนนทบุรี เพื่อทดสอบประสิทธิภาพของชุดการเรียน และกลุ่มที่ 4 นักเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษาจำนวน 90 คน ประกอบด้วย นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 30 คน นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 30 คน และนักเรียนมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 1 จำนวน 30 คน ที่เรียนในภาคการเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2553 ในเขตพื้นที่การศึกษาจังหวัดนนทบุรี เพื่ดทดลองใช้จริงของชุดการเรียนภูมิปัญญาท้องถิ่นและประเมินติดตามหลังจากเรียนด้วยชุดภูมิปัญญาท้องถิ่นแล้ว ทั้ง 4 กลุ่มได้มาโดยเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ (1) แบบสัมภาษณ์ความต้องการความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น(2) แบบสัมภาษณ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น (3) ชุดการเรียนเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียงมีจำนวน 3 ชุดการเรียน คือ การจัดทำแผนงานเกษตรทฤษฎีใหม่ การทำหัวโขนของภูมิปัญญาท้องถิ่น และการทำลูกประคบของภูมิปัญญาท้องถิ่น (4) แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน (5) แบบสอบถามความคิดเห็นของนักเรียนเกี่ยวกับชุดการเรียนภูมิปัญญาท้องถิ่น และ (6) แบบสัมภาษณ์นักเรียนในการนำความรู้ที่ได้รับจากการเรียนด้วยชุดการเรียนภูมิปัญญาท้องถิ่นไปใช้ การวิเคราะห์ข้อมูลที่ใช้ ได้แก่ ค่าประสิทธิภาพ E1/E2 ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า (1) ชุดการเรียนเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียงทั้ง 3 ชุดมีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ที่กำหนด 80/80 ดังนี้คือ 78.13/78.75 78.13/80.00 และ 80.62/81.87 นักเรียนที่เรียนด้วยชุดการเรียนมีความก้าวหน้าในการเรียนเพิ่มขึ้นจากเดิม และนักเรียนมีความคิดเห็นต่อชุดการเรียนในระดับเห็นด้วยมากที่สุด โดยเฉพาะภารกิจและงานที่กำหนดไว้ ทำให้นักเรียนปฏิบัติหรือทำตามภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ มีความพึงพอใจในระดับมากที่ได้เรียนด้วยชุดการเรียน และเห็นความสำคัญและอยากมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น (2) จากการทดลองใช้จริงนักเรียนที่เรียนด้วยชุดการเรียนมีความก้าวหน้าในการเรียนเพิ่มขึ้นจากเดิม และ (3) จากการประเมินและติดตามนักเรียนหลังจากเรียนด้วยชุดการเรียนดังกล่าวนักเรียนส่วนใหญ่ได้ถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยการพูดคุย อธิบาย สาธิต และฝึกปฏิบัติ และนักเรียนได้นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน คือ การดำเนินชีวิตอย่างพอเพียงได้อย่างมีความสุข และนำไปใช้ในการเรียนในกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างๆ ได้อีกด้วย

คำสำคัญ