การจัดการความเสี่ยงการตลาดท่องเที่ยวไทยท่ามกลางสภาวการณ์ตลาดที่เปลี่ยนไปของประเทศไทย

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยเรื่องนี้มุ่งเน้นการศึกษาการจัดการความเสี่ยงการตลาดท่องเที่ยวไทยท่ามกลาง สภาวการณ์ตลาดที่เปลี่ยนไปของประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความเสี่ยงทางการท่องเที่ยว และแนวทางการปรับเปลี่ยนของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยที่เป็นผลมาจาก New Norn Tourism ใน ระดับสากล 2) ค้นหากลุ่มตลาดนักท่องเที่ยวใหม่และกลุ่มตลาดนักท่องเที่ยวเดิมที่สามารถสร้างสมดุลทาง การตลาด การพัฒนาการท่องเที่ยวและรายได้ทางการท่องเที่ยวของไทยสู่ความยั่งยืน 3) ศึกษาศักยภาพและ ความพร้อมของทรัพยากรทางการท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวเชิงประเด็น ภายในประเทศที่ สอดคล้องกับความต้องการของนักท่องเที่ยวคุณภาพกลุ่มเดิมและกลุ่มใหม่เพื่อรักษาเสถียรภาพทางด้านรายได้ จากการท่องเที่ยว และ 4) เสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายการบริหารจัดการความเสี่ยงการท่องเที่ยวไทยวิถีใหม่ สู่ความยั่งยืน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงคุณภาพ มีประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ การวิเคราะห์และศึกษาข้อมูลทุติยภูมิ ข้อมูลทางเศรษฐศาสตร์และใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างในการ เก็บรวบรวมข้อมูล จากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สมาคมการท่องเที่ยวลาภควิชาการทั้งในส่วนกลางและ ส่วนภูมิภาค และใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ในส่วนของการวิจัยเชิง ปริมาณ กลุ่มตัวอย่างและประชากร ได้แก่ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สมาคมการท่องเที่ยวภาควิชาการทั้ง ในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค จำนวน 251 คน จากกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา กรมการท่องเที่ยว สมาคม การท่องเที่ยว สำนักงานท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัด สำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยประจำจังหวัด สำนักงานหอการค้าจังหวัด สำนักงานพัฒนาชุมชมชนประจำจังหวัด และสำนักงานสภาอุตสาหกรรมการ ท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยประจำพื้นที่ เป็นต้น และไข้สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาใน การวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ พบว่า ความเสี่ยงทางการท่องเที่ยว ประกอบด้วย 6 ด้าน ได้แก่ ด้าน การสื่อสาร ด้านเศรษฐกิจ ด้านโรคระบาด ด้านความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว ด้านภัยธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม และด้านการเมืองและการก่อการร้าย และแนวทางการปรับตัวการท่องเที่ยวของไทยโนยุค "New Normal Tourism" ได้แก่ 1. เน้นความปลอดภัยและสุขลักษณะ 2. ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหารจัดการ การท่องเที่ยว 3. พัฒนารูปแบบสินค้าและบริการทางการท่องเที่ยวแบบใหม่ที่ปรับตัวเร็ว และตอบสนองต่อ พฤติกรรมนักท่องเที่ยวที่เปลี่ยนไป 4. เพิ่มพลังการจัดการความเสี่ยงและวิกฤต 5. ส่งเสริมการตลาดการ ท่องเที่ยวที่สมดุล 6. ปรับระบบการเงินและการธนาคารเพื่อสนับสนุนการพัฒนาการท่องเที่ยว 7. ส่งเสริมการ ทำงานเชิงบูรณาการในการพัฒนาการท่องเที่ยวระหว่างองค์กรทั้งภายในและต่างประเทศ 8. พัฒนาคนและ ภาคีทางการท่องเที่ยว และ 9. มุ่งเน้นการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ยั่งยืนต้น ในส่วนของการมอการค้นพากลุ่มคลาดนักท่องเที่ยใจใหม่และกลุ่ะกลุ่มผลาดท้องเพื่องเต็มที่สารถ สร้างสมดุลทางการตลาด การพัฒนาการท่องเที่ยวและรายได้ทางการท่องเที่ยวของไทยสู่ความยั่งยืน พบว่า ประเทศที่ผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัด 4 ตัวชี้วัดและเกณฑ์ระยะเวลาในการเดินทางเข้าถึงประเทศไทย มีจำนวนทั้งสิ้น 50 ประเทศทั่วโลกจาก 231 ประเทศทั่วโลก แบ่งเป็น ทวีปเอเซีย 15 ประเทศ (ประเทศกลุ่มเดิม 11 ประเทศ ประเทศกลุ่มใหม่ 4 ประเทศ) ทวีปยุโรป 26 ประเทศ (ประเทศกลุ่มเดิม 19 ประเทศ ประเทศกลุ่มใหม่ 7 ประเทศ) ทวีปอเมริกา 7 ประเทศ (ประเทศกลุ่มเดิม 3 ประเทศ ประเทศกลุ่มใหม่ 4 ประเทศ) ทวีปโอเชียเนีย 2 ประเทศ (เป็นประเทศกลุ่มนักท่องเที่ยวทั้งหมด) และทวีปแอฟริกา ไม่มีประเทศใดเลยที่ผ่านเกณฑ์ ตามลำดับ โดยประเทศนักท่องเที่ยวกลุ่มใหม่ทวีปเอเชีย ได้แก่ ประเทศโอมาน ประเทศการ์ตา ประเทศบาเรน เขตปกครองพิเศษมาเก๊า(จีน) ทวีปยุโรป ได้แก่ ประเทศเอสโตเนีย ประเทศไอช์แลนด์ ประเทศไอร์แลนด์ ประเทศลิทัวเนีย ประเทศสโลวีเนีย ประเทศลัตเวีย ประเทศโครเอเชีย ทวีปอเมริกา ได้แก่ ประเทศชิลี ประเทศเม็กชิโก ประเทศปานามา ประเทศศคสตาริกา และประเทศนักท่องเที่ยวกลุ่มเดิมทวีปเอเชีย ได้แก่ ประเทศญี่ปุ่น ประเทศเกาหลีใต้ ประเทศชาอุติอาราเบีย ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ประเทศอิสราเอล เขต ปกครองพิเศษฮ่องกง(จีน) ประเทศสิงคโปร์ ประเทศคูเวต ประเทศบรูไน ประเทศมาเลเชีย ประเทศศรีลังกา ทวีปยุโรป ได้แก่ ประเทศรัสเซีย ประเทศฝรั่งเศส ประเทศสเปน ประเทศสวีเดน ประเทศนอร์เวย์ ประเทศ เยอรมนี ประเทศฟินแลนด์ ประเทศโปแลนด์ ประเทศสหราชอาณาจักร ประเทศฮังการี ประเทศโปรตุเกส ประเทศออสเตรีย ประเทศเซ็กเกีย ประเทศสโลวาเกีย ประเทศเดนมาร์ค ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ประเทศ เนเธอร์แลนด์ ประเทศเบลเยี่ยม ประเทศโรมาเนียทวีปอเมริกา ได้แก่ ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศบราชิล ประเทศแคนาดา และทวีปโอเชียเนีย ได้แก่ ประเทศออสเตรเลีย ประเทศนิวชีแลนด์ เป็นต้น การศึกษาทรัพยากรทางการท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวเชิงประเด็นภายในประเทศที่ สอดคล้องกับความต้องการของนักท่องเที่ยวคุณภาพกลุ่มเดิมและกลุ่มใหม่เพื่อรักษาเสถียรภาพทางด้านรายได้ จากการท่องเที่ยวในพื้นที่ 76 