ภูมิปัญญาทางดนตรีและนาฏศิลป์ผู้ไท อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัย 2 ประการ คือ 1. เพื่อศึกษาองค์ความรู้ด้านดนตรีและนาฏศิลป์ผู้ไทย 2. เพื่อศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงของดนตรีและนาฏศิลป์ผู้ไทย โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารและการสัมภาษณ์ ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2561 - กันยายน 2562 ซึ่งผลการศึกษาปรากฏดังนี้ ภูมิปัญญาด้านดนตรีผู้ไทยพบเครื่องดนตรีประกอบด้วย 1. ซอบั้งไม้ไผ่ 2. ซอบั้งไม้ไผ่ไฟฟ้า 3. แคน 4. พิณโปร่ง 5. พิณไฟฟ้า 6. กลอง บทเพลงประกอบพิธีกรรมได้แก่ฟ้อนหมอเหยา บทเพลงประกอบการแสดงได้แก่ 1. เซิ้งบั้งไฟ 2. ฟ้อนผู้ไทย และพิธีกรรมความเชื่อเกี่ยวกับการไหว้ครูทางดนตรี ภูมิปัญญาด้านนาฏศิลป์ผู้ไทยพบเครื่องแต่งกายประกอบด้วย 1. เสื้อผู้ไทย 2. ผ้าสไบหรือ แพรเบี่ยง 3. ผ้าถุง หรือผ้าซิ่น หรือผ้ามัดหมี่ 4. ผ้าพันมวยผม 5. หรือผ้าแพรมน หรือผ้าผูกผม พบเครื่องเครื่องประดับประกอบด้วย 1. สร้อยคอ หรือสร้อยเงิน 2.เข็มขัด หรือมัดแอว 3. ต่างหู หรือกระจอน 4. กำไลข้อมือหรือก่องแขน ลักษณะท่ารำประกอบด้วย ท่ารำเพลงฟ้อนผู้ไทมีทั้งหมด 16 ท่ารำ ท่ารำเพลงฟ้อนหมอเหยามีทั้งหมด 2 ท่ารำ และ ท่ารำเพลงเซิ้งบั้งไฟมีทั้งหมด 9 ท่ารำ ปัจจัยที่ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงของดนตรีและนาฏศิลป์ผู้ไทย ประกอบด้วยปัจจัยภายใน ได้แก่ 1. การเปลี่ยนแปลงด้านสังคม 2. การปรับปรุงรูปแบบการบรรเลงให้ทันสมัย 3. ความไม่สนใจค่านิยมวัฒนธรรมท้องถิ่น 4. การถ่ายทอดองค์ความรู้แบบมุขปาฐะ และปัจจัยภายนอก ได้แก่ การติดต่อสัมพันธ์กับสังคมอื่นๆ 2. การรับวัฒนธรรมจากสื่อสังคมออนไลน์ จากผลการศึกษาพบว่าภูมิปัญญาด้านดนตรีและนาฏศิลป์ผู้ไทย ดำรงอยู่และปรับตัวด้วยกระบวนการขัดเกลาทางสังคม ผ่านกระบวนการที่สำคัญคือ 1. เรียนรู้คุณค่าของตัวตน กฏเกณฑ์และระเบียบแบบแผนของสังคม 2. สืบทอด ถ่ายทอดวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของชุมชน สังคม 3. ปรับตัวเข้ากับกฎเกณฑ์และระเบียบแบบแผนของสังคมของสังคม 4. ความรู้สึกอัตลักษณ์เป็นตัวของตัวเอง คำสำคัญ : ภูมิปัญญา, ชาวผู้ไทย, ดนตรี, นาฏศิลป์, จังหวัดกาฬสินธุ์,