การพัฒนาโมเดลการบริหารจัดการและการเตรียมความพร้อมของอาสาสมัครการท่องเที่ยวเพื่อความยั่งยืนในประเทศไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยการพัฒนาโมเดลการบริหารจัดการและการเตรียมความพร้อมของอาสาสมัครการ ท่องเที่ยวเพื่อความยั่งยืนในประเทศไทย มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสถานการณ์อาสาสมัครการ ท่องเที่ยวไทยในพื้นที่เป้าหมาย 2) เพื่อจัดท าฐานข้อมูลงานอาสาสมัครการท่องเที่ยวไทยเพื่อความยั่งยืน 3) เพื่อพัฒนาโมเดลการบริหารจัดการองค์กรอาสาสมัครการท่องเที่ยวไทยเพื่อความยั่งยืน และ 4) เพื่อ จัดท าแนวทางการเตรียมความพร้อมของอาสาสมัครในการรองรับสถานการณ์ทางการท่องเที่ยวในอนาคต ซึ่งการวิจัยนี่ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบมีส่วนร่วม (Participatory Research) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบฟอร์มการสัมภาษณ์ แบบฟอร์มบันทึกข้อมูล และการบันทึกการประชุมกลุ่มย่อย กลุ่ม ตัวอย่างในงานวิจัย ได้แก่ ตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐ และตัวแทนจากองค์กรภาคเอกชน และ ประชาชน ทั้ง 4 พื้นที่ รวม 120 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์ของงานอาสาสมัครการท่องเที่ยวใน 4 พื้นที่เป้าหมาย นั้นมีการ ดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งมีทั้งหน่วยงานของภาครัฐ และภาคเอกชน ในส่วนของอาสาสมัครมีทั้ง อาสาสมัครที่อยู่ภายใต้หน่วยงานภาครัฐ เช่น อส. ชรบ. อปพร. ทสอ. อสม. เป็นต้น ในขณะที่อาสาสมัคร ในภาคเอกชน และประชาชนนั้นทำงานในรูปแบบมูลนิธิต่างๆ นอกจากนี้ยังมีกลุ่มนักท่องเที่ยวอาสาสมัคร (Volunteer tourist) ที่เข้ามาช่วยงาน การสร้างเครือข่ายอาสาสมัครการท่องเที่ยวเชิงพื้นที่จึงมี ความส าคัญต่อการดำเนินงานขององค์กรอาสาสมัครการท่องเที่ยวไทย นอกจากนี้การกำหนดบทบาท หน้าที่ของอาสาสมัครการท่องเที่ยวให้ชัดเจน ไม่ทับซ้อนกับหน่วยงานต่างๆ รวมถึงการพัฒนาศักยภาพ ของคนในพื้นที่ให้มีความชำนาญจะเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้งานอาสาสมัครการท่องเที่ยวประสบผลสำเร็จ การจัดการฐานข้อมูลอาสาสมัครการท่องเที่ยวไทย ได้มีการพัฒนาเว็บซ์องค์กรอาสาสมัครการท่องเที่ยว ไทย (www.thai-tvo.com) เพื่อใช้สำหรับจัดการฐานข้อมูลของอาสาสมัครการท่องเที่ยว สำหรับ อาสาสมัครการท่องเที่ยวได้จำแนก ออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ 1) อาสาสมัครการท่องเที่ยวไทยในภาวะ ปกติ2) อาสาสมัครการท่องเที่ยวไทยในรายกิจกรรม และ 3) อาสาสมัครการท่องเที่ยวไทยในภาวะ ฉุกเฉิน นอกจากนี้เว็บไซต์ใช้ในการดำเนินงานขององค์กรอาสาสมัครการท่องเที่ยวไทย เช่น การประชา สัมพันธุ์กิจกรรมอาสาสมัครต่างๆ หรือเป็นช่องทางให้หน่วยงาน หรือองค์กรต่างๆ ในการประกาศหา อาสาสมัครเพื่อร่วมงาน เป็นต้น ด้านผลการพัฒนาโมเดลการบริหารจัดการองค์กรอาสาสมัครการ ท่องเที่ยวไทยระดับพื้นที่ พบว่า มีโมเดลที่เหมาะสมในการใช้จัดตั้งองค์กรอาสาสมัครการท่องเที่ยว ได้แก่ 1) โมเดลบริหารจัดการในรูปแบบเครือข่าย และ 2) โมเดลการบริหารจัดการในรูปแบบคณะกรรมการร่วม ภาครัฐ และเอกชน (กรอ.) โดยพื้นที่จังหวัดกระบี่ จังหวัดสตูล และคุ้งบางกะเจ้า จังหวัดสมุทรปราการ นั้นกำหนดโมเดลการบริหารจัดการรูปแบบเครือข่าย ในขณะที่จังหวัดเชียงรายเลือกใช้โมเดลการบริหาร จัดการแบบคณะกรรมการร่วมภาครัฐ และเอกชน (กรอ.) สำหรับการเตรียมพร้อมอาสาสมัครการ ท่องเที่ยวเพื่อรองรับสถานการณ์การท่องเที่ยวในอนาคต พบว่า การเตรียมพร้อมด้านความรู้เกี่ยวกับ บทบาทองค์กรอาสาสมัครการท่องเที่ยวไทย บทบาทหน้าที่ของอาสาสมัคร การพัฒนาทักษะด้านภาษา การสื่อความหมาย และการให้ข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวเป็นสิ่งที่ต้องดำเนินการเป็นลำดับแรก เพื่อให้ อาสาสมัครการท่องเที่ยวเข้าใจบทบาท และทำหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