จังหวัดของประเทศไทย ผลการศึกษาพบว่ามีทรัพยากรทางการท่องเที่ยวและ ผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวเชิงประเด็นภายในประเทศที่สอดคล้องกับความต้องการของนักท่องเที่ยวคุณภาพ กลุ่มเดิมและกลุ่มใหม่เพื่อรักษาเสถียรภาพทางด้านรายได้จากการท่องเที่ยวในพื้นที่ 77 จังหวัดของประเทศ ไทย จำนวน 27 รูปแบบ ได้แก่ 1. การท่องเที่ยวเชิงนิเวศและธรรมชาติ 2. การท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ โบราณสถานและโบราณวัตถุ 3. การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและประเพณี 4. การท่องเที่ยวชุมชนและวิถี ท้องถิ่น 5. การท่องเที่ยวเพื่อการพักผ่อน 6. การท่องเที่ยวโดยชุมชน 7. การท่องเที่ยวเชิงอาหาร 8. การ ท่องเที่ยวนิเวศทางทะเล 9. การท่องเที่ยวระยะสั้น 10.การท่องเที่ยวสำราญทางน้ำ 11.การท่องเที่ยวทางทะเล และชายหาด 12.การท่องเที่ยวเชิงผจญภัยและมองหาประสบการณ์ใหม่ๆ 13.การท่องเที่ยวเมืองรอง 14.การ ท่องเที่ยวเชิงศาสนาและความเชื่อ 15.การท่องเที่ยวเพื่อความบันเทิง 16.การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และCSR 17.การท่องเที่ยวเชิงกีฬา 18.การท่องเที่ยวเชิงเกษตร 19.การท่องเที่ยวทางธรณีวิทยา 20.การท่องเที่ยวตาม ความสนใจเฉพาะ 21.การท่องเพื่อสุขภาพสปาและความงาม 22.การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ 23.การท่องเที่ยว ทัศนศึกษา 24.การท่องเที่ยวทางรถไฟ 25.การท่องเที่ยวเชิงกลุ่มชาติพันธุ์ 26.การท่องเที่ยวพร้อมการทำงาน และ 27.การท่องเที่ยวเพื่อการประชุมสัมนา เป็นต้น ดังนั้น ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายการบริหารจัดการความเสี่ยงการท่องเที่ยวไทยวิถีใหม่สู่ความยั่งยืน มี ทั้งสิ้น 5 ข้อเสนอแนะสำคัญ ได้แก่ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่ 1 ส่งเสริมและผลักดันการปรับตัวของ อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยเชิงรุกอย่างสมดุลเพื่อเตรียมความพร้อมรองรับความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น ข้อเสนอแนะ เชิงนโยบายที่ 2 ส่งเสริมและสนับสนุนการยกระดับตลาดการท่องเที่ยวในกลุ่มประเทศที่มีความมั่นคงทางด้าน เศรษฐกิจและสังคม เพื่อกระจายความเสี่ยงและลดการพึ่งพาตลาดการท่องเที่ยวที่มีความผันผวน ข้อเสนอแนะ เชิงนโยบายที่ 3 ส่งเสริมและผลักดันการประยุกต์ใช้เครื่องมือในการจัดการความเสี่ยงเพื่อสร้างความมั่นคง ทางการท่องเที่ยวของประเทศ ข้อเสนอแนะเชินโยบายที่ 4 ส่งเสริมและยกระดับการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิง ประเด็นและจังหวัดตามศักยภาพที่ตอบสนองต่อกลุ่มเป้าหมายประเทศที่มีความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม และข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่ 5 พัฒนาและยกระดับการจัดการจำนวนนักท่องเที่ยว จำนวนวนวันพักเฉลี่ย และ ค่าใช้จ่ายต่อคนของนักท่องเที่ยวกลุ่มเป้าหมายในประเทศไทยที่มีความสมดุลและยั่งยืนอย่างมีประสิทธิภาพ

คำสำคัญ