การผลิต T-cells ที่มีตัวรับแอนติเจนลูกผสมที่จำเพาะต่อโปรตีนบนผิวเซลล์มะเร็งท่อน้ำดี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ในปัจจุบันมะเร็งท่อน้ำดีซึ่งมีอุบัติการณ์เกิดในประเทศไทยสูงมากที่สุดในโลก และในช่วงหลายสิบปีมานี้อัตราอุบัติการณ์ของมะเร็งท่อนำดีทั่วโลกกำลังเพิ่มขึ้น มะเร็งท่อน้ำดีเป็นโรคที่มีอันตรายถึงตายได้อย่างรวดเร็วและยังไม่มีการรักษาใดๆ ที่มีโอกาสรักษาโรคนี้ให้หายได้นอกจากการผ่าตัด ในขณะที่ผู้ป่วยส่วนใหญ่กว่าจะได้รับการวินิจฉัยก็เป็นระยะที่โรคลุกลามไปมากและไม่สามารถผ่าตัดได้แล้ว แม้จะมีรายงานการวิจัยพบว่าการรักษาด้วยเคมีบำบัด แต่จากรายงานการศึกษาทางคลินิก พบว่าผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีมีอัตราการตอบสนองของต่อยาเคมีบำบัดต่ำ และผู้ป่วยมักจะได้รับเคมีบำบัดไม่ครบ เนื่องจากไม่สามารถทนต่อความเจ็บปวดที่เกิดจากผลข้างเคียงของยาเคมีบำบัดได้ จะเห็นได้ว่าโรคมะเร็งท่อน้ำดีนี้ ผลการรักษาไม่ค่อยดีเพราะผู้ป่วยมักจะพบในระยะท้ายๆ แต่ไม่ว่าจะเป็นระยะใดของโรค ผู้ป่วยควร ได้รับการรักษา ดังนั้นการพัฒนาเทคโนโลยีการรักษาใหม่ๆ เช่น การรักษาด้วยเซลล์ภูมิคุ้มกันบำบัด (cellular immunotherapy) เพื่อเพิ่มอัตราการมีชีวิตอยู่รอดและลดความเจ็บปวดของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีจึงนับว่ามีความสำคัญยิ่ง ในโครงการวิจัยนี้ คณะผู้วิจัยได้ทำการพัฒนาเทคโนโลยีทางห้องปฏิบัติการในการผลิต T-cells ที่มีตัวรับแอนติเจนลูกผสม (chimeric antigen receptor; CAR) ให้มีความสามารถในการทำลายเซลล์มะเร็งท่อน้ำดีอย่างจำเพาะและมีประสิทธิภาพ โดยเริ่มจากการคัดเลือกโปรตีนที่มีการแสดงออกอย่างจำเพาะบนผิวเซลล์มะเร็งท่อน้ำดีจากการศึกษาที่มีการายงานมาก่อนหน้าแล้วจำนวน 4 ชนิด ได้แก่ CD133, Mucin 1 (MUC1), Annexin A2 (ANXA2), และ Integrin ?V?6 แล้วทำการยืนยันการแสดงออกของโปรตีนดังกล่าวในชิ้นเนื้อมะเร็งท่อน้ำของผู้ป่วยคนไทย หลังจากนั้นได้ทำการคัดเลือกหาแอนติบอดีสายเดี่ยว [Single chain variable fragment (ScFv)] ที่จำเพาะต่อโปรตีนทั้ง 4 จากคลังแอนติบอดีของมนุษย์ โดยใช้เทคโนโลยีฟาจดิสเพลย์ (phage display technology) หรือ ScFv และ peptide ที่มีการรายงานมาก่อนหน้า แล้วนำไปตัดต่อเข้ากับตัวรับแอนติเจนของ T-cells ซึ่งได้มีการดัดแปลงให้กระตุ้นการทำลายเซลล์เป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งโครงการวิจัยนี้สามารถผลิต ScFv ที่จำเพาะกับโปรตีน ANXA2 ได้สำเร็จ และกำลังจะนำไปผลิตเป็น anti-ANXA2 CAR ต่อไป และยังผลิต CAR ได้สำเร็จจำนวน 3 ชนิด ได้แก่ anti-CD133 CAR, anti-MUC1 CAR, และ A20 CAR ซึ่งจำเพาะกับโปรตีน Integrin ?V?6 แล้ว และได้ทดสอบเพื่อประเมินความสามารถในการทำลายเซลล์เพาะเลี้ยงมะเร็งท่อน้ำดีของ anti-CD133 CAR T-cells และ anti-MUC1 CAR T-cells ผลการทำลายเซลล์เพาะเลี้ยงมะเร็งท่อน้ำดีอย่างจำเพาะ เปรียบเทียบกับเซลล์เพาะเลี้ยงท่อน้ำดีปกติ การพัฒาวิธีการผลิต CAR T-cells ที่มีความจำเพาะเจาะจง และมีประสิทธิภาพในการทำลายเซลล์มะเร็งท่อน้ำดี โดยที่ไม่ทำลายเซลล์ปกติอื่นๆนี้ จะสามารถพัฒนาต่อยอดเป็นวิธีการรักษาโรคมะเร็งท่อน้ำดี เพื่อให้มีอัตราการรอดชีวิตสูงขึ้นและลดความเจ็บปวดของผู้ป่วยโรคมะเร็งท่อน้ำดี