การใช้วัตถุดิบและสารเสริมอาหารสัตว์ในท้องถิ่นเพื่อลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจของเกษตรกรรายย่อย รอบศูนย์การเรียนรู์อุดมศึกษาปะคํา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
เกษตรกรรายย่อยในตำบลหูทำนบ อำเภอปะคำ ส่วนใหญ่ยังมีรายได้ต่ำส่งผลต่อคุณภาพชีวิต การทำอาชีพเสริมด้านการเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจ สามารถลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว อย่างไรก็ตาม การเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจยังมีข้อจำกัดหลายอย่าง เกษตรกรขาดเงินลงทุน มีปัญหาสัตว์ป่วย และต้นทุนการเลี้ยงสูง การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาบริบททั่วไป ความต้องการ และปัญหาในการเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจของเกษตรกรรายย่อยในตำบลหูทำนบ 2) ค้นหาแนวทางการนำวัตถุดิบและสารเสริมอาหารสัตว์ในท้องถิ่นมาใช้ลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจที่เกษตรกรต้องการ และ 3) ทดลองสูตรอาหารที่เป็นทางเลือกเพื่อลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจที่เกษตรกรต้องการ กลุ่มเป้าหมายเป็นเกษตรกรซึ่งเลือกเจาะจงจากตำบลพรหูทำนบ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ การจัดเวที และการทดลองเลี้ยง ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้เชี่ยวชาญ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา การวิเคราะห์เนื้อหา การวิเคราะห์ความแปรปรวน (Analysis of variance, ANOVA) และการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย (Duncan’s new multiple range tests, DMRT) ผลการวิจัย พบว่า 1) บริบทด้านบวก ได้แก่ สภาพแวดล้อมในตำบลมีวัตถุดิบและสารเสริมอาหารสัตว์หลายชนิด ราคาไม่แพง หาได้ง่าย และมีเพียงพอตลอดปี ชาวบ้านมีงานประเพณี งานบุญต่าง ๆ ที่ใช้เนื้อไก่เป็นส่วนประกอบ และนิยมบริโภคเนื้อไก่ เกษตรกรมีความต้องการเลี้ยงไก่พื้นเมืองเป็นรายได้เสริมลำดับต้นๆ เนื่องจากเลี้ยงง่าย แต่พบปัญหา ไก่โตช้า ป่วย และขาดองค์ความรู้ที่เหมาะสมในการเลี้ยงเพื่อลดต้นทุน 2) แนวทางในการลดต้นทุนการเลี้ยงไก่พื้นเมืองคือ ผสมอาหารเอง โดยใช้ปลายข้าว รำ มันสำปะหลัง ใบกระถิน ขมิ้นผง น้ำมันพืชที่ใช้แล้ว จุลินทรีย์ที่เกษตรกรผลิตขึ้นเอง และวัตถุดิบบางตัวที่เกษตรกรรวมตัวกันซื้อจากร้านค้าตัวแทน คือ ปลาป่น กากถั่วเหลือง เกลือ ไดแคลเซียม และพรีมิกซ์ 3) ผลการทดลองสูตรอาหารพบว่า การผสมอาหารเองทำให้มีอัตราการเจริญเติบโต อัตราการแลกเนื้อ และอัตราการกินได้ ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการเลี้ยงโดยใช้อาหารสำเร็จรูป แต่การผสมอาหารเองสามารถลดต้นทุนอาหารต่อน้ำหนักตัวเพิ่มได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) ดังนั้น การใช้วัตถุดิบสารเสริมอาหารสัตว์ในท้องถิ่นสามารถลดต้นทุนการเลี้ยงได้ สูตรอาหารที่แนะนำ ประกอบด้วยโปรตีน 19% พลังงาน 3,150 กิโลแคลอรี่ ใช้ปลายข้าว 15.5% มันสำปะหลัง 29.0% รำ 14.6% กากถั่วเหลือง 26.2% ปลาป่น 5.0% ใบกระถิน 5.0% น้ำมันพืชใช้แล้ว 2.9% ไดแคลเซียม 1.0% เกลือ 0.3% พรีมิกซ์ 0.5% อาจผสมขมิ้นผง 0.1% และจุลินทรีย์ในน้ำดื่ม 1:200 โดยใช้เลี้ยงตลอดอายุจนได้น้ำหนักขาย