การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยที่เน้นการวิจัยแบบมีส่วนร่วมระหว่างคณะวิจัยกับกลุ่มผลิตกล้วยตามที่เป็นสินค้าชุมชนในหมู่บ้านหนองปลาไหล ตำบลท่าดินดำ อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี โดยการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ยกระดับผลิตภัณฑ์กล้วยตากสู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน และ 2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน กระบวนการวิจัยนี้เน้นการวิจัยที่เป็นแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยกระบวนการวิจัยนี้มี 6 ขั้นตอนได้แก่ 1)ประชุมคณะวิจัย 2) ลงพื้นที่สำรวจข้อมูลเบื้องต้นร่วมกับกลุ่มกล้วยตากชุมชน 3) วิเคราะห์และสังเคราะห์ความต้องการองค์ความรู้ 4) จัดทำเอกสารเนื้อหาเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ 5) จัดการถ่ายทอดองค์ความรู้และ 6) ติดตามประเมินผลความก้าวหน้า ผลการวิจัยพบว่า 1. กลุ่มกล้วยตากชุมชน ต้องการเนื้อหาให้ถ่ายทอด 5 หัวข้อได้แก่ 1) การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน 2)การจัดทำงบดุลบัญชีของกลุ่มผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน 3) การจัดการโลจิสติกส์และหาช่องทางจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน 4)การควบคุมและการตรวจสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน 5)กระบวนการขั้นตอนการขอเข้าสู่มาตรฐาน มผช.ของกลุ่มผลิตภัณฑ์กล้วยตากชุมชน 2. การได้รับการถ่ายทอดเนื้อหากลุ่มกล้วยตากรับซื้อกล้วยดิบที่เป็นวัตถุดิบเฉลี่ยสัปดาห์ละ 400 กิโลกรัม ๆ ละ 5 บาท รวมเป็นเงิน 6,000 บาทต่อสัปดาห์ โดยมีผลิตภัณฑ์ลักษณะเดียวคือกล้วยตากขายส่ง ผู้รับซื้ออีกที่หนึ่ง หลังการได้รับการถ่ายทอดเนื้อหาองค์ความรู้ กลุ่มกล้วยตากมีผลิตภัณฑ์เพิ่มจากกล้วยตากเพื่อขายส่งผู้รับซื้อ อีกผลิตภัณฑ์ได้แก่กล้วยตากบรรจุกล่องขายปลีกตามแหล่งท่องเที่ยว กล่องละ 1 กิโลกรัม ขายกล่องละ 145 บาท เฉลี่ยสัปดาห์ละ 17.5 กล่อง ทำให้กลุ่มมีรายได้เพิ่มขึ้นจากเดิม 2,537.50 บาท รวมเป็นยอดขายทั้งหมดเท่ากับ 8,537.50 บาท หรือมีรายได้เพิ่มขึ้น คิดเป็นร้อยละ 42.92 3. การติดตามประเมินผลหลังการได้รับการถ่ายทอดเนื้อหาองค์ความรู้ 8 สัปดาห์ สมาชิกกลุ่มกล้วยตากมีความพึงพอใจร้อยละ 100 ได้แก่ รายได้เพิ่มขึ้น คุณภาพของผลิตภัณฑ์กล้วยตากและปริมาณการผลิตที่เพิ่มขึ้น และมีความพึงพอใจ ร้อยละ 62.50 ได้แก่บรรจุภัณฑ์กล้วยตากที่ขายปลีกตามแหล่งท่องเที่ยว ซึ่งต้องปรับปรุงต่อไปอีกให้สวยและโดดเด่นมากขึ้นกว่าเดิม

คำสำคัญ