การพัฒนารูปแบบการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 1) เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาของการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดนนทบุรี ตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 2) เพื่อวิเคราะห์เงื่อนไขของการประยุกต์แนวคิดและเทคนิคการจัดทำแผนสู่การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และ 3) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดนนทบุรี เป็นการวิจัยเชิงประยุกต์ โดยใช้แนวทางการวิจัยแบบมีส่วนร่วมในกระบวนการของการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยกำหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่างทั้งสิน 6 กลุ่ม มีกลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณจำนวน 2,254 คน ใช้เครื่องมือการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ แบบสอบถาม และแบบประเมิน และกลุ่มตัวอย่างเชิงคุณภาพจำนวน 152 คน ใช้เครื่องมือการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพ ได้แก่ แบบสนทนากลุ่ม และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีชั้นตอนการรวบรวมข้อมูลทั้งสิ้น 5 ขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า หนึ่ง ระดับการเห็นด้วยต่อสภาพของการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประกอบไปด้วย 5 ด้าน พบว่าเป็นไป ดังนี้ 1) ด้านความพอประมาณ ค่าเฉลี่ย 3.13 คะแนน 2) ด้านความมีเหตุผล ค่าเฉลี่ย 3.78 คะแนน 3) ด้านความมีภูมิคุ้มกัน ค่าเฉลี่ย 2.71 คะแนน 4) ด้านความรู้และข้อมูล ค่าเฉลี่ย 3.10 คะแนน และ 5) ด้านคุณธรรม ค่าเฉลี่ย 3.22 คะแนน ระดับการเห็นด้วยต่อปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มี 5 ด้าน ประกอบด้วย 1) ด้านความเชื่อ มีค่าเฉลี่ย 3.65 คะแนน 2) ด้านการรับรู้ มีค่าเฉลี่ย 4.44 คะแนน 3) ด้านประชาชน มีค่าเฉลี่ย3 .75 คะแนน 4) ด้านบุคลากร มีค่าเฉลี่ย 3.78 คะแนน และ 5) ด้านข้อมูล มีค่าเฉลี่ย 3.55 คะแนนสอง การวิเคราะห์เงื่อนไขของการประยุกต์แนวคิดและเทคนิคการจัดทำแผนสู่การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย เงื่อนไขสนับสนุน ได้แก่ กระบวนการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นปัจจุบัน ซึ่งเป็นไปตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการจัดทำแผนพัฒนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2559 ได้กำหนดกระบวนการและกลไกการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นได้อย่างสอดคล้องกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อปท. ที่จะประยุกต์แนวทางนี้ไปใช้จึงสามารถดำเนินการได้ตามระเบียบ คือ เป็นกระบวนการที่คำนึงถึง ความพอประมาณ ความสมเหตุผล การมีภูมิคุ้มกัน ตลอดจนการออกแบบให้เกิดการใช้ความรู้ข้อมูล และ เน้นการมีส่วนร่วม ความโปร่งใส เงื่อนไขที่เป็นอุปสรรค ได้แก่ 1) ขาดเครื่องมือและเทคนิคที่เหมาะสม 2) มีข้อมูลที่จำกัด 3) ขาดความชัดเจนต่อเป้าหมายที่ต้องการบรรลุและความเชื่อมโยงของวิธีการ 4) ความรู้ ความเข้าใจ และทักษะสำคัญของบุคลากรที่รับผิดชอบการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น ยังไม่เพียงพอ 5) ทัศนคติและความพร้อมในการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น 6) รูปแบบการจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นของประชาชน 7) การประยุกต์หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมีความคลุมเครือ และ 8) ทัศนคติของผู้บริหารและนักการเมืองท้องถิ่นสาม พัฒนารูปแบบการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดนนทบุรี เป็นการพัฒนาโปรแกรมจัดการฐานข้อมูลเพื่อการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในรูปแบบ web-based application มี 6 องค์ประกอบ 11 คุณสมบัติ โดยโปรแกรมจัดการฐานข้อมูลสามารถนำไปใช้ในกระบวนการพัฒนาแผนท้องถิ่นได้ 4 กระบวนการได้แก่ 1) การจัดเตรียมและรวบรวมข้อมูล 2) คณะกรรมการพัฒนาท้องถิ่นจัดประชุมประชาคมท้องถิ่น 3) คณะกรรมการสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นจัดทำร่างแผนพัฒนาท้องถิ่น และ 4) คณะกรรมการพัฒนาท้องถิ่นพิจารณาร่างแผนพัฒนาท้องถิ่น ผลการประเมินให้ค่าคะแนนความเหมาะสมของรูปแบบจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามรูปแบบ The Prosci ADKAR Model โดยเฉลี่ย 4.2 คะแนน

คำสำคัญ